Ṛgveda · Maṇḍala 4

Sūkta 33

Ṛbhus · Vāmadeva Gautama · 11 ṛks

Link
Devatā देवता
Ṛbhus
Ṛṣi ऋषि
Vāmadeva Gautama
Chandas छन्दस्
Triṣṭubh
Metres by ṛk

1st set of styles triṣṭup (2, 4, 5, 11); nicṛttriṣṭup (3, 6, 10); bhurikpaṅkti (7, 8); bhuriktriṣṭup (1); svarāṭpaṅkti (9)

2nd set of styles triṣṭubh

  1. Ṛk 1

    प्र ऋ॒भुभ्यो॑ दू॒तमि॑व॒ वाच॑मिष्य उप॒स्तिरे॒ श्वैत॑रीं धे॒नुमी॑ळे ।
    ये वात॑जूतास्त॒रणि॑भि॒रेवैः॒ परि॒ द्यां स॒द्यो अ॒पसो॑ बभू॒वुः ॥

    प्र ऋभुभ्यो दूतम् इव वाचम् इष्य उपस्तिरे श्वैतरीं धेनुम् ईळे |
    ये वातजूतास् तरणिभिर् एवैः परि द्यां सद्यो अपसो बभूवुः ||

    prá ṛbhúbhyo dūtámiva vā́camiṣya upastíre śváitarīm dhenúmīḷe ǀ
    yé vā́tajūtāstaráṇibhirévaiḥ pári dyā́m sadyó apáso babhūvúḥ ǁ

    pra ṛbhubhyo dūtam iva vācam iṣya upastire śvaitarīṃ dhenum īḷe |
    ye vātajūtās taraṇibhir evaiḥ pari dyāṃ sadyo apaso babhūvuḥ ||

    प्र । ऋ॒भुऽभ्यः॑ । दू॒तम्ऽइ॑व । वाच॑म् । इ॒ष्ये॒ । उ॒प॒ऽस्तिरे॑ । श्वैत॑रीम् । धे॒नुम् । ई॒ळे॒ ।
    ये । वात॑ऽजूताः । त॒रणि॑ऽभिः । एवैः॑ । परि॑ । द्याम् । स॒द्यः । अ॒पसः॑ । ब॒भू॒वुः ॥

    प्र । ऋभुऽभ्यः । दूतम्ऽइव । वाचम् । इष्ये । उपऽस्तिरे । श्वैतरीम् । धेनुम् । ईळे ।
    ये । वातऽजूताः । तरणिऽभिः । एवैः । परि । द्याम् । सद्यः । अपसः । बभूवुः ॥

    prá ǀ ṛbhú-bhyaḥ ǀ dūtám-iva ǀ vā́cam ǀ iṣye ǀ upa-stíre ǀ śváitarīm ǀ dhenúm ǀ īḷe ǀ
    yé ǀ vā́ta-jūtāḥ ǀ taráṇi-bhiḥ ǀ évaiḥ ǀ pári ǀ dyā́m ǀ sadyáḥ ǀ apásaḥ ǀ babhūvúḥ ǁ

    pra ǀ ṛbhu-bhyaḥ ǀ dūtam-iva ǀ vācam ǀ iṣye ǀ upa-stire ǀ śvaitarīm ǀ dhenum ǀ īḷe ǀ
    ye ǀ vāta-jūtāḥ ǀ taraṇi-bhiḥ ǀ evaiḥ ǀ pari ǀ dyām ǀ sadyaḥ ǀ apasaḥ ǀ babhūvuḥ ǁ

    4.33.1 Aṣṭaka 3.7.1.1Anuvāka 4.4.1

  2. Ṛk 2

    य॒दार॒मक्र॑न्नृ॒भवः॑ पि॒तृभ्यां॒ परि॑विष्टी वे॒षणा॑ दं॒सना॑भिः ।
    आदिद्दे॒वाना॒मुप॑ स॒ख्यमा॑यं॒धीरा॑सः पु॒ष्टिम॑वहन्म॒नायै॑ ॥

    यदारम् अक्रन्न् ऋभवः पितृभ्याम् परिविष्टी वेषणा दंसनाभिः |
    आद् इद् देवानाम् उप सख्यम् आयन् धीरासः पुष्टिम् अवहन् मनायै ||

    yadā́ramákrannṛbhávaḥ pitṛ́bhyām páriviṣṭī veṣáṇā daṃsánābhiḥ ǀ
    ā́díddevā́nāmúpa sakhyámāyandhī́rāsaḥ puṣṭímavahanmanā́yai ǁ

    yadāram akrann ṛbhavaḥ pitṛbhyām pariviṣṭī veṣaṇā daṃsanābhiḥ |
    ād id devānām upa sakhyam āyan dhīrāsaḥ puṣṭim avahan manāyai ||

    य॒दा । अर॑म् । अक्र॑न् । ऋ॒भवः॑ । पि॒तृऽभ्या॑म् । परि॑ऽविष्टी । वे॒षणा॑ । दं॒सना॑भिः ।
    आत् । इत् । दे॒वाना॑म् । उप॑ । स॒ख्यम् । आ॒य॒न् । धीरा॑सः । पु॒ष्टिम् । अ॒व॒ह॒न् । म॒नायै॑ ॥

    यदा । अरम् । अक्रन् । ऋभवः । पितृऽभ्याम् । परिऽविष्टी । वेषणा । दंसनाभिः ।
    आत् । इत् । देवानाम् । उप । सख्यम् । आयन् । धीरासः । पुष्टिम् । अवहन् । मनायै ॥

    yadā́ ǀ áram ǀ ákran ǀ ṛbhávaḥ ǀ pitṛ́-bhyām ǀ pári-viṣṭī ǀ veṣáṇā ǀ daṃsánābhiḥ ǀ
    ā́t ǀ ít ǀ devā́nām ǀ úpa ǀ sakhyám ǀ āyan ǀ dhī́rāsaḥ ǀ puṣṭím ǀ avahan ǀ manā́yai ǁ

    yadā ǀ aram ǀ akran ǀ ṛbhavaḥ ǀ pitṛ-bhyām ǀ pari-viṣṭī ǀ veṣaṇā ǀ daṃsanābhiḥ ǀ
    āt ǀ it ǀ devānām ǀ upa ǀ sakhyam ǀ āyan ǀ dhīrāsaḥ ǀ puṣṭim ǀ avahan ǀ manāyai ǁ

    4.33.2 Aṣṭaka 3.7.1.2Anuvāka 4.4.2

  3. Ṛk 3

    पुन॒र्ये च॒क्रुः पि॒तरा॒ युवा॑ना॒ सना॒ यूपे॑व जर॒णा शया॑ना ।
    ते वाजो॒ विभ्वाँ॑ ऋ॒भुरिंद्र॑वंतो॒ मधु॑प्सरसो नोऽवंतु य॒ज्ञं ॥

    पुनर् ये चक्रुः पितरा युवाना सना यूपेव जरणा शयाना |
    ते वाजो विभ्वां ऋभुर् इन्द्रवन्तो मधुप्सरसो नो ऽवन्तु यज्ञम् ||

    púnaryé cakrúḥ pitárā yúvānā sánā yū́peva jaraṇā́ śáyānā ǀ
    té vā́jo víbhvām̐ ṛbhúríndravanto mádhupsaraso no’vantu yajñám ǁ

    punar ye cakruḥ pitarā yuvānā sanā yūpeva jaraṇā śayānā |
    te vājo vibhvāṃ ṛbhur indravanto madhupsaraso no 'vantu yajñam ||

    पुनः॑ । ये । च॒क्रुः । पि॒तरा॑ । युवा॑ना । सना॑ । यूपा॑ऽइव । ज॒र॒णा । शया॑ना ।
    ते । वाजः॑ । विऽभ्वा॑ । ऋ॒भुः । इन्द्र॑ऽवन्तः । मधु॑ऽप्सरसः । नः॒ । अ॒व॒न्तु॒ । य॒ज्ञम् ॥

    पुनः । ये । चक्रुः । पितरा । युवाना । सना । यूपाऽइव । जरणा । शयाना ।
    ते । वाजः । विऽभ्वा । ऋभुः । इन्द्रऽवन्तः । मधुऽप्सरसः । नः । अवन्तु । यज्ञम् ॥

    púnaḥ ǀ yé ǀ cakrúḥ ǀ pitárā ǀ yúvānā ǀ sánā ǀ yū́pā-iva ǀ jaraṇā́ ǀ śáyānā ǀ
    té ǀ vā́jaḥ ǀ ví-bhvā ǀ ṛbhúḥ ǀ índra-vantaḥ ǀ mádhu-psarasaḥ ǀ naḥ ǀ avantu ǀ yajñám ǁ

    punaḥ ǀ ye ǀ cakruḥ ǀ pitarā ǀ yuvānā ǀ sanā ǀ yūpā-iva ǀ jaraṇā ǀ śayānā ǀ
    te ǀ vājaḥ ǀ vi-bhvā ǀ ṛbhuḥ ǀ indra-vantaḥ ǀ madhu-psarasaḥ ǀ naḥ ǀ avantu ǀ yajñam ǁ

    4.33.3 Aṣṭaka 3.7.1.3Anuvāka 4.4.3

  4. Ṛk 4

    यत्सं॒वत्स॑मृ॒भवो॒ गामर॑क्ष॒न्यत्सं॒वत्स॑मृ॒भवो॒ मा अपिं॑शन् ।
    यत्सं॒वत्स॒मभ॑र॒न्भासो॑ अस्या॒स्ताभिः॒ शमी॑भिरमृत॒त्वमा॑शुः ॥

    यत् संवत्सम् ऋभवो गाम् अरक्षन् यत् संवत्सम् ऋभवो मा अपिंशन् |
    यत् संवत्सम् अभरन् भासो अस्यास् ताभिः शमीभिर् अमृतत्वम् आशुः ||

    yátsaṃvátsamṛbhávo gā́márakṣanyátsaṃvátsamṛbhávo mā́ ápiṃśan ǀ
    yátsaṃvátsamábharanbhā́so asyāstā́bhiḥ śámībhiramṛtatvámāśuḥ ǁ

    yat saṃvatsam ṛbhavo gām arakṣan yat saṃvatsam ṛbhavo mā apiṃśan |
    yat saṃvatsam abharan bhāso asyās tābhiḥ śamībhir amṛtatvam āśuḥ ||

    यत् । स॒म्ऽवत्स॑म् । ऋ॒भवः॑ । गाम् । अर॑क्षन् । यत् । स॒म्ऽवत्स॑म् । ऋ॒भवः॑ । माः । अपिं॑शन् ।
    यत् । स॒म्ऽवत्स॑म् । अ॒भ॑रन् । भासः॑ । अ॒स्याः॒ । ताभिः॑ । शमी॑भिः । अ॒मृ॒त॒ऽत्वम् । आ॒शुः॒ ॥

    यत् । सम्ऽवत्सम् । ऋभवः । गाम् । अरक्षन् । यत् । सम्ऽवत्सम् । ऋभवः । माः । अपिंशन् ।
    यत् । सम्ऽवत्सम् । अभरन् । भासः । अस्याः । ताभिः । शमीभिः । अमृतऽत्वम् । आशुः ॥

    yát ǀ sam-vátsam ǀ ṛbhávaḥ ǀ gā́m ǀ árakṣan ǀ yát ǀ sam-vátsam ǀ ṛbhávaḥ ǀ mā́ḥ ǀ ápiṃśan ǀ
    yát ǀ sam-vátsam ǀ abháran ǀ bhā́saḥ ǀ asyāḥ ǀ tā́bhiḥ ǀ śámībhiḥ ǀ amṛta-tvám ǀ āśuḥ ǁ

    yat ǀ sam-vatsam ǀ ṛbhavaḥ ǀ gām ǀ arakṣan ǀ yat ǀ sam-vatsam ǀ ṛbhavaḥ ǀ māḥ ǀ apiṃśan ǀ
    yat ǀ sam-vatsam ǀ abharan ǀ bhāsaḥ ǀ asyāḥ ǀ tābhiḥ ǀ śamībhiḥ ǀ amṛta-tvam ǀ āśuḥ ǁ

    4.33.4 Aṣṭaka 3.7.1.4Anuvāka 4.4.4

  5. Ṛk 5

    ज्ये॒ष्ठ आ॑ह चम॒सा द्वा क॒रेति॒ कनी॑यां॒त्रीन्कृ॑णवा॒मेत्या॑ह ।
    क॒नि॒ष्ठ आ॑ह च॒तुर॑स्क॒रेति॒ त्वष्ट॑ ऋभव॒स्तत्प॑नय॒द्वचो॑ वः ॥

    ज्येष्ठ आह चमसा द्वा करेति कनीयान् त्रीन् कृणवामेत्य् आह |
    कनिष्ठ आह चतुरस् करेति त्वष्ट ऋभवस् तत् पनयद् वचो वः ||

    jyeṣṭhá āha camasā́ dvā́ karéti kánīyāntrī́nkṛṇavāmétyāha ǀ
    kaniṣṭhá āha catúraskaréti tváṣṭa ṛbhavastátpanayadváco vaḥ ǁ

    jyeṣṭha āha camasā dvā kareti kanīyān trīn kṛṇavāmety āha |
    kaniṣṭha āha caturas kareti tvaṣṭa ṛbhavas tat panayad vaco vaḥ ||

    ज्ये॒ष्ठः । आ॒ह॒ । च॒म॒सा । द्वा । क॒र॒ । इति॑ । कनी॑यान् । त्रीन् । कृ॒ण॒वा॒म॒ । इति॑ । आ॒ह॒ ।
    क॒नि॒ष्ठः । आ॒ह॒ । च॒तुरः॑ । क॒र॒ । इति॑ । त्वष्टा॑ । ऋ॒भ॒वः॒ । तत् । प॒न॒य॒त् । वचः॑ । वः॒ ॥

    ज्येष्ठः । आह । चमसा । द्वा । कर । इति । कनीयान् । त्रीन् । कृणवाम । इति । आह ।
    कनिष्ठः । आह । चतुरः । कर । इति । त्वष्टा । ऋभवः । तत् । पनयत् । वचः । वः ॥

    jyeṣṭháḥ ǀ āha ǀ camasā́ ǀ dvā́ ǀ kara ǀ íti ǀ kánīyān ǀ trī́n ǀ kṛṇavāma ǀ íti ǀ āha ǀ
    kaniṣṭháḥ ǀ āha ǀ catúraḥ ǀ kara ǀ íti ǀ tváṣṭā ǀ ṛbhavaḥ ǀ tát ǀ panayat ǀ vácaḥ ǀ vaḥ ǁ

    jyeṣṭhaḥ ǀ āha ǀ camasā ǀ dvā ǀ kara ǀ iti ǀ kanīyān ǀ trīn ǀ kṛṇavāma ǀ iti ǀ āha ǀ
    kaniṣṭhaḥ ǀ āha ǀ caturaḥ ǀ kara ǀ iti ǀ tvaṣṭā ǀ ṛbhavaḥ ǀ tat ǀ panayat ǀ vacaḥ ǀ vaḥ ǁ

    4.33.5 Aṣṭaka 3.7.1.5Anuvāka 4.4.5

  6. Ṛk 6

    स॒त्यमू॑चु॒र्नर॑ ए॒वा हि च॒क्रुरनु॑ स्व॒धामृ॒भवो॑ जग्मुरे॒तां ।
    वि॒भ्राज॑मानांश्चम॒साँ अहे॒वावे॑न॒त्त्वष्टा॑ च॒तुरो॑ ददृ॒श्वान् ॥

    सत्यम् ऊचुर् नर एवा हि चक्रुर् अनु स्वधाम् ऋभवो जग्मुर् एताम् |
    विभ्राजमानांश् चमसां अहेवावेनत् त्वष्टा चतुरो ददृश्वान् ||

    satyámūcurnára evā́ hí cakrúránu svadhā́mṛbhávo jagmuretā́m ǀ
    vibhrā́jamānāṃścamasā́m̐ áhevā́venattváṣṭā catúro dadṛśvā́n ǁ

    satyam ūcur nara evā hi cakrur anu svadhām ṛbhavo jagmur etām |
    vibhrājamānāṃś camasāṃ ahevāvenat tvaṣṭā caturo dadṛśvān ||

    स॒त्यम् । ऊ॒चुः॒ । नरः॑ । ए॒व । हि । च॒क्रुः । अनु॑ । स्व॒धाम् । ऋ॒भवः॑ । ज॒ग्मुः॒ । ए॒ताम् ।
    वि॒ऽभ्राज॑मानान् । च॒म॒सान् । अहा॑ऽइव । अवे॑नत् । त्वष्टा॑ । च॒तुरः॑ । द॒दृ॒श्वान् ॥

    सत्यम् । ऊचुः । नरः । एव । हि । चक्रुः । अनु । स्वधाम् । ऋभवः । जग्मुः । एताम् ।
    विऽभ्राजमानान् । चमसान् । अहाऽइव । अवेनत् । त्वष्टा । चतुरः । ददृश्वान् ॥

    satyám ǀ ūcuḥ ǀ náraḥ ǀ evá ǀ hí ǀ cakrúḥ ǀ ánu ǀ svadhā́m ǀ ṛbhávaḥ ǀ jagmuḥ ǀ etā́m ǀ
    vi-bhrā́jamānān ǀ camasā́n ǀ áhā-iva ǀ ávenat ǀ tváṣṭā ǀ catúraḥ ǀ dadṛśvā́n ǁ

    satyam ǀ ūcuḥ ǀ naraḥ ǀ eva ǀ hi ǀ cakruḥ ǀ anu ǀ svadhām ǀ ṛbhavaḥ ǀ jagmuḥ ǀ etām ǀ
    vi-bhrājamānān ǀ camasān ǀ ahā-iva ǀ avenat ǀ tvaṣṭā ǀ caturaḥ ǀ dadṛśvān ǁ

    4.33.6 Aṣṭaka 3.7.2.1Anuvāka 4.4.6

  7. Ṛk 7

    द्वाद॑श॒ द्यून्यदगो॑ह्यस्याति॒थ्ये रण॑न्नृ॒भवः॑ स॒संतः॑ ।
    सु॒क्षेत्रा॑कृण्व॒न्नन॑यंत॒ सिंधूं॒धन्वाति॑ष्ठ॒न्नोष॑धीर्नि॒म्नमापः॑ ॥

    द्वादश द्यून् यद् अगोह्यस्यातिथ्ये रणन्न् ऋभवः ससन्तः |
    सुक्षेत्राकृण्वन्न् अनयन्त सिन्धून् धन्वातिष्ठन्न् ओषधीर् निम्नम् आपः ||

    dvā́daśa dyū́nyádágohyasyātithyé ráṇannṛbhávaḥ sasántaḥ ǀ
    sukṣétrākṛṇvannánayanta síndhūndhánvā́tiṣṭhannóṣadhīrnimnámā́paḥ ǁ

    dvādaśa dyūn yad agohyasyātithye raṇann ṛbhavaḥ sasantaḥ |
    sukṣetrākṛṇvann anayanta sindhūn dhanvātiṣṭhann oṣadhīr nimnam āpaḥ ||

    द्वाद॑श । द्यून् । यत् । अगो॑ह्यस्य । आ॒ति॒थ्ये । रण॑न् । ऋ॒भवः॑ । स॒सन्तः॑ ।
    सु॒ऽक्षेत्रा॑ । अ॒कृ॒ण्व॒न् । अन॑यन्त । सिन्धू॑न् । धन्व॑ । आ । अ॒ति॒ष्ठ॒न् । ओष॑धीः । नि॒म्नम् । आपः॑ ॥

    द्वादश । द्यून् । यत् । अगोह्यस्य । आतिथ्ये । रणन् । ऋभवः । ससन्तः ।
    सुऽक्षेत्रा । अकृण्वन् । अनयन्त । सिन्धून् । धन्व । आ । अतिष्ठन् । ओषधीः । निम्नम् । आपः ॥

    dvā́daśa ǀ dyū́n ǀ yát ǀ ágohyasya ǀ ātithyé ǀ ráṇan ǀ ṛbhávaḥ ǀ sasántaḥ ǀ
    su-kṣétrā ǀ akṛṇvan ǀ ánayanta ǀ síndhūn ǀ dhánva ǀ ā́ ǀ atiṣṭhan ǀ óṣadhīḥ ǀ nimnám ǀ ā́paḥ ǁ

    dvādaśa ǀ dyūn ǀ yat ǀ agohyasya ǀ ātithye ǀ raṇan ǀ ṛbhavaḥ ǀ sasantaḥ ǀ
    su-kṣetrā ǀ akṛṇvan ǀ anayanta ǀ sindhūn ǀ dhanva ǀ ā ǀ atiṣṭhan ǀ oṣadhīḥ ǀ nimnam ǀ āpaḥ ǁ

    4.33.7 Aṣṭaka 3.7.2.2Anuvāka 4.4.7

  8. Ṛk 8

    रथं॒ ये च॒क्रुः सु॒वृतं॑ नरे॒ष्ठां ये धे॒नुं वि॑श्व॒जुवं॑ वि॒श्वरू॑पां ।
    त आ त॑क्षंत्वृ॒भवो॑ र॒यिं नः॒ स्वव॑सः॒ स्वप॑सः सु॒हस्ताः॑ ॥

    रथं ये चक्रुः सुवृतं नरेष्ठां ये धेनुं विश्वजुवं विश्वरूपाम् |
    त आ तक्षन्त्व् ऋभवो रयिं नः स्ववसः स्वपसः सुहस्ताः ||

    rátham yé cakrúḥ suvṛ́tam nareṣṭhā́m yé dhenúm viśvajúvam viśvárūpām ǀ
    tá ā́ takṣantvṛbhávo rayím naḥ svávasaḥ svápasaḥ suhástāḥ ǁ

    rathaṃ ye cakruḥ suvṛtaṃ nareṣṭhāṃ ye dhenuṃ viśvajuvaṃ viśvarūpām |
    ta ā takṣantv ṛbhavo rayiṃ naḥ svavasaḥ svapasaḥ suhastāḥ ||

    रथ॑म् । ये । च॒क्रुः । सु॒ऽवृत॑म् । न॒रे॒ऽस्थाम् । ये । धे॒नुम् । वि॒श्व॒ऽजुव॑म् । वि॒श्वऽरू॑पाम् ।
    ते । आ । त॒क्ष॒न्तु॒ । ऋ॒भवः॑ । र॒यिम् । नः॒ । सु॒ऽअव॑सः । सु॒ऽअप॑सः । सु॒ऽहस्ताः॑ ॥

    रथम् । ये । चक्रुः । सुऽवृतम् । नरेऽस्थाम् । ये । धेनुम् । विश्वऽजुवम् । विश्वऽरूपाम् ।
    ते । आ । तक्षन्तु । ऋभवः । रयिम् । नः । सुऽअवसः । सुऽअपसः । सुऽहस्ताः ॥

    rátham ǀ yé ǀ cakrúḥ ǀ su-vṛ́tam ǀ nare-sthā́m ǀ yé ǀ dhenúm ǀ viśva-júvam ǀ viśvá-rūpām ǀ
    té ǀ ā́ ǀ takṣantu ǀ ṛbhávaḥ ǀ rayím ǀ naḥ ǀ su-ávasaḥ ǀ su-ápasaḥ ǀ su-hástāḥ ǁ

    ratham ǀ ye ǀ cakruḥ ǀ su-vṛtam ǀ nare-sthām ǀ ye ǀ dhenum ǀ viśva-juvam ǀ viśva-rūpām ǀ
    te ǀ ā ǀ takṣantu ǀ ṛbhavaḥ ǀ rayim ǀ naḥ ǀ su-avasaḥ ǀ su-apasaḥ ǀ su-hastāḥ ǁ

    4.33.8 Aṣṭaka 3.7.2.3Anuvāka 4.4.8

  9. Ṛk 9

    अपो॒ ह्ये॑षा॒मजु॑षंत दे॒वा अ॒भि क्रत्वा॒ मन॑सा॒ दीध्या॑नाः ।
    वाजो॑ दे॒वाना॑मभवत्सु॒कर्मेंद्र॑स्य ऋभु॒क्षा वरु॑णस्य॒ विभ्वा॑ ॥

    अपो ह्य् एषाम् अजुषन्त देवा अभि क्रत्वा मनसा दीध्यानाः |
    वाजो देवानाम् अभवत् सुकर्मेन्द्रस्य ऋभुक्षा वरुणस्य विभ्वा ||

    ápo hyéṣāmájuṣanta devā́ abhí krátvā mánasā dī́dhyānāḥ ǀ
    vā́jo devā́nāmabhavatsukárméndrasya ṛbhukṣā́ váruṇasya víbhvā ǁ

    apo hy eṣām ajuṣanta devā abhi kratvā manasā dīdhyānāḥ |
    vājo devānām abhavat sukarmendrasya ṛbhukṣā varuṇasya vibhvā ||

    अपः॑ । हि । ए॒षा॒म् । अजु॑षन्त । दे॒वाः । अ॒भि । क्रत्वा॑ । मन॑सा । दीध्या॑नाः ।
    वाजः॑ । दे॒वाना॑म् । अ॒भ॒व॒त् । सु॒ऽकर्मा॑ । इन्द्र॑स्य । ऋ॒भु॒क्षाः । वरु॑णस्य । विऽभ्वा॑ ॥

    अपः । हि । एषाम् । अजुषन्त । देवाः । अभि । क्रत्वा । मनसा । दीध्यानाः ।
    वाजः । देवानाम् । अभवत् । सुऽकर्मा । इन्द्रस्य । ऋभुक्षाः । वरुणस्य । विऽभ्वा ॥

    ápaḥ ǀ hí ǀ eṣām ǀ ájuṣanta ǀ devā́ḥ ǀ abhí ǀ krátvā ǀ mánasā ǀ dī́dhyānāḥ ǀ
    vā́jaḥ ǀ devā́nām ǀ abhavat ǀ su-kármā ǀ índrasya ǀ ṛbhukṣā́ḥ ǀ váruṇasya ǀ ví-bhvā ǁ

    apaḥ ǀ hi ǀ eṣām ǀ ajuṣanta ǀ devāḥ ǀ abhi ǀ kratvā ǀ manasā ǀ dīdhyānāḥ ǀ
    vājaḥ ǀ devānām ǀ abhavat ǀ su-karmā ǀ indrasya ǀ ṛbhukṣāḥ ǀ varuṇasya ǀ vi-bhvā ǁ

    4.33.9 Aṣṭaka 3.7.2.4Anuvāka 4.4.9

  10. Ṛk 10

    ये हरी॑ मे॒धयो॒क्था मदं॑त॒ इंद्रा॑य च॒क्रुः सु॒युजा॒ ये अश्वा॑ ।
    ते रा॒यस्पोषं॒ द्रवि॑णान्य॒स्मे ध॒त्त ऋ॑भवः क्षेम॒यंतो॒ न मि॒त्रं ॥

    ये हरी मेधयोक्था मदन्त इन्द्राय चक्रुः सुयुजा ये अश्वा |
    ते रायस् पोषं द्रविणान्य् अस्मे धत्त ऋभवः क्षेमयन्तो न मित्रम् ||

    yé hárī medháyokthā́ mádanta índrāya cakrúḥ suyújā yé áśvā ǀ
    té rāyáspóṣam dráviṇānyasmé dhattá ṛbhavaḥ kṣemayánto ná mitrám ǁ

    ye harī medhayokthā madanta indrāya cakruḥ suyujā ye aśvā |
    te rāyas poṣaṃ draviṇāny asme dhatta ṛbhavaḥ kṣemayanto na mitram ||

    ये । हरी॒ इति॑ । मे॒धया॑ । उ॒क्था । मद॑न्तः । इन्द्रा॑य । च॒क्रुः । सु॒ऽयुजा॑ । ये । अश्वा॑ ।
    ते । रा॒यः । पोष॑म् । द्रवि॑णानि । अ॒स्मे इति॑ । ध॒त्त । ऋ॒भ॒वः॒ । क्षे॒म॒ऽयन्तः॑ । न । मि॒त्रम् ॥

    ये । हरी इति । मेधया । उक्था । मदन्तः । इन्द्राय । चक्रुः । सुऽयुजा । ये । अश्वा ।
    ते । रायः । पोषम् । द्रविणानि । अस्मे इति । धत्त । ऋभवः । क्षेमऽयन्तः । न । मित्रम् ॥

    yé ǀ hárī íti ǀ medháyā ǀ ukthā́ ǀ mádantaḥ ǀ índrāya ǀ cakrúḥ ǀ su-yújā ǀ yé ǀ áśvā ǀ
    té ǀ rāyáḥ ǀ póṣam ǀ dráviṇāni ǀ asmé íti ǀ dhattá ǀ ṛbhavaḥ ǀ kṣema-yántaḥ ǀ ná ǀ mitrám ǁ

    ye ǀ harī iti ǀ medhayā ǀ ukthā ǀ madantaḥ ǀ indrāya ǀ cakruḥ ǀ su-yujā ǀ ye ǀ aśvā ǀ
    te ǀ rāyaḥ ǀ poṣam ǀ draviṇāni ǀ asme iti ǀ dhatta ǀ ṛbhavaḥ ǀ kṣema-yantaḥ ǀ na ǀ mitram ǁ

    4.33.10 Aṣṭaka 3.7.2.5Anuvāka 4.4.10

  11. Ṛk 11

    इ॒दाह्नः॑ पी॒तिमु॒त वो॒ मदं॑ धु॒र्न ऋ॒ते श्रां॒तस्य॑ स॒ख्याय॑ दे॒वाः ।
    ते नू॒नम॒स्मे ऋ॑भवो॒ वसू॑नि तृ॒तीये॑ अ॒स्मिन्त्सव॑ने दधात ॥

    इदाह्नः पीतिम् उत वो मदं धुर् न ऋते श्रान्तस्य सख्याय देवाः |
    ते नूनम् अस्मे ऋभवो वसूनि तृतीये अस्मिन् सवने दधात ||

    idā́hnaḥ pītímutá vo mádam dhurná ṛté śrāntásya sakhyā́ya devā́ḥ ǀ
    té nūnámasmé ṛbhavo vásūni tṛtī́ye asmíntsávane dadhāta ǁ

    idāhnaḥ pītim uta vo madaṃ dhur na ṛte śrāntasya sakhyāya devāḥ |
    te nūnam asme ṛbhavo vasūni tṛtīye asmin savane dadhāta ||

    इ॒दा । अह्नः॑ । पी॒तिम् । उ॒त । वः॒ । मद॑म् । धुः॒ । न । ऋ॒ते । श्रा॒न्तस्य॑ । स॒ख्याय॑ । दे॒वाः ।
    ते । नू॒नम् । अ॒स्मे इति॑ । ऋ॒भ॒वः॒ । वसू॑नि । तृ॒तीये॑ । अ॒स्मिन् । सव॑ने । द॒धा॒त॒ ॥

    इदा । अह्नः । पीतिम् । उत । वः । मदम् । धुः । न । ऋते । श्रान्तस्य । सख्याय । देवाः ।
    ते । नूनम् । अस्मे इति । ऋभवः । वसूनि । तृतीये । अस्मिन् । सवने । दधात ॥

    idā́ ǀ áhnaḥ ǀ pītím ǀ utá ǀ vaḥ ǀ mádam ǀ dhuḥ ǀ ná ǀ ṛté ǀ śrāntásya ǀ sakhyā́ya ǀ devā́ḥ ǀ
    té ǀ nūnám ǀ asmé íti ǀ ṛbhavaḥ ǀ vásūni ǀ tṛtī́ye ǀ asmín ǀ sávane ǀ dadhāta ǁ

    idā ǀ ahnaḥ ǀ pītim ǀ uta ǀ vaḥ ǀ madam ǀ dhuḥ ǀ na ǀ ṛte ǀ śrāntasya ǀ sakhyāya ǀ devāḥ ǀ
    te ǀ nūnam ǀ asme iti ǀ ṛbhavaḥ ǀ vasūni ǀ tṛtīye ǀ asmin ǀ savane ǀ dadhāta ǁ

    4.33.11 Aṣṭaka 3.7.2.6Anuvāka 4.4.11

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.

Ṛgveda 4.33 · Ṛbhus

Interpretations

Ralph T. H. Griffith

Ṛk 1

I SEND my voice as herald to the Ṛbhus; I crave the white cow for the overspreading. Wind-sped, the Skillful Ones in rapid motion have in an instant compassed round the heaven.

Ṛk 2

What time the Rbus had with care and marvels done proper service to assist their Parents, They won the friendship of the Gods; the Sages carried away the fruit of their devotion.

Ṛk 3

May they who made their Parents, who were lying like posts that moulder, young again for ever,— May Vāja, Vibhvan, Ṛbhu, joined with Indra , protect our sacrifice, the Soma-lovers.

Ṛk 4

As for a year the Ṛbhus kept the Milch-cow, throughout a year fashioned and formed her body, And through a year's space still sustained her brightness, through these their labours they were made immortal.

Ṛk 5

Two beakers let us make,—thus said the eldest. Let us make three,—this was the younger's sentence. Four beakers let us make,—thus spoke the youngest. Tvaṣṭar approved this rede of yours, O Ṛbhus.

Ṛk 6

The men spake truth and even so they acted: this Godlike way of theirs the Ṛbhus followed. And Tvaṣṭar, when he looked on the four beakers resplendent as the day, was moved with envy.

Ṛk 7

When for twelve days the Ṛbhus joyed reposing as guests of him who never may be hidden, They made fair fertile fields, they brought the rivers. Plants spread o’er deserts, waters filled the hollows.

Ṛk 8

May they who formed the swift car, bearing Heroes, and the Cow omniform and all-impelling, Even may they form wealth for us,—the Ṛbhus, dexterous-handed, deft in work and gracious.

Ṛk 9

So in their work the Gods had satisfaction, pondering it with thought and mental insight. The Gods’ expert artificer was Vāja, Indra's Ṛbhukṣan, Varuṇa's was Vibhvan.

Ṛk 10

They who made glad with sacrifice and praises, wrought the two Bays, his docile Steeds, for Indra,— Ṛbhus, as those who wish a friend to prosper, bestow upon us gear and growth of riches.