Devatā देवता

Agni

Ṛṣi ऋषि

Gāthin Kauśika

Chandas छन्दस्

Triṣṭubh, Anuṣṭubh

1. Ṛk 1

   अ॒यं सो अ॒ग्निर्यस्मि॒न्त्सोम॒मिंद्रः॑ सु॒तं द॒धे ज॒ठरे॑ वावशा॒नः ।
   स॒ह॒स्रिणं॒ वाज॒मत्यं॒ न सप्तिं॑ सस॒वान्त्सन्त्स्तू॑यसे जातवेदः ॥

   अयं सो अग्निर् यस्मिन् सोमम् इन्द्रः सुतं दधे जठरे वावशानः |
   सहस्रिणं वाजम् अत्यं न सप्तिं ससवान् सन् स्तूयसे जातवेदः ||

   ayám só agníryásmintsómamíndraḥ sutám dadhé jaṭháre vāvaśānáḥ ǀ
   sahasríṇam vā́jamátyam ná sáptim sasavā́ntsántstūyase jātavedaḥ ǁ

   ayaṃ so agnir yasmin somam indraḥ sutaṃ dadhe jaṭhare vāvaśānaḥ |
   sahasriṇaṃ vājam atyaṃ na saptiṃ sasavān san stūyase jātavedaḥ ||

   अ॒यम् । सः । अ॒ग्निः । यस्मि॑न् । सोम॑म् । इन्द्रः॑ । सु॒तम् । द॒धे । ज॒ठरे॑ । वा॒व॒शा॒नः ।
   स॒ह॒स्रिण॑म् । वाज॑म् । अत्य॑म् । न । सप्ति॑म् । स॒स॒ऽवान् । सन् । स्तू॒य॒से॒ । जा॒त॒ऽवे॒दः॒ ॥

   अयम् । सः । अग्निः । यस्मिन् । सोमम् । इन्द्रः । सुतम् । दधे । जठरे । वावशानः ।
   सहस्रिणम् । वाजम् । अत्यम् । न । सप्तिम् । ससऽवान् । सन् । स्तूयसे । जातऽवेदः ॥

   ayám ǀ sáḥ ǀ agníḥ ǀ yásmin ǀ sómam ǀ índraḥ ǀ sutám ǀ dadhé ǀ jaṭháre ǀ vāvaśānáḥ ǀ
   sahasríṇam ǀ vā́jam ǀ átyam ǀ ná ǀ sáptim ǀ sasa-vā́n ǀ sán ǀ stūyase ǀ jāta-vedaḥ ǁ

   ayam ǀ saḥ ǀ agniḥ ǀ yasmin ǀ somam ǀ indraḥ ǀ sutam ǀ dadhe ǀ jaṭhare ǀ vāvaśānaḥ ǀ
   sahasriṇam ǀ vājam ǀ atyam ǀ na ǀ saptim ǀ sasa-vān ǀ san ǀ stūyase ǀ jāta-vedaḥ ǁ

   3.22.1 Aṣṭaka 3.1.22.1Anuvāka 3.2.53Interpretations

2. Ṛk 2

   अग्ने॒ यत्ते॑ दि॒वि वर्चः॑ पृथि॒व्यां यदोष॑धीष्व॒प्स्वा य॑जत्र ।
   येनां॒तरि॑क्षमु॒र्वा॑त॒तंथ॑ त्वे॒षः स भा॒नुर॑र्ण॒वो नृ॒चक्षाः॑ ॥

   अग्ने यत् ते दिवि वर्चः पृथिव्यां यद् ओषधीष्व् अप्स्व् आ यजत्र |
   येनान्तरिक्षम् उर्व् आततन्थ त्वेषः स भानुर् अर्णवो नृचक्षाः ||

   ágne yátte diví várcaḥ pṛthivyā́m yádóṣadhīṣvapsvā́ yajatra ǀ
   yénāntárikṣamurvā́tatántha tveṣáḥ sá bhānúrarṇavó nṛcákṣāḥ ǁ

   agne yat te divi varcaḥ pṛthivyāṃ yad oṣadhīṣv apsv ā yajatra |
   yenāntarikṣam urv ātatantha tveṣaḥ sa bhānur arṇavo nṛcakṣāḥ ||

   अग्ने॑ । यत् । ते॒ । दि॒वि । वर्चः॑ । पृ॒थि॒व्याम् । यत् । ओष॑धीषु । अ॒प्ऽसु । आ । य॒ज॒त्र॒ ।
   येन॑ । अ॒न्तरि॑क्षम् । उ॒रु । आ॒ऽत॒तन्थ॑ । त्वे॒षः । सः । भा॒नुः । अ॒र्ण॒वः । नृ॒ऽचक्षाः॑ ॥

   अग्ने । यत् । ते । दिवि । वर्चः । पृथिव्याम् । यत् । ओषधीषु । अप्ऽसु । आ । यजत्र ।
   येन । अन्तरिक्षम् । उरु । आऽततन्थ । त्वेषः । सः । भानुः । अर्णवः । नृऽचक्षाः ॥

   ágne ǀ yát ǀ te ǀ diví ǀ várcaḥ ǀ pṛthivyā́m ǀ yát ǀ óṣadhīṣu ǀ ap-sú ǀ ā́ ǀ yajatra ǀ
   yéna ǀ antárikṣam ǀ urú ǀ ā-tatántha ǀ tveṣáḥ ǀ sáḥ ǀ bhānúḥ ǀ arṇaváḥ ǀ nṛ-cákṣāḥ ǁ

   agne ǀ yat ǀ te ǀ divi ǀ varcaḥ ǀ pṛthivyām ǀ yat ǀ oṣadhīṣu ǀ ap-su ǀ ā ǀ yajatra ǀ
   yena ǀ antarikṣam ǀ uru ǀ ā-tatantha ǀ tveṣaḥ ǀ saḥ ǀ bhānuḥ ǀ arṇavaḥ ǀ nṛ-cakṣāḥ ǁ

   3.22.2 Aṣṭaka 3.1.22.2Anuvāka 3.2.54Interpretations

3. Ṛk 3

   अग्ने॑ दि॒वो अर्ण॒मच्छा॑ जिगा॒स्यच्छा॑ दे॒वाँ ऊ॑चिषे॒ धिष्ण्या॒ ये ।
   या रो॑च॒ने प॒रस्ता॒त्सूर्य॑स्य॒ याश्चा॒वस्ता॑दुप॒तिष्ठं॑त॒ आपः॑ ॥

   अग्ने दिवो अर्णम् अच्छा जिगास्य् अच्छा देवां ऊचिषे धिष्ण्या ये |
   या रोचने परस्तात् सूर्यस्य याश् चावस्ताद् उपतिष्ठन्त आपः ||

   ágne divó árṇamácchā jigāsyácchā devā́m̐ ūciṣe dhíṣṇyā yé ǀ
   yā́ rocané parástātsū́ryasya yā́ścāvástādupatíṣṭhanta ā́paḥ ǁ

   agne divo arṇam acchā jigāsy acchā devāṃ ūciṣe dhiṣṇyā ye |
   yā rocane parastāt sūryasya yāś cāvastād upatiṣṭhanta āpaḥ ||

   अग्ने॑ । दि॒वः । अर्ण॑म् । अच्छ॑ । जि॒गा॒सि॒ । अच्छ॑ । दे॒वान् । ऊ॒चि॒षे॒ । धिष्ण्याः॑ । ये ।
   याः । रो॒च॒ने । प॒रस्ता॑त् । सूर्य॑स्य । याः । च॒ । अ॒वस्ता॑त् । उ॒प॒ऽतिष्ठ॑न्ते । आपः॑ ॥

   अग्ने । दिवः । अर्णम् । अच्छ । जिगासि । अच्छ । देवान् । ऊचिषे । धिष्ण्याः । ये ।
   याः । रोचने । परस्तात् । सूर्यस्य । याः । च । अवस्तात् । उपऽतिष्ठन्ते । आपः ॥

   ágne ǀ diváḥ ǀ árṇam ǀ áccha ǀ jigāsi ǀ áccha ǀ devā́n ǀ ūciṣe ǀ dhíṣṇyāḥ ǀ yé ǀ
   yā́ḥ ǀ rocané ǀ parástāt ǀ sū́ryasya ǀ yā́ḥ ǀ ca ǀ avástāt ǀ upa-tíṣṭhante ǀ ā́paḥ ǁ

   agne ǀ divaḥ ǀ arṇam ǀ accha ǀ jigāsi ǀ accha ǀ devān ǀ ūciṣe ǀ dhiṣṇyāḥ ǀ ye ǀ
   yāḥ ǀ rocane ǀ parastāt ǀ sūryasya ǀ yāḥ ǀ ca ǀ avastāt ǀ upa-tiṣṭhante ǀ āpaḥ ǁ

   3.22.3 Aṣṭaka 3.1.22.3Anuvāka 3.2.55Interpretations

4. Ṛk 4

   पु॒री॒ष्या॑सो अ॒ग्नयः॑ प्राव॒णेभिः॑ स॒जोष॑सः ।
   जु॒षंतां॑ य॒ज्ञम॒द्रुहो॑ऽनमी॒वा इषो॑ म॒हीः ॥

   पुरीष्यासो अग्नयः प्रावणेभिः सजोषसः |
   जुषन्तां यज्ञम् अद्रुहो ऽनमीवा इषो महीः ||

   purīṣyā́so agnáyaḥ prāvaṇébhiḥ sajóṣasaḥ ǀ
   juṣántām yajñámadrúho’namīvā́ íṣo mahī́ḥ ǁ

   purīṣyāso agnayaḥ prāvaṇebhiḥ sajoṣasaḥ |
   juṣantāṃ yajñam adruho 'namīvā iṣo mahīḥ ||

   पु॒री॒ष्या॑सः । अ॒ग्नयः॑ । प्र॒व॒णेभिः॑ । स॒ऽजोष॑सः ।
   जु॒षन्ता॑म् । य॒ज्ञम् । अ॒द्रुहः॑ । अ॒न॒मी॒वाः । इषः॑ । म॒हीः ॥

   पुरीष्यासः । अग्नयः । प्रवणेभिः । सऽजोषसः ।
   जुषन्ताम् । यज्ञम् । अद्रुहः । अनमीवाः । इषः । महीः ॥

   purīṣyā́saḥ ǀ agnáyaḥ ǀ pravaṇébhiḥ ǀ sa-jóṣasaḥ ǀ
   juṣántām ǀ yajñám ǀ adrúhaḥ ǀ anamīvā́ḥ ǀ íṣaḥ ǀ mahī́ḥ ǁ

   purīṣyāsaḥ ǀ agnayaḥ ǀ pravaṇebhiḥ ǀ sa-joṣasaḥ ǀ
   juṣantām ǀ yajñam ǀ adruhaḥ ǀ anamīvāḥ ǀ iṣaḥ ǀ mahīḥ ǁ

   3.22.4 Aṣṭaka 3.1.22.4Anuvāka 3.2.56Interpretations

5. Ṛk 5

   इळा॑मग्ने पुरु॒दंसं॑ स॒निं गोः श॑श्वत्त॒मं हव॑मानाय साध ।
   स्यान्नः॑ सू॒नुस्तन॑यो वि॒जावाग्ने॒ सा ते॑ सुम॒तिर्भू॑त्व॒स्मे ॥

   इऌआम् अग्ने पुरुदंसं सनिं गोः शश्वत्तमं हवमानाय साध |
   स्यान् नः सूनुस् तनयो विजावाग्ने सा ते सुमतिर् भूत्व् अस्मे ||

   íḷāmagne purudáṃsam saním góḥ śaśvattamám hávamānāya sādha ǀ
   syā́nnaḥ sūnústánayo vijā́vā́gne sā́ te sumatírbhūtvasmé ǁ

   iḷām agne purudaṃsaṃ saniṃ goḥ śaśvattamaṃ havamānāya sādha |
   syān naḥ sūnus tanayo vijāvāgne sā te sumatir bhūtv asme ||

   इळा॑म् । अ॒ग्ने॒ । पु॒रु॒ऽदंस॑म् । स॒निम् । गोः । श॒श्व॒त्ऽत॒मम् । हव॑मानाय । सा॒ध॒ ।
   स्यात् । नः॒ । सू॒नुः । तन॑यः । वि॒जाऽवा॑ । अ॒ग्ने॒ । सा । ते॒ । सु॒ऽम॒तिः । भू॒तु॒ । अ॒स्मे इति॑ ॥

   इळाम् । अग्ने । पुरुऽदंसम् । सनिम् । गोः । शश्वत्ऽतमम् । हवमानाय । साध ।
   स्यात् । नः । सूनुः । तनयः । विजाऽवा । अग्ने । सा । ते । सुऽमतिः । भूतु । अस्मे इति ॥

   íḷām ǀ agne ǀ puru-dáṃsam ǀ saním ǀ góḥ ǀ śaśvat-tamám ǀ hávamānāya ǀ sādha ǀ
   syā́t ǀ naḥ ǀ sūnúḥ ǀ tánayaḥ ǀ vijā́-vā ǀ agne ǀ sā́ ǀ te ǀ su-matíḥ ǀ bhūtu ǀ asmé íti ǁ

   iḷām ǀ agne ǀ puru-daṃsam ǀ sanim ǀ goḥ ǀ śaśvat-tamam ǀ havamānāya ǀ sādha ǀ
   syāt ǀ naḥ ǀ sūnuḥ ǀ tanayaḥ ǀ vijā-vā ǀ agne ǀ sā ǀ te ǀ su-matiḥ ǀ bhūtu ǀ asme iti ǁ

   3.22.5 Aṣṭaka 3.1.22.5Anuvāka 3.2.57Interpretations

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.