Devatā देवता

1-4: Ṛbhus; 5-7: Indra, Ṛbhus

Ṛṣi ऋषि

Viśvāmitra Gāthina

Chandas छन्दस्

Jagatī

1. Ṛk 1

   इ॒हेह॑ वो॒ मन॑सा बं॒धुता॑ नर उ॒शिजो॑ जग्मुर॒भि तानि॒ वेद॑सा ।
   याभि॑र्मा॒याभिः॒ प्रति॑जूतिवर्पसः॒ सौध॑न्वना य॒ज्ञियं॑ भा॒गमा॑न॒श ॥

   इहेह वो मनसा बन्धुता नर उशिजो जग्मुर् अभि तानि वेदसा |
   याभिर् मायाभिः प्रतिजूतिवर्पसः सौधन्वना यज्ञियम् भागम् आनश ||

   ihéha vo mánasā bandhútā nara uśíjo jagmurabhí tā́ni védasā ǀ
   yā́bhirmāyā́bhiḥ prátijūtivarpasaḥ sáudhanvanā yajñíyam bhāgámānaśá ǁ

   iheha vo manasā bandhutā nara uśijo jagmur abhi tāni vedasā |
   yābhir māyābhiḥ pratijūtivarpasaḥ saudhanvanā yajñiyam bhāgam ānaśa ||

   इ॒हऽइ॑ह । वः॒ । मन॑सा । ब॒न्धुता॑ । न॒रः॒ । उ॒शिजः॑ । ज॒ग्मुः॒ । अ॒भि । तानि॑ । वेद॑सा ।
   याभिः॑ । मा॒याभिः॑ । प्रति॑जूतिऽवर्पसः । सौध॑न्वनाः । य॒ज्ञिय॑म् । भ॒गम् । आ॒न॒श ॥

   इहऽइह । वः । मनसा । बन्धुता । नरः । उशिजः । जग्मुः । अभि । तानि । वेदसा ।
   याभिः । मायाभिः । प्रतिजूतिऽवर्पसः । सौधन्वनाः । यज्ञियम् । भगम् । आनश ॥

   ihá-iha ǀ vaḥ ǀ mánasā ǀ bandhútā ǀ naraḥ ǀ uśíjaḥ ǀ jagmuḥ ǀ abhí ǀ tā́ni ǀ védasā ǀ
   yā́bhiḥ ǀ māyā́bhiḥ ǀ prátijūti-varpasaḥ ǀ sáudhanvanāḥ ǀ yajñíyam ǀ bhagám ǀ ānaśá ǁ

   iha-iha ǀ vaḥ ǀ manasā ǀ bandhutā ǀ naraḥ ǀ uśijaḥ ǀ jagmuḥ ǀ abhi ǀ tāni ǀ vedasā ǀ
   yābhiḥ ǀ māyābhiḥ ǀ pratijūti-varpasaḥ ǀ saudhanvanāḥ ǀ yajñiyam ǀ bhagam ǀ ānaśa ǁ

   3.60.1 Aṣṭaka 3.4.7.1Anuvāka 3.5.77Interpretations

2. Ṛk 2

   याभिः॒ शची॑भिश्चम॒साँ अपिं॑शत॒ यया॑ धि॒या गामरि॑णीत॒ चर्म॑णः ।
   येन॒ हरी॒ मन॑सा नि॒रत॑क्षत॒ तेन॑ देव॒त्वमृ॑भवः॒ समा॑नश ॥

   याभिः शचीभिश् चमसां अपिंशत यया धिया गाम् अरिणीत चर्मणः |
   येन हरी मनसा निरतक्षत तेन देवत्वम् ऋभवः सम् आनश ||

   yā́bhiḥ śácībhiścamasā́m̐ ápiṃśata yáyā dhiyā́ gā́máriṇīta cármaṇaḥ ǀ
   yéna hárī mánasā nirátakṣata téna devatvámṛbhavaḥ sámānaśa ǁ

   yābhiḥ śacībhiś camasāṃ apiṃśata yayā dhiyā gām ariṇīta carmaṇaḥ |
   yena harī manasā niratakṣata tena devatvam ṛbhavaḥ sam ānaśa ||

   याभिः॑ । शची॑भिः । च॒म॒सान् । अपिं॑शत । यया॑ । धि॒या । गाम् । अरि॑णीत । चर्म॑णः ।
   येन॑ । हरी॒ इति॑ । मन॑सा । निः॒ऽअत॑क्षत । तेन॑ । दे॒व॒ऽत्वम् । ऋ॒भ॒वः॒ । सम् । आ॒न॒श॒ ॥

   याभिः । शचीभिः । चमसान् । अपिंशत । यया । धिया । गाम् । अरिणीत । चर्मणः ।
   येन । हरी इति । मनसा । निःऽअतक्षत । तेन । देवऽत्वम् । ऋभवः । सम् । आनश ॥

   yā́bhiḥ ǀ śácībhiḥ ǀ camasā́n ǀ ápiṃśata ǀ yáyā ǀ dhiyā́ ǀ gā́m ǀ áriṇīta ǀ cármaṇaḥ ǀ
   yéna ǀ hárī íti ǀ mánasā ǀ niḥ-átakṣata ǀ téna ǀ deva-tvám ǀ ṛbhavaḥ ǀ sám ǀ ānaśa ǁ

   yābhiḥ ǀ śacībhiḥ ǀ camasān ǀ apiṃśata ǀ yayā ǀ dhiyā ǀ gām ǀ ariṇīta ǀ carmaṇaḥ ǀ
   yena ǀ harī iti ǀ manasā ǀ niḥ-atakṣata ǀ tena ǀ deva-tvam ǀ ṛbhavaḥ ǀ sam ǀ ānaśa ǁ

   3.60.2 Aṣṭaka 3.4.7.2Anuvāka 3.5.78Interpretations

3. Ṛk 3

   इंद्र॑स्य स॒ख्यमृ॒भवः॒ समा॑नशु॒र्मनो॒र्नपा॑तो अ॒पसो॑ दधन्विरे ।
   सौ॒ध॒न्व॒नासो॑ अमृत॒त्वमेरि॑रे वि॒ष्ट्वी शमी॑भिः सु॒कृतः॑ सुकृ॒त्यया॑ ॥

   इन्द्रस्य सख्यम् ऋभवः सम् आनशुर् मनोर् नपातो अपसो दधन्विरे |
   सौधन्वनासो अमृतत्वम् एरिरे विष्ट्वी शमीभिः सुकृतः सुकृत्यया ||

   índrasya sakhyámṛbhávaḥ sámānaśurmánornápāto apáso dadhanvire ǀ
   saudhanvanā́so amṛtatvámérire viṣṭvī́ śámībhiḥ sukṛ́taḥ sukṛtyáyā ǁ

   indrasya sakhyam ṛbhavaḥ sam ānaśur manor napāto apaso dadhanvire |
   saudhanvanāso amṛtatvam erire viṣṭvī śamībhiḥ sukṛtaḥ sukṛtyayā ||

   इन्द्र॑स्य । स॒ख्यम् । ऋ॒भवः॑ । सम् । आ॒न॒शुः॒ । मनोः॑ । नपा॑तः । अ॒पसः॑ । द॒ध॒न्वि॒रे॒ ।
   सौ॒ध॒न्व॒नासः॑ । अ॒मृ॒त॒ऽत्वम् । आ । ई॒रि॒रे॒ । वि॒ष्ट्वी । शमी॑भिः । सु॒ऽकृतः॑ । सु॒ऽकृ॒त्यया॑ ॥

   इन्द्रस्य । सख्यम् । ऋभवः । सम् । आनशुः । मनोः । नपातः । अपसः । दधन्विरे ।
   सौधन्वनासः । अमृतऽत्वम् । आ । ईरिरे । विष्ट्वी । शमीभिः । सुऽकृतः । सुऽकृत्यया ॥

   índrasya ǀ sakhyám ǀ ṛbhávaḥ ǀ sám ǀ ānaśuḥ ǀ mánoḥ ǀ nápātaḥ ǀ apásaḥ ǀ dadhanvire ǀ
   saudhanvanā́saḥ ǀ amṛta-tvám ǀ ā́ ǀ īrire ǀ viṣṭvī́ ǀ śámībhiḥ ǀ su-kṛ́taḥ ǀ su-kṛtyáyā ǁ

   indrasya ǀ sakhyam ǀ ṛbhavaḥ ǀ sam ǀ ānaśuḥ ǀ manoḥ ǀ napātaḥ ǀ apasaḥ ǀ dadhanvire ǀ
   saudhanvanāsaḥ ǀ amṛta-tvam ǀ ā ǀ īrire ǀ viṣṭvī ǀ śamībhiḥ ǀ su-kṛtaḥ ǀ su-kṛtyayā ǁ

   3.60.3 Aṣṭaka 3.4.7.3Anuvāka 3.5.79Interpretations

4. Ṛk 4

   इंद्रे॑ण याथ स॒रथं॑ सु॒ते सचाँ॒ अथो॒ वशा॑नां भवथा स॒ह श्रि॒या ।
   न वः॑ प्रति॒मै सु॑कृ॒तानि॑ वाघतः॒ सौध॑न्वना ऋभवो वी॒र्या॑णि च ॥

   इन्द्रेण याथ सरथं सुते सचां अथो वशानाम् भवथा सह श्रिया |
   न वः प्रतिमै सुकृतानि वाघतः सौधन्वना ऋभवो वीर्याणि च ||

   índreṇa yātha sarátham suté sácām̐ átho váśānām bhavathā sahá śriyā́ ǀ
   ná vaḥ pratimái sukṛtā́ni vāghataḥ sáudhanvanā ṛbhavo vīryā́ṇi ca ǁ

   indreṇa yātha sarathaṃ sute sacāṃ atho vaśānām bhavathā saha śriyā |
   na vaḥ pratimai sukṛtāni vāghataḥ saudhanvanā ṛbhavo vīryāṇi ca ||

   इन्द्रे॑ण । या॒थ॒ । स॒ऽरथ॑म् । सु॒ते । सचा॑ । अथो॒ इति॑ । वशा॑नाम् । भ॒व॒थ॒ । स॒ह । श्रि॒या ।
   न । वः॒ । प्र॒ति॒ऽमै । सु॒ऽकृ॒तानि॑ । वा॒घ॒तः॒ । सौध॑न्वनाः । ऋ॒भ॒वः॒ । वी॒र्या॑णि । च॒ ॥

   इन्द्रेण । याथ । सऽरथम् । सुते । सचा । अथो इति । वशानाम् । भवथ । सह । श्रिया ।
   न । वः । प्रतिऽमै । सुऽकृतानि । वाघतः । सौधन्वनाः । ऋभवः । वीर्याणि । च ॥

   índreṇa ǀ yātha ǀ sa-rátham ǀ suté ǀ sácā ǀ átho íti ǀ váśānām ǀ bhavatha ǀ sahá ǀ śriyā́ ǀ
   ná ǀ vaḥ ǀ prati-mái ǀ su-kṛtā́ni ǀ vāghataḥ ǀ sáudhanvanāḥ ǀ ṛbhavaḥ ǀ vīryā́ṇi ǀ ca ǁ

   indreṇa ǀ yātha ǀ sa-ratham ǀ sute ǀ sacā ǀ atho iti ǀ vaśānām ǀ bhavatha ǀ saha ǀ śriyā ǀ
   na ǀ vaḥ ǀ prati-mai ǀ su-kṛtāni ǀ vāghataḥ ǀ saudhanvanāḥ ǀ ṛbhavaḥ ǀ vīryāṇi ǀ ca ǁ

   3.60.4 Aṣṭaka 3.4.7.4Anuvāka 3.5.80Interpretations

5. Ṛk 5

   इंद्र॑ ऋ॒भुभि॒र्वाज॑वद्भिः॒ समु॑क्षितं सु॒तं सोम॒मा वृ॑षस्वा॒ गभ॑स्त्योः ।
   धि॒येषि॒तो म॑घवंदा॒शुषो॑ गृ॒हे सौ॑धन्व॒नेभिः॑ स॒ह म॑त्स्वा॒ नृभिः॑ ॥

   इन्द्र ऋभुभिर् वाजवद्भिः समुक्षितं सुतं सोमम् आ वृषस्वा गभस्त्योः |
   धियेषितो मघवन् दाशुषो गृहे सौधन्वनेभिः सह मत्स्वा नृभिः ||

   índra ṛbhúbhirvā́javadbhiḥ sámukṣitam sutám sómamā́ vṛṣasvā gábhastyoḥ ǀ
   dhiyéṣitó maghavandāśúṣo gṛhé saudhanvanébhiḥ sahá matsvā nṛ́bhiḥ ǁ

   indra ṛbhubhir vājavadbhiḥ samukṣitaṃ sutaṃ somam ā vṛṣasvā gabhastyoḥ |
   dhiyeṣito maghavan dāśuṣo gṛhe saudhanvanebhiḥ saha matsvā nṛbhiḥ ||

   इन्द्र॑ । ऋ॒भुऽभिः॑ । वाज॑वत्ऽभिः । सम्ऽउ॑क्षितम् । सु॒तम् । सोम॑म् । आ । वृ॒ष॒स्व॒ । गभ॑स्त्योः ।
   धि॒या । इ॒षि॒तः । म॒घ॒ऽव॒न् । दा॒शुषः॑ । गृ॒हे । सौ॒ध॒न्व॒नेभिः॑ । स॒ह । म॒त्स्व॒ । नृऽभिः॑ ॥

   इन्द्र । ऋभुऽभिः । वाजवत्ऽभिः । सम्ऽउक्षितम् । सुतम् । सोमम् । आ । वृषस्व । गभस्त्योः ।
   धिया । इषितः । मघऽवन् । दाशुषः । गृहे । सौधन्वनेभिः । सह । मत्स्व । नृऽभिः ॥

   índra ǀ ṛbhú-bhiḥ ǀ vā́javat-bhiḥ ǀ sám-ukṣitam ǀ sutám ǀ sómam ǀ ā́ ǀ vṛṣasva ǀ gábhastyoḥ ǀ
   dhiyā́ ǀ iṣitáḥ ǀ magha-van ǀ dāśúṣaḥ ǀ gṛhé ǀ saudhanvanébhiḥ ǀ sahá ǀ matsva ǀ nṛ́-bhiḥ ǁ

   indra ǀ ṛbhu-bhiḥ ǀ vājavat-bhiḥ ǀ sam-ukṣitam ǀ sutam ǀ somam ǀ ā ǀ vṛṣasva ǀ gabhastyoḥ ǀ
   dhiyā ǀ iṣitaḥ ǀ magha-van ǀ dāśuṣaḥ ǀ gṛhe ǀ saudhanvanebhiḥ ǀ saha ǀ matsva ǀ nṛ-bhiḥ ǁ

   3.60.5 Aṣṭaka 3.4.7.5Anuvāka 3.5.81Interpretations

6. Ṛk 6

   इंद्र॑ ऋभु॒मान्वाज॑वान्मत्स्वे॒ह नो॒ऽस्मिन्त्सव॑ने॒ शच्या॑ पुरुष्टुत ।
   इ॒मानि॒ तुभ्यं॒ स्वस॑राणि येमिरे व्र॒ता दे॒वानां॒ मनु॑षश्च॒ धर्म॑भिः ॥

   इन्द्र ऋभुमान् वाजवान् मत्स्वेह नो ऽस्मिन् सवने शच्या पुरुष्टुत |
   इमानि तुभ्यं स्वसराणि येमिरे व्रता देवानाम् मनुषश् च धर्मभिः ||

   índra ṛbhumā́nvā́javānmatsvehá no’smíntsávane śácyā puruṣṭuta ǀ
   imā́ni túbhyam svásarāṇi yemire vratā́ devā́nām mánuṣaśca dhármabhiḥ ǁ

   indra ṛbhumān vājavān matsveha no 'smin savane śacyā puruṣṭuta |
   imāni tubhyaṃ svasarāṇi yemire vratā devānām manuṣaś ca dharmabhiḥ ||

   इन्द्र॑ । ऋ॒भु॒ऽमान् । वाज॑ऽवान् । म॒त्स्व॒ । इ॒ह । नः॒ । अ॒स्मिन् । सव॑ने । शच्या॑ । पु॒रु॒ऽस्तु॒त॒ ।
   इ॒मानि॑ । तुभ्य॑म् । स्वस॑राणि । ये॒मि॒रे॒ । व्र॒ता । दे॒वाना॑म् । मनु॑षः । च॒ । धर्म॑ऽभिः ॥

   इन्द्र । ऋभुऽमान् । वाजऽवान् । मत्स्व । इह । नः । अस्मिन् । सवने । शच्या । पुरुऽस्तुत ।
   इमानि । तुभ्यम् । स्वसराणि । येमिरे । व्रता । देवानाम् । मनुषः । च । धर्मऽभिः ॥

   índra ǀ ṛbhu-mā́n ǀ vā́ja-vān ǀ matsva ǀ ihá ǀ naḥ ǀ asmín ǀ sávane ǀ śácyā ǀ puru-stuta ǀ
   imā́ni ǀ túbhyam ǀ svásarāṇi ǀ yemire ǀ vratā́ ǀ devā́nām ǀ mánuṣaḥ ǀ ca ǀ dhárma-bhiḥ ǁ

   indra ǀ ṛbhu-mān ǀ vāja-vān ǀ matsva ǀ iha ǀ naḥ ǀ asmin ǀ savane ǀ śacyā ǀ puru-stuta ǀ
   imāni ǀ tubhyam ǀ svasarāṇi ǀ yemire ǀ vratā ǀ devānām ǀ manuṣaḥ ǀ ca ǀ dharma-bhiḥ ǁ

   3.60.6 Aṣṭaka 3.4.7.6Anuvāka 3.5.82Interpretations

7. Ṛk 7

   इंद्र॑ ऋ॒भुभि॑र्वा॒जिभि॑र्वा॒जय॑न्नि॒ह स्तोमं॑ जरि॒तुरुप॑ याहि य॒ज्ञियं॑ ।
   श॒तं केते॑भिरिषि॒रेभि॑रा॒यवे॑ स॒हस्र॑णीथो अध्व॒रस्य॒ होम॑नि ॥

   इन्द्र ऋभुभिर् वाजिभिर् वाजयन्न् इह स्तोमं जरितुर् उप याहि यज्ञियम् |
   शतं केतेभिर् इषिरेभिर् आयवे सहस्रणीथो अध्वरस्य होमनि ||

   índra ṛbhúbhirvājíbhirvājáyannihá stómam jaritúrúpa yāhi yajñíyam ǀ
   śatám kétebhiriṣirébhirāyáve sahásraṇītho adhvarásya hómani ǁ

   indra ṛbhubhir vājibhir vājayann iha stomaṃ jaritur upa yāhi yajñiyam |
   śataṃ ketebhir iṣirebhir āyave sahasraṇītho adhvarasya homani ||

   इन्द्र॑ । ऋ॒भुऽभिः॑ । वा॒जिऽभिः॑ । वा॒जय॑न् । इ॒ह । स्तोम॑म् । ज॒रि॒तुः । उप॑ । या॒हि॒ । य॒ज्ञिय॑म् ।
   श॒तम् । केते॑भिः । इ॒षि॒रेभिः॑ । आ॒यवे॑ । स॒हस्र॑ऽनीथः । अ॒ध्व॒रस्य॑ । होम॑नि ॥

   इन्द्र । ऋभुऽभिः । वाजिऽभिः । वाजयन् । इह । स्तोमम् । जरितुः । उप । याहि । यज्ञियम् ।
   शतम् । केतेभिः । इषिरेभिः । आयवे । सहस्रऽनीथः । अध्वरस्य । होमनि ॥

   índra ǀ ṛbhú-bhiḥ ǀ vājí-bhiḥ ǀ vājáyan ǀ ihá ǀ stómam ǀ jaritúḥ ǀ úpa ǀ yāhi ǀ yajñíyam ǀ
   śatám ǀ kétebhiḥ ǀ iṣirébhiḥ ǀ āyáve ǀ sahásra-nīthaḥ ǀ adhvarásya ǀ hómani ǁ

   indra ǀ ṛbhu-bhiḥ ǀ vāji-bhiḥ ǀ vājayan ǀ iha ǀ stomam ǀ jarituḥ ǀ upa ǀ yāhi ǀ yajñiyam ǀ
   śatam ǀ ketebhiḥ ǀ iṣirebhiḥ ǀ āyave ǀ sahasra-nīthaḥ ǀ adhvarasya ǀ homani ǁ

   3.60.7 Aṣṭaka 3.4.7.7Anuvāka 3.5.83Interpretations

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.