Ṛgveda · Maṇḍala 3

Sūkta 21

Agni · Gāthin Kauśika · 5 ṛks

Link
Devatā देवता
Agni
Ṛṣi ऋषि
Gāthin Kauśika
Chandas छन्दस्
Triṣṭubh, Anuṣṭubh, Satobṛhatī Of The Virāṭ Type
Metres by ṛk

1st set of styles bhurikpaṅkti (2, 3); triṣṭup (1); virāḍanuṣṭup (4); nicṛtpaṅkti (5)

2nd set of styles triṣṭubh (1, 4); anuṣṭubh (2-3); satobṛhatī of the virāṭ type (5)

  1. Ṛk 1

    इ॒मं नो॑ य॒ज्ञम॒मृते॑षु धेही॒मा ह॒व्या जा॑तवेदो जुषस्व ।
    स्तो॒काना॑मग्ने॒ मेद॑सो घृ॒तस्य॒ होतः॒ प्राशा॑न प्रथ॒मो नि॒षद्य॑ ॥

    इमं नो यज्ञम् अमृतेषु धेहीमा हव्या जातवेदो जुषस्व |
    स्तोकानाम् अग्ने मेदसो घृतस्य होतः प्राशान प्रथमो निषद्य ||

    imám no yajñámamṛ́teṣu dhehīmā́ havyā́ jātavedo juṣasva ǀ
    stokā́nāmagne médaso ghṛtásya hótaḥ prā́śāna prathamó niṣádya ǁ

    imaṃ no yajñam amṛteṣu dhehīmā havyā jātavedo juṣasva |
    stokānām agne medaso ghṛtasya hotaḥ prāśāna prathamo niṣadya ||

    इ॒मम् । नः॒ । य॒ज्ञम् । अ॒मृते॑षु । धे॒हि॒ । इ॒मा । ह॒व्या । जा॒त॒ऽवे॒दः॒ । जु॒ष॒स्व॒ ।
    स्तो॒काना॑म् । अ॒ग्ने॒ । मेद॑सः । घृ॒तस्य॑ । होत॒रिति॑ । प्र । अ॒शा॒न॒ । प्र॒थ॒मः । नि॒ऽसद्य॑ ॥

    इमम् । नः । यज्ञम् । अमृतेषु । धेहि । इमा । हव्या । जातऽवेदः । जुषस्व ।
    स्तोकानाम् । अग्ने । मेदसः । घृतस्य । होतरिति । प्र । अशान । प्रथमः । निऽसद्य ॥

    imám ǀ naḥ ǀ yajñám ǀ amṛ́teṣu ǀ dhehi ǀ imā́ ǀ havyā́ ǀ jāta-vedaḥ ǀ juṣasva ǀ
    stokā́nām ǀ agne ǀ médasaḥ ǀ ghṛtásya ǀ hótaríti ǀ prá ǀ aśāna ǀ prathamáḥ ǀ ni-sádya ǁ

    imam ǀ naḥ ǀ yajñam ǀ amṛteṣu ǀ dhehi ǀ imā ǀ havyā ǀ jāta-vedaḥ ǀ juṣasva ǀ
    stokānām ǀ agne ǀ medasaḥ ǀ ghṛtasya ǀ hotariti ǀ pra ǀ aśāna ǀ prathamaḥ ǀ ni-sadya ǁ

    3.21.1 Aṣṭaka 3.1.21.1Anuvāka 3.2.48

  2. Ṛk 2

    घृ॒तवं॑तः पावक ते स्तो॒काः श्चो॑तंति॒ मेद॑सः ।
    स्वध॑र्मंदे॒ववी॑तये॒ श्रेष्ठं॑ नो धेहि॒ वार्यं॑ ॥

    घृतवन्तः पावक ते स्तोका श्चोतन्ति मेदसः |
    स्वधर्मन् देववीतये श्रेष्ठं नो धेहि वार्यम् ||

    ghṛtávantaḥ pāvaka te stokā́ḥ ścotanti médasaḥ ǀ
    svádharmandevávītaye śréṣṭham no dhehi vā́ryam ǁ

    ghṛtavantaḥ pāvaka te stokā ścotanti medasaḥ |
    svadharman devavītaye śreṣṭhaṃ no dhehi vāryam ||

    घृ॒तऽव॑न्तः । पा॒व॒क॒ । ते॒ । स्तो॒काः । श्चो॒त॒न्ति॒ । मेद॑सः ।
    स्वऽध॑र्मन् । दे॒वऽवी॑तये । श्रेष्ठ॑म् । नः॒ । धे॒हि॒ । वार्य॑म् ॥

    घृतऽवन्तः । पावक । ते । स्तोकाः । श्चोतन्ति । मेदसः ।
    स्वऽधर्मन् । देवऽवीतये । श्रेष्ठम् । नः । धेहि । वार्यम् ॥

    ghṛtá-vantaḥ ǀ pāvaka ǀ te ǀ stokā́ḥ ǀ ścotanti ǀ médasaḥ ǀ
    svá-dharman ǀ devá-vītaye ǀ śréṣṭham ǀ naḥ ǀ dhehi ǀ vā́ryam ǁ

    ghṛta-vantaḥ ǀ pāvaka ǀ te ǀ stokāḥ ǀ ścotanti ǀ medasaḥ ǀ
    sva-dharman ǀ deva-vītaye ǀ śreṣṭham ǀ naḥ ǀ dhehi ǀ vāryam ǁ

    3.21.2 Aṣṭaka 3.1.21.2Anuvāka 3.2.49

  3. Ṛk 3

    तुभ्यं॑ स्तो॒का घृ॑त॒श्चुतोऽग्ने॒ विप्रा॑य संत्य ।
    ऋषिः॒ श्रेष्ठः॒ समि॑ध्यसे य॒ज्ञस्य॑ प्रावि॒ता भ॑व ॥

    तुभ्यं स्तोका घृतश्चुतो ऽग्ने विप्राय सन्त्य |
    ऋषिः श्रेष्ठः सम् इध्यसे यज्ञस्य प्राविता भव ||

    túbhyam stokā́ ghṛtaścútó’gne víprāya santya ǀ
    ṛ́ṣiḥ śréṣṭhaḥ sámidhyase yajñásya prāvitā́ bhava ǁ

    tubhyaṃ stokā ghṛtaścuto 'gne viprāya santya |
    ṛṣiḥ śreṣṭhaḥ sam idhyase yajñasya prāvitā bhava ||

    तुभ्य॑म् । स्तो॒काः । घृ॒त॒ऽश्चुतः॑ । अग्ने॑ । विप्रा॑य । स॒न्त्य॒ ।
    ऋषिः॑ । श्रेष्ठः॑ । सम् । इ॒ध्य॒से॒ । य॒ज्ञस्य॑ । प्र॒ऽअ॒वि॒ता । भ॒व॒ ॥

    तुभ्यम् । स्तोकाः । घृतऽश्चुतः । अग्ने । विप्राय । सन्त्य ।
    ऋषिः । श्रेष्ठः । सम् । इध्यसे । यज्ञस्य । प्रऽअविता । भव ॥

    túbhyam ǀ stokā́ḥ ǀ ghṛta-ścútaḥ ǀ ágne ǀ víprāya ǀ santya ǀ
    ṛ́ṣiḥ ǀ śréṣṭhaḥ ǀ sám ǀ idhyase ǀ yajñásya ǀ pra-avitā́ ǀ bhava ǁ

    tubhyam ǀ stokāḥ ǀ ghṛta-ścutaḥ ǀ agne ǀ viprāya ǀ santya ǀ
    ṛṣiḥ ǀ śreṣṭhaḥ ǀ sam ǀ idhyase ǀ yajñasya ǀ pra-avitā ǀ bhava ǁ

    3.21.3 Aṣṭaka 3.1.21.3Anuvāka 3.2.50

  4. Ṛk 4

    तुभ्यं॑ श्चोतंत्यध्रिगो शचीवः स्तो॒कासो॑ अग्ने॒ मेद॑सो घृ॒तस्य॑ ।
    क॒वि॒श॒स्तो बृ॑ह॒ता भा॒नुनागा॑ ह॒व्या जु॑षस्व मेधिर ॥

    तुभ्यं श्चोतन्त्य् अध्रिगो शचीव स्तोकासो अग्ने मेदसो घृतस्य |
    कविशस्तो बृहता भानुनागा हव्या जुषस्व मेधिर ||

    túbhyam ścotantyadhrigo śacīvaḥ stokā́so agne médaso ghṛtásya ǀ
    kaviśastó bṛhatā́ bhānúnā́gā havyā́ juṣasva medhira ǁ

    tubhyaṃ ścotanty adhrigo śacīva stokāso agne medaso ghṛtasya |
    kaviśasto bṛhatā bhānunāgā havyā juṣasva medhira ||

    तुभ्य॑म् । श्चो॒त॒न्ति॒ । अ॒ध्रि॒गो॒ इत्य॑ध्रिऽगो । श॒ची॒ऽवः॒ । स्तो॒कासः॑ । अ॒ग्ने॒ । मेद॑सः । घृ॒तस्य॑ ।
    क॒वि॒ऽश॒स्तः । बृ॒ह॒ता । भा॒नुना॑ । आ । अ॒गाः॒ । ह॒व्या । जु॒ष॒स्व॒ । मे॒धि॒र॒ ॥

    तुभ्यम् । श्चोतन्ति । अध्रिगो इत्यध्रिऽगो । शचीऽवः । स्तोकासः । अग्ने । मेदसः । घृतस्य ।
    कविऽशस्तः । बृहता । भानुना । आ । अगाः । हव्या । जुषस्व । मेधिर ॥

    túbhyam ǀ ścotanti ǀ adhrigo ítyadhri-go ǀ śacī-vaḥ ǀ stokā́saḥ ǀ agne ǀ médasaḥ ǀ ghṛtásya ǀ
    kavi-śastáḥ ǀ bṛhatā́ ǀ bhānúnā ǀ ā́ ǀ agāḥ ǀ havyā́ ǀ juṣasva ǀ medhira ǁ

    tubhyam ǀ ścotanti ǀ adhrigo ityadhri-go ǀ śacī-vaḥ ǀ stokāsaḥ ǀ agne ǀ medasaḥ ǀ ghṛtasya ǀ
    kavi-śastaḥ ǀ bṛhatā ǀ bhānunā ǀ ā ǀ agāḥ ǀ havyā ǀ juṣasva ǀ medhira ǁ

    3.21.4 Aṣṭaka 3.1.21.4Anuvāka 3.2.51

  5. Ṛk 5

    ओजि॑ष्ठं ते मध्य॒तो मेद॒ उद्भृ॑तं॒ प्र ते॑ व॒यं द॑दामहे ।
    श्चोतं॑ति ते वसो स्तो॒का अधि॑ त्व॒चि प्रति॒ तांदे॑व॒शो वि॑हि ॥

    ओजिष्ठं ते मध्यतो मेद उद्भृतम् प्र ते वयं ददामहे |
    श्चोतन्ति ते वसो स्तोका अधि त्वचि प्रति तान् देवशो विहि ||

    ójiṣṭham te madhyató méda údbhṛtam prá te vayám dadāmahe ǀ
    ścótanti te vaso stokā́ ádhi tvací práti tā́ndevaśó vihi ǁ

    ojiṣṭhaṃ te madhyato meda udbhṛtam pra te vayaṃ dadāmahe |
    ścotanti te vaso stokā adhi tvaci prati tān devaśo vihi ||

    ओजि॑ष्ठम् । ते॒ । म॒ध्य॒तः । मेदः॑ । उत्ऽभृ॑तम् । प्र । ते॒ । व॒यम् । द॒दा॒म॒हे॒ ।
    श्चोत॑न्ति । ते॒ । व॒सो॒ऽइति॑ । स्तो॒काः । अधि॑ । त्व॒चि । प्रति॑ । तान् । दे॒व॒ऽशः । वि॒हि॒ ॥

    ओजिष्ठम् । ते । मध्यतः । मेदः । उत्ऽभृतम् । प्र । ते । वयम् । ददामहे ।
    श्चोतन्ति । ते । वसोऽइति । स्तोकाः । अधि । त्वचि । प्रति । तान् । देवऽशः । विहि ॥

    ójiṣṭham ǀ te ǀ madhyatáḥ ǀ médaḥ ǀ út-bhṛtam ǀ prá ǀ te ǀ vayám ǀ dadāmahe ǀ
    ścótanti ǀ te ǀ vaso-íti ǀ stokā́ḥ ǀ ádhi ǀ tvací ǀ práti ǀ tā́n ǀ deva-śáḥ ǀ vihi ǁ

    ojiṣṭham ǀ te ǀ madhyataḥ ǀ medaḥ ǀ ut-bhṛtam ǀ pra ǀ te ǀ vayam ǀ dadāmahe ǀ
    ścotanti ǀ te ǀ vaso-iti ǀ stokāḥ ǀ adhi ǀ tvaci ǀ prati ǀ tān ǀ deva-śaḥ ǀ vihi ǁ

    3.21.5 Aṣṭaka 3.1.21.5Anuvāka 3.2.52

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.

Ṛgveda 3.21 · Agni

Interpretations

Sri Aurobindo

Ṛk 1

Found this our sacrifice in the immortals, accept these offerings, O knower of things born. O priest of the call sitting as first and supreme, taste of the drops of understanding50 and light. (197)

Ṛk 2

O purifying Fire, full of light there drip for thee drops of understanding; give us the supreme desirable thing in thy self-law for the advent of the gods.(197)

Ṛk 3

To thee, the illumined seer, come these drops dripping light, O right and true, O Fire; then thou blazest up as the supreme Rishi. Become the protector of our sacrifice. (197)

Ṛk 4

On thee they fall, the drops of understanding and light, O unseizable51 Ray! O thou with whom is the puissance! Declared by the seers of truth thou hast come with the vast light. Accept our offerings, O wise intelligence! (197)

Ṛk 5

Most full of energy is the understanding held up in the middle for thee, this is our gift to thee. The drops drip over thy skin, O shining one,52 take them to thee in the way of the gods. (198)