Devatā देवता

Indra

Ṛṣi ऋषि

Viśvāmitra Gāthina

Chandas छन्दस्

Triṣṭubh

1. Ṛk 1

   यु॒ध्मस्य॑ ते वृष॒भस्य॑ स्व॒राज॑ उ॒ग्रस्य॒ यूनः॒ स्थवि॑रस्य॒ घृष्वेः॑ ।
   अजू॑र्यतो व॒ज्रिणो॑ वी॒र्या॒३॒॑णींद्र॑ श्रु॒तस्य॑ मह॒तो म॒हानि॑ ॥

   युध्मस्य ते वृषभस्य स्वराज उग्रस्य यून स्थविरस्य घृष्वेः |
   अजूर्यतो वज्रिणो वीर्याणीन्द्र श्रुतस्य महतो महानि ||

   yudhmásya te vṛṣabhásya svarā́ja ugrásya yū́naḥ sthávirasya ghṛ́ṣveḥ ǀ
   ájūryato vajríṇo vīryā́ṇī́ndra śrutásya maható mahā́ni ǁ

   yudhmasya te vṛṣabhasya svarāja ugrasya yūna sthavirasya ghṛṣveḥ |
   ajūryato vajriṇo vīryāṇīndra śrutasya mahato mahāni ||

   यु॒ध्मस्य॑ । ते॒ । वृ॒ष॒भस्य॑ । स्व॒ऽराजः॑ । उ॒ग्रस्य॑ । यूनः॑ । स्थवि॑रस्य । घृष्वेः॑ ।
   अजू॑र्यतः । व॒ज्रिणः॑ । वी॒र्या॑णि । इन्द्र॑ । श्रु॒तस्य॑ । म॒ह॒तः । म॒हानि॑ ॥

   युध्मस्य । ते । वृषभस्य । स्वऽराजः । उग्रस्य । यूनः । स्थविरस्य । घृष्वेः ।
   अजूर्यतः । वज्रिणः । वीर्याणि । इन्द्र । श्रुतस्य । महतः । महानि ॥

   yudhmásya ǀ te ǀ vṛṣabhásya ǀ sva-rā́jaḥ ǀ ugrásya ǀ yū́naḥ ǀ sthávirasya ǀ ghṛ́ṣveḥ ǀ
   ájūryataḥ ǀ vajríṇaḥ ǀ vīryā́ṇi ǀ índra ǀ śrutásya ǀ mahatáḥ ǀ mahā́ni ǁ

   yudhmasya ǀ te ǀ vṛṣabhasya ǀ sva-rājaḥ ǀ ugrasya ǀ yūnaḥ ǀ sthavirasya ǀ ghṛṣveḥ ǀ
   ajūryataḥ ǀ vajriṇaḥ ǀ vīryāṇi ǀ indra ǀ śrutasya ǀ mahataḥ ǀ mahāni ǁ

   3.46.1 Aṣṭaka 3.3.10.1Anuvāka 3.4.55Interpretations

2. Ṛk 2

   म॒हाँ अ॑सि महिष॒ वृष्ण्ये॑भिर्धन॒स्पृदु॑ग्र॒ सह॑मानो अ॒न्यान् ।
   एको॒ विश्व॑स्य॒ भुव॑नस्य॒ राजा॒ स यो॒धया॑ च क्ष॒यया॑ च॒ जना॑न् ॥

   महां असि महिष वृष्ण्येभिर् धनस्पृद् उग्र सहमानो अन्यान् |
   एको विश्वस्य भुवनस्य राजा स योधया च क्षयया च जनान् ||

   mahā́m̐ asi mahiṣa vṛ́ṣṇyebhirdhanaspṛ́dugra sáhamāno anyā́n ǀ
   éko víśvasya bhúvanasya rā́jā sá yodháyā ca kṣayáyā ca jánān ǁ

   mahāṃ asi mahiṣa vṛṣṇyebhir dhanaspṛd ugra sahamāno anyān |
   eko viśvasya bhuvanasya rājā sa yodhayā ca kṣayayā ca janān ||

   म॒हान् । अ॒सि॒ । म॒हि॒ष॒ । वृष्ण्ये॑भिः । ध॒न॒ऽस्पृत् । उ॒ग्र॒ । सह॑मानः । अ॒न्यान् ।
   एकः॑ । विश्व॑स्य । भुव॑नस्य । राजा॑ । सः । यो॒धया॑ । च॒ । क्ष॒यय॑ । च॒ । जना॑न् ॥

   महान् । असि । महिष । वृष्ण्येभिः । धनऽस्पृत् । उग्र । सहमानः । अन्यान् ।
   एकः । विश्वस्य । भुवनस्य । राजा । सः । योधया । च । क्षयय । च । जनान् ॥

   mahā́n ǀ asi ǀ mahiṣa ǀ vṛ́ṣṇyebhiḥ ǀ dhana-spṛ́t ǀ ugra ǀ sáhamānaḥ ǀ anyā́n ǀ
   ékaḥ ǀ víśvasya ǀ bhúvanasya ǀ rā́jā ǀ sáḥ ǀ yodháyā ǀ ca ǀ kṣayáya ǀ ca ǀ jánān ǁ

   mahān ǀ asi ǀ mahiṣa ǀ vṛṣṇyebhiḥ ǀ dhana-spṛt ǀ ugra ǀ sahamānaḥ ǀ anyān ǀ
   ekaḥ ǀ viśvasya ǀ bhuvanasya ǀ rājā ǀ saḥ ǀ yodhayā ǀ ca ǀ kṣayaya ǀ ca ǀ janān ǁ

   3.46.2 Aṣṭaka 3.3.10.2Anuvāka 3.4.56Interpretations

3. Ṛk 3

   प्र मात्रा॑भी रिरिचे॒ रोच॑मानः॒ प्र दे॒वेभि॑र्वि॒श्वतो॒ अप्र॑तीतः ।
   प्र म॒ज्मना॑ दि॒व इंद्रः॑ पृथि॒व्याः प्रोरोर्म॒हो अं॒तरि॑क्षादृजी॒षी ॥

   प्र मात्राभी रिरिचे रोचमानः प्र देवेभिर् विश्वतो अप्रतीतः |
   प्र मज्मना दिव इन्द्रः पृथिव्याः प्रोरोर् महो अन्तरिक्षाद् ऋजीषी ||

   prá mā́trābhī ririce rócamānaḥ prá devébhirviśváto ápratītaḥ ǀ
   prá majmánā divá índraḥ pṛthivyā́ḥ prórórmahó antárikṣādṛjīṣī́ ǁ

   pra mātrābhī ririce rocamānaḥ pra devebhir viśvato apratītaḥ |
   pra majmanā diva indraḥ pṛthivyāḥ proror maho antarikṣād ṛjīṣī ||

   प्र । मात्रा॑भिः । रि॒रि॒चे॒ । रोच॑मानः । प्र । दे॒वेभिः॑ । वि॒श्वतः॑ । अप्र॑तिऽइतः ।
   प्र । म॒ज्मना॑ । दि॒वः । इन्द्रः॑ । पृ॒थि॒व्याः । प्र । उ॒रोः । म॒हः । अ॒न्तरि॑क्षात् । ऋ॒जी॒षी ॥

   प्र । मात्राभिः । रिरिचे । रोचमानः । प्र । देवेभिः । विश्वतः । अप्रतिऽइतः ।
   प्र । मज्मना । दिवः । इन्द्रः । पृथिव्याः । प्र । उरोः । महः । अन्तरिक्षात् । ऋजीषी ॥

   prá ǀ mā́trābhiḥ ǀ ririce ǀ rócamānaḥ ǀ prá ǀ devébhiḥ ǀ viśvátaḥ ǀ áprati-itaḥ ǀ
   prá ǀ majmánā ǀ diváḥ ǀ índraḥ ǀ pṛthivyā́ḥ ǀ prá ǀ uróḥ ǀ maháḥ ǀ antárikṣāt ǀ ṛjīṣī́ ǁ

   pra ǀ mātrābhiḥ ǀ ririce ǀ rocamānaḥ ǀ pra ǀ devebhiḥ ǀ viśvataḥ ǀ aprati-itaḥ ǀ
   pra ǀ majmanā ǀ divaḥ ǀ indraḥ ǀ pṛthivyāḥ ǀ pra ǀ uroḥ ǀ mahaḥ ǀ antarikṣāt ǀ ṛjīṣī ǁ

   3.46.3 Aṣṭaka 3.3.10.3Anuvāka 3.4.57Interpretations

4. Ṛk 4

   उ॒रुं ग॑भी॒रं ज॒नुषा॒भ्यु१॒॑ग्रं वि॒श्वव्य॑चसमव॒तं म॑ती॒नां ।
   इंद्रं॒ सोमा॑सः प्र॒दिवि॑ सु॒तासः॑ समु॒द्रं न स्र॒वत॒ आ वि॑शंति ॥

   उरुं गभीरं जनुषाभ्य् उग्रं विश्वव्यचसम् अवतम् मतीनाम् |
   इन्द्रं सोमासः प्रदिवि सुतासः समुद्रं न स्रवत आ विशन्ति ||

   urúm gabhīrám janúṣābhyúgrám viśvávyacasamavatám matīnā́m ǀ
   índram sómāsaḥ pradívi sutā́saḥ samudrám ná sraváta ā́ viśanti ǁ

   uruṃ gabhīraṃ januṣābhy ugraṃ viśvavyacasam avatam matīnām |
   indraṃ somāsaḥ pradivi sutāsaḥ samudraṃ na sravata ā viśanti ||

   उ॒रुम् । ग॒भी॒रम् । ज॒नुषा॑ । अ॒भि । उ॒ग्रम् । वि॒श्वऽव्य॑चसम् । अ॒व॒तम् । म॒ती॒नाम् ।
   इन्द्र॑म् । सोमा॑सः । प्र॒ऽदिवि॑ । सु॒तासः॑ । स॒मु॒द्रम् । न । स्र॒वतः॑ । आ । वि॒श॒न्ति॒ ॥

   उरुम् । गभीरम् । जनुषा । अभि । उग्रम् । विश्वऽव्यचसम् । अवतम् । मतीनाम् ।
   इन्द्रम् । सोमासः । प्रऽदिवि । सुतासः । समुद्रम् । न । स्रवतः । आ । विशन्ति ॥

   urúm ǀ gabhīrám ǀ janúṣā ǀ abhí ǀ ugrám ǀ viśvá-vyacasam ǀ avatám ǀ matīnā́m ǀ
   índram ǀ sómāsaḥ ǀ pra-dívi ǀ sutā́saḥ ǀ samudrám ǀ ná ǀ sravátaḥ ǀ ā́ ǀ viśanti ǁ

   urum ǀ gabhīram ǀ januṣā ǀ abhi ǀ ugram ǀ viśva-vyacasam ǀ avatam ǀ matīnām ǀ
   indram ǀ somāsaḥ ǀ pra-divi ǀ sutāsaḥ ǀ samudram ǀ na ǀ sravataḥ ǀ ā ǀ viśanti ǁ

   3.46.4 Aṣṭaka 3.3.10.4Anuvāka 3.4.58Interpretations

5. Ṛk 5

   यं सोम॑मिंद्र पृथि॒वीद्यावा॒ गर्भं॒ न मा॒ता बि॑भृ॒तस्त्वा॒या ।
   तं ते॑ हिन्वंति॒ तमु॑ ते मृजंत्यध्व॒र्यवो॑ वृषभ॒ पात॒वा उ॑ ॥

   यं सोमम् इन्द्र पृथिवीद्यावा गर्भं न माता बिभृतस् त्वाया |
   तं ते हिन्वन्ति तम् उ ते मृजन्त्य् अध्वर्यवो वृषभ पातवा उ ||

   yám sómamindra pṛthivī́dyā́vā gárbham ná mātā́ bibhṛtástvāyā́ ǀ
   tám te hinvanti támu te mṛjantyadhvaryávo vṛṣabha pā́tavā́ u ǁ

   yaṃ somam indra pṛthivīdyāvā garbhaṃ na mātā bibhṛtas tvāyā |
   taṃ te hinvanti tam u te mṛjanty adhvaryavo vṛṣabha pātavā u ||

   यम् । सोम॑म् । इ॒न्द्र॒ । पृ॒थि॒वीद्यावा॑ । गर्भ॑म् । न । मा॒ता । बि॒भृ॒तः । त्वा॒ऽया ।
   तम् । ते॒ । हि॒न्व॒न्ति॒ । तम् । ऊं॒ इति॑ । ते॒ । मृ॒ज॒न्ति॒ । अ॒ध्व॒र्यवः॑ । वृ॒ष॒भ॒ । पात॒वै । ऊं॒ इति॑ ॥

   यम् । सोमम् । इन्द्र । पृथिवीद्यावा । गर्भम् । न । माता । बिभृतः । त्वाऽया ।
   तम् । ते । हिन्वन्ति । तम् । ऊं इति । ते । मृजन्ति । अध्वर्यवः । वृषभ । पातवै । ऊं इति ॥

   yám ǀ sómam ǀ indra ǀ pṛthivī́dyā́vā ǀ gárbham ǀ ná ǀ mātā́ ǀ bibhṛtáḥ ǀ tvā-yā́ ǀ
   tám ǀ te ǀ hinvanti ǀ tám ǀ ūṃ íti ǀ te ǀ mṛjanti ǀ adhvaryávaḥ ǀ vṛṣabha ǀ pā́tavái ǀ ūṃ íti ǁ

   yam ǀ somam ǀ indra ǀ pṛthivīdyāvā ǀ garbham ǀ na ǀ mātā ǀ bibhṛtaḥ ǀ tvā-yā ǀ
   tam ǀ te ǀ hinvanti ǀ tam ǀ ūṃ iti ǀ te ǀ mṛjanti ǀ adhvaryavaḥ ǀ vṛṣabha ǀ pātavai ǀ ūṃ iti ǁ

   3.46.5 Aṣṭaka 3.3.10.5Anuvāka 3.4.59Interpretations

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.