Devatā देवता

Indra

Ṛṣi ऋषि

Viśvāmitra Gāthina

Chandas छन्दस्

Triṣṭubh

1. Ṛk 1

   स॒द्यो ह॑ जा॒तो वृ॑ष॒भः क॒नीनः॒ प्रभ॑र्तुमाव॒दंध॑सः सु॒तस्य॑ ।
   सा॒धोः पि॑ब प्रतिका॒मं यथा॑ ते॒ रसा॑शिरः प्रथ॒मं सो॒म्यस्य॑ ॥

   सद्यो ह जातो वृषभः कनीनः प्रभर्तुम् आवद् अन्धसः सुतस्य |
   साधोः पिब प्रतिकामं यथा ते रसाशिरः प्रथमं सोम्यस्य ||

   sadyó ha jātó vṛṣabháḥ kanī́naḥ prábhartumāvadándhasaḥ sutásya ǀ
   sādhóḥ piba pratikāmám yáthā te rásāśiraḥ prathamám somyásya ǁ

   sadyo ha jāto vṛṣabhaḥ kanīnaḥ prabhartum āvad andhasaḥ sutasya |
   sādhoḥ piba pratikāmaṃ yathā te rasāśiraḥ prathamaṃ somyasya ||

   स॒द्यः । ह॒ । जा॒तः । वृ॒ष॒भः । क॒नीनः॑ । प्रऽभ॑र्तुम् । आ॒व॒त् । अन्ध॑सः । सु॒तस्य॑ ।
   सा॒धोः । पि॒ब॒ । प्र॒ति॒ऽका॒मम् । यथा॑ । ते॒ । रस॑ऽआशिरः । प्र॒थ॒मम् । सो॒म्यस्य॑ ॥

   सद्यः । ह । जातः । वृषभः । कनीनः । प्रऽभर्तुम् । आवत् । अन्धसः । सुतस्य ।
   साधोः । पिब । प्रतिऽकामम् । यथा । ते । रसऽआशिरः । प्रथमम् । सोम्यस्य ॥

   sadyáḥ ǀ ha ǀ jātáḥ ǀ vṛṣabháḥ ǀ kanī́naḥ ǀ prá-bhartum ǀ āvat ǀ ándhasaḥ ǀ sutásya ǀ
   sādhóḥ ǀ piba ǀ prati-kāmám ǀ yáthā ǀ te ǀ rása-āśiraḥ ǀ prathamám ǀ somyásya ǁ

   sadyaḥ ǀ ha ǀ jātaḥ ǀ vṛṣabhaḥ ǀ kanīnaḥ ǀ pra-bhartum ǀ āvat ǀ andhasaḥ ǀ sutasya ǀ
   sādhoḥ ǀ piba ǀ prati-kāmam ǀ yathā ǀ te ǀ rasa-āśiraḥ ǀ prathamam ǀ somyasya ǁ

   3.48.1 Aṣṭaka 3.3.12.1Anuvāka 3.4.65Interpretations

2. Ṛk 2

   यज्जाय॑था॒स्तदह॑रस्य॒ कामे॒ऽंशोः पी॒यूष॑मपिबो गिरि॒ष्ठां ।
   तं ते॑ मा॒ता परि॒ योषा॒ जनि॑त्री म॒हः पि॒तुर्दम॒ आसिं॑च॒दग्रे॑ ॥

   यज् जायथास् तद् अहर् अस्य कामे ऽंशोः पीयूषम् अपिबो गिरिष्ठाम् |
   तं ते माता परि योषा जनित्री महः पितुर् दम आसिञ्चद् अग्रे ||

   yájjā́yathāstádáharasya kā́me’ṃśóḥ pīyū́ṣamapibo giriṣṭhā́m ǀ
   tám te mātā́ pári yóṣā jánitrī maháḥ pitúrdáma ā́siñcadágre ǁ

   yaj jāyathās tad ahar asya kāme 'ṃśoḥ pīyūṣam apibo giriṣṭhām |
   taṃ te mātā pari yoṣā janitrī mahaḥ pitur dama āsiñcad agre ||

   यत् । जाय॑थाः । तत् । अहः॑ । अ॒स्य॒ । कामे॑ । अं॒शोः । पी॒यूष॑म् । अ॒पि॒बः॒ । गि॒रि॒ऽस्थाम् ।
   तम् । ते॒ । मा॒ता । परि॑ । योषा॑ । जनि॑त्री । म॒हः । पि॒तुः । दमे॑ । आ । अ॒सि॒ञ्च॒त् । अग्रे॑ ॥

   यत् । जायथाः । तत् । अहः । अस्य । कामे । अंशोः । पीयूषम् । अपिबः । गिरिऽस्थाम् ।
   तम् । ते । माता । परि । योषा । जनित्री । महः । पितुः । दमे । आ । असिञ्चत् । अग्रे ॥

   yát ǀ jā́yathāḥ ǀ tát ǀ áhaḥ ǀ asya ǀ kā́me ǀ aṃśóḥ ǀ pīyū́ṣam ǀ apibaḥ ǀ giri-sthā́m ǀ
   tám ǀ te ǀ mātā́ ǀ pári ǀ yóṣā ǀ jánitrī ǀ maháḥ ǀ pitúḥ ǀ dáme ǀ ā́ ǀ asiñcat ǀ ágre ǁ

   yat ǀ jāyathāḥ ǀ tat ǀ ahaḥ ǀ asya ǀ kāme ǀ aṃśoḥ ǀ pīyūṣam ǀ apibaḥ ǀ giri-sthām ǀ
   tam ǀ te ǀ mātā ǀ pari ǀ yoṣā ǀ janitrī ǀ mahaḥ ǀ pituḥ ǀ dame ǀ ā ǀ asiñcat ǀ agre ǁ

   3.48.2 Aṣṭaka 3.3.12.2Anuvāka 3.4.66Interpretations

3. Ṛk 3

   उ॒प॒स्थाय॑ मा॒तर॒मन्न॑मैट्ट ति॒ग्मम॑पश्यद॒भि सोम॒मूधः॑ ।
   प्र॒या॒वय॑न्नचर॒द्गृत्सो॑ अ॒न्यान्म॒हानि॑ चक्रे पुरु॒धप्र॑तीकः ॥

   उपस्थाय मातरम् अन्नम् ऐट्ट तिग्मम् अपश्यद् अभि सोमम् ऊधः |
   प्रयावयन्न् अचरद् गृत्सो अन्यान् महानि चक्रे पुरुधप्रतीकः ||

   upasthā́ya mātáramánnamaiṭṭa tigmámapaśyadabhí sómamū́dhaḥ ǀ
   prayāváyannacaradgṛ́tso anyā́nmahā́ni cakre purudhápratīkaḥ ǁ

   upasthāya mātaram annam aiṭṭa tigmam apaśyad abhi somam ūdhaḥ |
   prayāvayann acarad gṛtso anyān mahāni cakre purudhapratīkaḥ ||

   उ॒प॒ऽस्थाय॑ । मा॒तर॑म् । अन्न॑म् । ऐ॒ट्ट॒ । ति॒ग्मम् । अ॒प॒श्य॒त् । अ॒भि । सोम॑म् । ऊधः॑ ।
   प्र॒ऽय॒वय॑न् । अ॒च॒र॒त् । गृत्सः॑ । अ॒न्यान् । म॒हानि॑ । च॒क्रे॒ । पु॒रु॒धऽप्र॑तीकः ॥

   उपऽस्थाय । मातरम् । अन्नम् । ऐट्ट । तिग्मम् । अपश्यत् । अभि । सोमम् । ऊधः ।
   प्रऽयवयन् । अचरत् । गृत्सः । अन्यान् । महानि । चक्रे । पुरुधऽप्रतीकः ॥

   upa-sthā́ya ǀ mātáram ǀ ánnam ǀ aiṭṭa ǀ tigmám ǀ apaśyat ǀ abhí ǀ sómam ǀ ū́dhaḥ ǀ
   pra-yaváyan ǀ acarat ǀ gṛ́tsaḥ ǀ anyā́n ǀ mahā́ni ǀ cakre ǀ purudhá-pratīkaḥ ǁ

   upa-sthāya ǀ mātaram ǀ annam ǀ aiṭṭa ǀ tigmam ǀ apaśyat ǀ abhi ǀ somam ǀ ūdhaḥ ǀ
   pra-yavayan ǀ acarat ǀ gṛtsaḥ ǀ anyān ǀ mahāni ǀ cakre ǀ purudha-pratīkaḥ ǁ

   3.48.3 Aṣṭaka 3.3.12.3Anuvāka 3.4.67Interpretations

4. Ṛk 4

   उ॒ग्रस्तु॑रा॒षाळ॒भिभू॑त्योजा यथाव॒शं त॒न्वं॑ चक्र ए॒षः ।
   त्वष्टा॑र॒मिंद्रो॑ ज॒नुषा॑भि॒भूया॒मुष्या॒ सोम॑मपिबच्च॒मूषु॑ ॥

   उग्रस् तुराषाऌ अभिभूत्योजा यथावशं तन्वं चक्र एषः |
   त्वष्टारम् इन्द्रो जनुषाभिभूयामुष्या सोमम् अपिबच् चमूषु ||

   ugrásturāṣā́ḷabhíbhūtyojā yathāvaśám tanvám cakra eṣáḥ ǀ
   tváṣṭāramíndro janúṣābhibhū́yāmúṣyā sómamapibaccamū́ṣu ǁ

   ugras turāṣāḷ abhibhūtyojā yathāvaśaṃ tanvaṃ cakra eṣaḥ |
   tvaṣṭāram indro januṣābhibhūyāmuṣyā somam apibac camūṣu ||

   उ॒ग्रः । तु॒रा॒षाट् । अ॒भिभू॑तिऽओजाः । य॒था॒ऽव॒शम् । त॒न्व॑म् । च॒क्रे॒ । ए॒षः ।
   त्वष्टा॑रम् । इन्द्रः॑ । ज॒नुषा॑ । अ॒भि॒ऽभूय॑ । आ॒ऽमुष्य॑ । सोम॑म् । अ॒पि॒ब॒त् । च॒मूषु॑ ॥

   उग्रः । तुराषाट् । अभिभूतिऽओजाः । यथाऽवशम् । तन्वम् । चक्रे । एषः ।
   त्वष्टारम् । इन्द्रः । जनुषा । अभिऽभूय । आऽमुष्य । सोमम् । अपिबत् । चमूषु ॥

   ugráḥ ǀ turāṣā́ṭ ǀ abhíbhūti-ojāḥ ǀ yathā-vaśám ǀ tanvám ǀ cakre ǀ eṣáḥ ǀ
   tváṣṭāram ǀ índraḥ ǀ janúṣā ǀ abhi-bhū́ya ǀ ā-múṣya ǀ sómam ǀ apibat ǀ camū́ṣu ǁ

   ugraḥ ǀ turāṣāṭ ǀ abhibhūti-ojāḥ ǀ yathā-vaśam ǀ tanvam ǀ cakre ǀ eṣaḥ ǀ
   tvaṣṭāram ǀ indraḥ ǀ januṣā ǀ abhi-bhūya ǀ ā-muṣya ǀ somam ǀ apibat ǀ camūṣu ǁ

   3.48.4 Aṣṭaka 3.3.12.4Anuvāka 3.4.68Interpretations

5. Ṛk 5

   शु॒नं हु॑वेम म॒घवा॑न॒मिंद्र॑म॒स्मिन्भरे॒ नृत॑मं॒ वाज॑सातौ ।
   शृ॒ण्वंत॑मु॒ग्रमू॒तये॑ स॒मत्सु॒ घ्नंतं॑ वृ॒त्राणि॑ सं॒जितं॒ धना॑नां ॥

   शुनं हुवेम मघवानम् इन्द्रम् अस्मिन् भरे नृतमं वाजसातौ |
   शृण्वन्तम् उग्रम् ऊतये समत्सु घ्नन्तं वृत्राणि संजितं धनानाम् ||

   śunám huvema maghávānamíndramasmínbháre nṛ́tamam vā́jasātau ǀ
   śṛṇvántamugrámūtáye samátsu ghnántam vṛtrā́ṇi saṃjítam dhánānām ǁ

   śunaṃ huvema maghavānam indram asmin bhare nṛtamaṃ vājasātau |
   śṛṇvantam ugram ūtaye samatsu ghnantaṃ vṛtrāṇi saṃjitaṃ dhanānām ||

   शु॒नम् । हु॒वे॒म॒ । म॒घऽवा॑नम् । इन्द्र॑म् । अ॒स्मिन् । भरे॑ । नृऽत॑मम् । वाज॑ऽसातौ ।
   शृ॒ण्वन्त॑म् । उ॒ग्रम् । ऊ॒तये॑ । स॒मत्ऽसु॑ । घ्नन्त॑म् । वृ॒त्राणि॑ । स॒म्ऽजित॑म् । धना॑नाम् ॥

   शुनम् । हुवेम । मघऽवानम् । इन्द्रम् । अस्मिन् । भरे । नृऽतमम् । वाजऽसातौ ।
   शृण्वन्तम् । उग्रम् । ऊतये । समत्ऽसु । घ्नन्तम् । वृत्राणि । सम्ऽजितम् । धनानाम् ॥

   śunám ǀ huvema ǀ maghá-vānam ǀ índram ǀ asmín ǀ bháre ǀ nṛ́-tamam ǀ vā́ja-sātau ǀ
   śṛṇvántam ǀ ugrám ǀ ūtáye ǀ samát-su ǀ ghnántam ǀ vṛtrā́ṇi ǀ sam-jítam ǀ dhánānām ǁ

   śunam ǀ huvema ǀ magha-vānam ǀ indram ǀ asmin ǀ bhare ǀ nṛ-tamam ǀ vāja-sātau ǀ
   śṛṇvantam ǀ ugram ǀ ūtaye ǀ samat-su ǀ ghnantam ǀ vṛtrāṇi ǀ sam-jitam ǀ dhanānām ǁ

   3.48.5 Aṣṭaka 3.3.12.5Anuvāka 3.4.69Interpretations

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.