Ṛgveda · Maṇḍala 3

Sūkta 25

Agni · Agni, Indra · Viśvāmitra Gāthina · 5 ṛks

Link
Devatā देवता
1-3, 5: Agni; 4: Agni, Indra
Ṛṣi ऋषि
Viśvāmitra Gāthina
Chandas छन्दस्
Virāj
Metres by ṛk

1st set of styles bhuriktriṣṭup (3-5); nicṛdanuṣṭup (1); anuṣṭup (2)

2nd set of styles virāj

  1. Ṛk 1

    अग्ने॑ दि॒वः सू॒नुर॑सि॒ प्रचे॑ता॒स्तना॑ पृथि॒व्या उ॒त वि॒श्ववे॑दाः ।
    ऋध॑ग्दे॒वाँ इ॒ह य॑जा चिकित्वः ॥

    अग्ने दिवः सूनुर् असि प्रचेतास् तना पृथिव्या उत विश्ववेदाः |
    ऋधग् देवां इह यजा चिकित्वः ||

    ágne diváḥ sūnúrasi prácetāstánā pṛthivyā́ utá viśvávedāḥ ǀ
    ṛ́dhagdevā́m̐ ihá yajā cikitvaḥ ǁ

    agne divaḥ sūnur asi pracetās tanā pṛthivyā uta viśvavedāḥ |
    ṛdhag devāṃ iha yajā cikitvaḥ ||

    अग्ने॑ । दि॒वः । सू॒नुः । अ॒सि॒ । प्रऽचे॑ताः । तना॑ । पृ॒थि॒व्याः । उ॒त । वि॒श्वऽवे॑दाः ।
    ऋध॑क् । दे॒वान् । इ॒ह । य॒ज॒ । चि॒कि॒त्वः॒ ॥

    अग्ने । दिवः । सूनुः । असि । प्रऽचेताः । तना । पृथिव्याः । उत । विश्वऽवेदाः ।
    ऋधक् । देवान् । इह । यज । चिकित्वः ॥

    ágne ǀ diváḥ ǀ sūnúḥ ǀ asi ǀ prá-cetāḥ ǀ tánā ǀ pṛthivyā́ḥ ǀ utá ǀ viśvá-vedāḥ ǀ
    ṛ́dhak ǀ devā́n ǀ ihá ǀ yaja ǀ cikitvaḥ ǁ

    agne ǀ divaḥ ǀ sūnuḥ ǀ asi ǀ pra-cetāḥ ǀ tanā ǀ pṛthivyāḥ ǀ uta ǀ viśva-vedāḥ ǀ
    ṛdhak ǀ devān ǀ iha ǀ yaja ǀ cikitvaḥ ǁ

    3.25.1 Aṣṭaka 3.1.25.1Anuvāka 3.2.68

  2. Ṛk 2

    अ॒ग्निः स॑नोति वी॒र्या॑णि वि॒द्वान्त्स॒नोति॒ वाज॑म॒मृता॑य॒ भूष॑न् ।
    स नो॑ दे॒वाँ एह व॑हा पुरुक्षो ॥

    अग्निः सनोति वीर्याणि विद्वान् सनोति वाजम् अमृताय भूषन् |
    स नो देवां एह वहा पुरुक्षो ||

    agníḥ sanoti vīryā́ṇi vidvā́ntsanóti vā́jamamṛ́tāya bhū́ṣan ǀ
    sá no devā́m̐ éhá vahā purukṣo ǁ

    agniḥ sanoti vīryāṇi vidvān sanoti vājam amṛtāya bhūṣan |
    sa no devāṃ eha vahā purukṣo ||

    अ॒ग्निः । स॒नो॒ति॒ । वी॒र्या॑णि । वि॒द्वान् । स॒नोति॑ । वाज॑म् । अ॒मृता॑य । भूष॑न् ।
    सः । नः॒ । दे॒वान् । आ । इ॒ह । व॒ह॒ । पु॒रु॒क्षो॒ इति॑ पुरुऽक्षो ॥

    अग्निः । सनोति । वीर्याणि । विद्वान् । सनोति । वाजम् । अमृताय । भूषन् ।
    सः । नः । देवान् । आ । इह । वह । पुरुक्षो इति पुरुऽक्षो ॥

    agníḥ ǀ sanoti ǀ vīryā́ṇi ǀ vidvā́n ǀ sanóti ǀ vā́jam ǀ amṛ́tāya ǀ bhū́ṣan ǀ
    sáḥ ǀ naḥ ǀ devā́n ǀ ā́ ǀ ihá ǀ vaha ǀ purukṣo íti puru-kṣo ǁ

    agniḥ ǀ sanoti ǀ vīryāṇi ǀ vidvān ǀ sanoti ǀ vājam ǀ amṛtāya ǀ bhūṣan ǀ
    saḥ ǀ naḥ ǀ devān ǀ ā ǀ iha ǀ vaha ǀ purukṣo iti puru-kṣo ǁ

    3.25.2 Aṣṭaka 3.1.25.2Anuvāka 3.2.69

  3. Ṛk 3

    अ॒ग्निर्द्यावा॑पृथि॒वी वि॒श्वज॑न्ये॒ आ भा॑ति दे॒वी अ॒मृते॒ अमू॑रः ।
    क्षय॒न्वाजैः॑ पुरुश्चं॒द्रो नमो॑भिः ॥

    अग्निर् द्यावापृथिवी विश्वजन्ये आ भाति देवी अमृते अमूरः |
    क्षयन् वाजैः पुरुश्चन्द्रो नमोभिः ||

    agnírdyā́vāpṛthivī́ viśvájanye ā́ bhāti devī́ amṛ́te ámūraḥ ǀ
    kṣáyanvā́jaiḥ puruścandró námobhiḥ ǁ

    agnir dyāvāpṛthivī viśvajanye ā bhāti devī amṛte amūraḥ |
    kṣayan vājaiḥ puruścandro namobhiḥ ||

    अ॒ग्निः । द्यावा॑पृथि॒वी इति॑ । वि॒श्वज॑न्ये॒ इति॑ वि॒श्वऽज॑न्ये । आ । भा॒ति॒ । दे॒वी इति॑ । अ॒मृते॒ इति॑ । अमू॑रः ।
    क्षय॑न् । वाजैः॑ । पु॒रु॒ऽच॒न्द्रः । नमः॑ऽभिः ॥

    अग्निः । द्यावापृथिवी इति । विश्वजन्ये इति विश्वऽजन्ये । आ । भाति । देवी इति । अमृते इति । अमूरः ।
    क्षयन् । वाजैः । पुरुऽचन्द्रः । नमःऽभिः ॥

    agníḥ ǀ dyā́vāpṛthivī́ íti ǀ viśvájanye íti viśvá-janye ǀ ā́ ǀ bhāti ǀ devī́ íti ǀ amṛ́te íti ǀ ámūraḥ ǀ
    kṣáyan ǀ vā́jaiḥ ǀ puru-candráḥ ǀ námaḥ-bhiḥ ǁ

    agniḥ ǀ dyāvāpṛthivī iti ǀ viśvajanye iti viśva-janye ǀ ā ǀ bhāti ǀ devī iti ǀ amṛte iti ǀ amūraḥ ǀ
    kṣayan ǀ vājaiḥ ǀ puru-candraḥ ǀ namaḥ-bhiḥ ǁ

    3.25.3 Aṣṭaka 3.1.25.3Anuvāka 3.2.70

  4. Ṛk 4

    अग्न॒ इंद्र॑श्च दा॒शुषो॑ दुरो॒णे सु॒ताव॑तो य॒ज्ञमि॒होप॑ यातं ।
    अम॑र्धंता सोम॒पेया॑य देवा ॥

    अग्न इन्द्रश् च दाशुषो दुरोणे सुतावतो यज्ञम् इहोप यातम् |
    अमर्धन्ता सोमपेयाय देवा ||

    ágna índraśca dāśúṣo duroṇé sutā́vato yajñámihópa yātam ǀ
    ámardhantā somapéyāya devā ǁ

    agna indraś ca dāśuṣo duroṇe sutāvato yajñam ihopa yātam |
    amardhantā somapeyāya devā ||

    अग्ने॑ । इन्द्रः॑ । च॒ । दा॒शुषः॑ । दु॒रो॒णे । सु॒तऽव॑तः । य॒ज्ञम् । इ॒ह । उप॑ । या॒त॒म् ।
    अम॑र्धन्ता । सो॒म॒ऽपेया॑य । दे॒वा॒ ॥

    अग्ने । इन्द्रः । च । दाशुषः । दुरोणे । सुतऽवतः । यज्ञम् । इह । उप । यातम् ।
    अमर्धन्ता । सोमऽपेयाय । देवा ॥

    ágne ǀ índraḥ ǀ ca ǀ dāśúṣaḥ ǀ duroṇé ǀ sutá-vataḥ ǀ yajñám ǀ ihá ǀ úpa ǀ yātam ǀ
    ámardhantā ǀ soma-péyāya ǀ devā ǁ

    agne ǀ indraḥ ǀ ca ǀ dāśuṣaḥ ǀ duroṇe ǀ suta-vataḥ ǀ yajñam ǀ iha ǀ upa ǀ yātam ǀ
    amardhantā ǀ soma-peyāya ǀ devā ǁ

    3.25.4 Aṣṭaka 3.1.25.4Anuvāka 3.2.71

  5. Ṛk 5

    अग्ने॑ अ॒पां समि॑ध्यसे दुरो॒णे नित्यः॑ सूनो सहसो जातवेदः ।
    स॒धस्था॑नि म॒हय॑मान ऊ॒ती ॥

    अग्ने अपां सम् इध्यसे दुरोणे नित्यः सूनो सहसो जातवेदः |
    सधस्थानि महयमान ऊती ||

    ágne apā́m sámidhyase duroṇé nítyaḥ sūno sahaso jātavedaḥ ǀ
    sadhásthāni maháyamāna ūtī́ ǁ

    agne apāṃ sam idhyase duroṇe nityaḥ sūno sahaso jātavedaḥ |
    sadhasthāni mahayamāna ūtī ||

    अग्ने॑ । अ॒पाम् । सम् । इ॒ध्य॒से॒ । दु॒रो॒णे । नित्यः॑ । सू॒नो॒ इति॑ । स॒ह॒सः॒ । जा॒त॒ऽवे॒दः॒ ।
    स॒धऽस्था॑नि । म॒हय॑मानः । ऊ॒ती ॥

    अग्ने । अपाम् । सम् । इध्यसे । दुरोणे । नित्यः । सूनो इति । सहसः । जातऽवेदः ।
    सधऽस्थानि । महयमानः । ऊती ॥

    ágne ǀ apā́m ǀ sám ǀ idhyase ǀ duroṇé ǀ nítyaḥ ǀ sūno íti ǀ sahasaḥ ǀ jāta-vedaḥ ǀ
    sadhá-sthāni ǀ maháyamānaḥ ǀ ūtī́ ǁ

    agne ǀ apām ǀ sam ǀ idhyase ǀ duroṇe ǀ nityaḥ ǀ sūno iti ǀ sahasaḥ ǀ jāta-vedaḥ ǀ
    sadha-sthāni ǀ mahayamānaḥ ǀ ūtī ǁ

    3.25.5 Aṣṭaka 3.1.25.5Anuvāka 3.2.72

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.

Ṛgveda 3.25 · Agni · Agni, Indra

Interpretations

Sri Aurobindo

Ṛk 1

O Fire, thou art the son of heaven by the body of the earth, the conscious knower, even the omniscient. Sacrifice to each god in turn, O thou who knowest. (202)

Ṛk 2

Fire the knower wins the hero-energies, wins the plenitudes striving towards immortality. So do thou bring to us the gods, O giver of the manifold plenty.(202)

Ṛk 3

The Fire, free from all ignorance, illumines Earth and Heaven the divine and immortal mothers of all things; possessing all he is manifold in his delights by his plenitudes and his dispensations.(202)

Ṛk 4

O Fire, and O Indra, here in the gated house of the giver who offers the wine, come to the sacrifice, gods unforgetting, for the drinking of the Soma-wine.(202)

Ṛk 5

O Fire, thou shinest high, eternal in the house of the waters, O son of force, O knower of all things born, greatening under thy guard the worlds of thy session. (202)