Ṛgveda · Maṇḍala 3 · Sūkta 53

Ṛk 3.53.24

Indra, Parvata · Indra · Vāc Sasarparī · Parts Of The Chariot · Viśvāmitra Gāthina

The whole sūkta Link

Saṃhitā

इ॒म इं॑द्र भर॒तस्य॑ पु॒त्रा अ॑पपि॒त्वं चि॑कितु॒र्न प्र॑पि॒त्वं ।
हि॒न्वंत्यश्व॒मर॑णं॒ न नित्यं॒ ज्या॑वाजं॒ परि॑ णयंत्या॒जौ ॥

इम इन्द्र भरतस्य पुत्रा अपपित्वं चिकितुर् न प्रपित्वम् |
हिन्वन्त्य् अश्वम् अरणं न नित्यं ज्यावाजम् परि णयन्त्य् आजौ ||

imá indra bharatásya putrā́ apapitvám cikiturná prapitvám ǀ
hinvántyáśvamáraṇam ná nítyam jyā́vājam pári ṇayantyājáu ǁ

ima indra bharatasya putrā apapitvaṃ cikitur na prapitvam |
hinvanty aśvam araṇaṃ na nityaṃ jyāvājam pari ṇayanty ājau ||

Padapāṭha

इ॒मे । इ॒न्द्र॒ । भ॒र॒तस्य॑ । पु॒त्राः । अ॒प॒ऽपि॒त्वम् । चि॒कि॒तुः॒ । न । प्र॒ऽपि॒त्वम् ।
हि॒न्वन्ति॑ । अश्व॑म् । अर॑णम् । न । नित्य॑म् । ज्या॒ऽवाज॑म् । परि॑ । न॒य॒न्ति॒ । आ॒जौ ॥

इमे । इन्द्र । भरतस्य । पुत्राः । अपऽपित्वम् । चिकितुः । न । प्रऽपित्वम् ।
हिन्वन्ति । अश्वम् । अरणम् । न । नित्यम् । ज्याऽवाजम् । परि । नयन्ति । आजौ ॥

imé ǀ indra ǀ bharatásya ǀ putrā́ḥ ǀ apa-pitvám ǀ cikituḥ ǀ ná ǀ pra-pitvám ǀ
hinvánti ǀ áśvam ǀ áraṇam ǀ ná ǀ nítyam ǀ jyā-vā́jam ǀ pári ǀ nayanti ǀ ājáu ǁ

ime ǀ indra ǀ bharatasya ǀ putrāḥ ǀ apa-pitvam ǀ cikituḥ ǀ na ǀ pra-pitvam ǀ
hinvanti ǀ aśvam ǀ araṇam ǀ na ǀ nityam ǀ jyā-vājam ǀ pari ǀ nayanti ǀ ājau ǁ

References

Maṇḍala · Sūkta · Ṛk
03.053.24
Aṣṭaka · Adhyāya · Varga · Ṛk
3.3.23.04
Maṇḍala · Anuvāka · Ṛk
03.04.123
Devatā देवता
1: Indra, Parvata; 2-14, 21-24: Indra; 15, 16: Vāc Sasarparī; 17-20: Parts Of The Chariot
Ṛṣi ऋषि
Viśvāmitra Gāthina
Chandas छन्दस्
Triṣṭubh, Anuṣṭubh, Jagatī, Gāyatrī, Bṛhatī
Svara स्वरः
धैवतः

Text and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.

Ṛgveda 3.53.24

Interpretations

Sāyaṇa

हे इन्द्र भरतस्य पुत्रा भरतवंश्या इमे विश्वामित्रा अपतित्वमपगमनं वसिष्ठेभ्यश्चिकितुः । जानन्ति । प्रपित्वं प्रगमनं न जानन्ति । शिष्थैः सह तेषां सङ्गतिर्नास्ति । ब्राह्मणा एव त इत्यर्थः । अपि चा जौ सङ्ग्रामे नित्यं सहजमरणं नारिमिव वसिष्थान्प्रत्यशं हिन्वन्ति । प्रेरयन्ति । ततश्च ज्यावाजं बलं धनुः परि णयन्ति । वसिष्थान्हन्तुं शरसन्धानेन चरन्ति ॥ २४ ॥