छान्दोग्योपनिषद्Chāndogyopaniṣad
ChāUp, 1, 1
Select a line for its word-by-word analysis.
स एष रसानां रसतमः परमः परार्ध्यो ऽष्टमो यदुद्गीथः ॥ (३।१)
sa eṣa rasānāṃ rasatamaḥ paramaḥ parārdhyo 'ṣṭamo yadudgīthaḥ ||
कतमा कतमर्क् कतमत् कतमत् साम कतमः कतम उद्गीथ इति विमृष्टं भवति ॥ (४।१)
katamā katamark katamat katamat sāma katamaḥ katama udgītha iti vimṛṣṭaṃ bhavati ||
तद् वा एतन् मिथुनं यद् वाक् च प्राणश् चर्क् च साम च ॥ (५।४)
tad vā etan mithunaṃ yad vāk ca prāṇaś cark ca sāma ca ||
तद् एतन् मिथुनम् ओम् इत्य् एतस्मिन्न् अक्षरे संसृज्यते । (६।१)
tad etan mithunam om ity etasminn akṣare saṃsṛjyate |
यदा वै मिथुनौ समागच्छत आपयतो वै ताव् अन्योन्यस्य कामम् ॥ (६।२)
yadā vai mithunau samāgacchata āpayato vai tāv anyonyasya kāmam ||
आपयिता ह वै कामानां भवति य एतद् एवं विद्वान् अक्षरम् उद्गीथम् उपास्ते ॥ (७।१)
āpayitā ha vai kāmānāṃ bhavati ya etad evaṃ vidvān akṣaram udgītham upāste ||
समर्धयिता ह वै कामानां भवति य एतद् एवं विद्वान् अक्षरम् उद्गीथम् उपास्ते ॥ (८।४)
samardhayitā ha vai kāmānāṃ bhavati ya etad evaṃ vidvān akṣaram udgītham upāste ||
यद् एव विद्यया करोति श्रद्धयोपनिषदा तद् एव वीर्यवत्तरं भवतीति खल्व् एतस्यैवाक्षरस्योपव्याख्यानं भवति ॥ (१०।४)
yad eva vidyayā karoti śraddhayopaniṣadā tad eva vīryavattaraṃ bhavatīti khalv etasyaivākṣarasyopavyākhyānaṃ bhavati ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.