छान्दोग्योपनिषद्Chāndogyopaniṣad

ChāUp, 1, 1

1 of 153 · 33 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

ओम् इत्य् एतद् अक्षरम् उद्गीथम् उपासीत । (१।१)

om ity etad akṣaram udgītham upāsīta |

1.2१.२

ओम् इति ह्य् उद्गायति । (१।२)

om iti hy udgāyati |

1.3१.३

तस्योपव्याख्यानम् ॥ (१।३)

tasyopavyākhyānam ||

2.1२.१

एषां भूतानां पृथिवी रसः । (२।१)

eṣāṃ bhūtānāṃ pṛthivī rasaḥ |

2.2२.२

पृथिव्या आपो रसः । (२।२)

pṛthivyā āpo rasaḥ |

2.3२.३

अपाम् ओषधयो रसः । (२।३)

apām oṣadhayo rasaḥ |

2.4२.४

ओषधीनां पुरुषो रसः । (२।४)

oṣadhīnāṃ puruṣo rasaḥ |

2.5२.५

पुरुषस्य वाग् रसः । (२।५)

puruṣasya vāg rasaḥ |

2.6२.६

वाच ऋग् रसः । (२।६)

vāca ṛg rasaḥ |

2.7२.७

ऋचः साम रसः । (२।७)

ṛcaḥ sāma rasaḥ |

2.8२.८

साम्न उद्गीथो रसः ॥ (२।८)

sāmna udgītho rasaḥ ||

3.1३.१

स एष रसानां रसतमः परमः परार्ध्यो ऽष्टमो यदुद्गीथः ॥ (३।१)

sa eṣa rasānāṃ rasatamaḥ paramaḥ parārdhyo 'ṣṭamo yadudgīthaḥ ||

4.1४.१

कतमा कतमर्क् कतमत् कतमत् साम कतमः कतम उद्गीथ इति विमृष्टं भवति ॥ (४।१)

katamā katamark katamat katamat sāma katamaḥ katama udgītha iti vimṛṣṭaṃ bhavati ||

5.1५.१

वाग् एवर्क् । (५।१)

vāg evark |

5.2५.२

प्राणः साम । (५।२)

prāṇaḥ sāma |

5.3५.३

ओम् इत्य् एतद् अक्षरम् उद्गीथः । (५।३)

om ity etad akṣaram udgīthaḥ |

5.4५.४

तद् वा एतन् मिथुनं यद् वाक् च प्राणश् चर्क् च साम च ॥ (५।४)

tad vā etan mithunaṃ yad vāk ca prāṇaś cark ca sāma ca ||

6.1६.१

तद् एतन् मिथुनम् ओम् इत्य् एतस्मिन्न् अक्षरे संसृज्यते । (६।१)

tad etan mithunam om ity etasminn akṣare saṃsṛjyate |

6.2६.२

यदा वै मिथुनौ समागच्छत आपयतो वै ताव् अन्योन्यस्य कामम् ॥ (६।२)

yadā vai mithunau samāgacchata āpayato vai tāv anyonyasya kāmam ||

7.1७.१

आपयिता ह वै कामानां भवति य एतद् एवं विद्वान् अक्षरम् उद्गीथम् उपास्ते ॥ (७।१)

āpayitā ha vai kāmānāṃ bhavati ya etad evaṃ vidvān akṣaram udgītham upāste ||

8.1८.१

तद् वा एतद् अनुज्ञाक्षरम् । (८।१)

tad vā etad anujñākṣaram |

8.2८.२

यद्धि किंचानुजानात्य् ओम् इत्य् एव तद् आह । (८।२)

yaddhi kiṃcānujānāty om ity eva tad āha |

8.3८.३

एष एव समृद्धिर् यद् अनुज्ञा । (८।३)

eṣa eva samṛddhir yad anujñā |

8.4८.४

समर्धयिता ह वै कामानां भवति य एतद् एवं विद्वान् अक्षरम् उद्गीथम् उपास्ते ॥ (८।४)

samardhayitā ha vai kāmānāṃ bhavati ya etad evaṃ vidvān akṣaram udgītham upāste ||

9.1९.१

तेनेयं त्रयी विद्या वर्तते । (९।१)

teneyaṃ trayī vidyā vartate |

9.2९.२

ओम् इत्य् आश्रावयति । (९।२)

om ity āśrāvayati |

9.3९.३

ओम् इति शंसति । (९।३)

om iti śaṃsati |

9.4९.४

ओम् इत्य् उद्गायति । (९।४)

om ity udgāyati |

9.5९.५

एतस्यैव अक्षरस्यापचित्यै महिम्ना रसेन ॥ (९।५)

etasyaiva akṣarasyāpacityai mahimnā rasena ||

10.1१०.१

तेनोभौ कुरुतः । (१०।१)

tenobhau kurutaḥ |

10.2१०.२

यश् चैतद् एवं वेद यश् च न वेद । (१०।२)

yaś caitad evaṃ veda yaś ca na veda |

10.3१०.३

नाना तु विद्या चाविद्या च । (१०।३)

nānā tu vidyā cāvidyā ca |

10.4१०.४

यद् एव विद्यया करोति श्रद्धयोपनिषदा तद् एव वीर्यवत्तरं भवतीति खल्व् एतस्यैवाक्षरस्योपव्याख्यानं भवति ॥ (१०।४)

yad eva vidyayā karoti śraddhayopaniṣadā tad eva vīryavattaraṃ bhavatīti khalv etasyaivākṣarasyopavyākhyānaṃ bhavati ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

ChāUp, 1, 1

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit