छान्दोग्योपनिषद्Chāndogyopaniṣad

ChāUp, 5, 2

75 of 153 · 34 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

स होवाच किं मे ऽन्नं भविष्यतीति । (१।१)

sa hovāca kiṃ me 'nnaṃ bhaviṣyatīti |

1.2१.२

यत् किंचिद् इदम् आ श्वभ्य आ शकुनिभ्य इति होचुः । (१।२)

yat kiṃcid idam ā śvabhya ā śakunibhya iti hocuḥ |

1.3१.३

तद् वा एतद् अनस्यान्नम् । (१।३)

tad vā etad anasyānnam |

1.4१.४

अनो ह वै नाम प्रत्यक्षम् । (१।४)

ano ha vai nāma pratyakṣam |

1.5१.५

न ह वा एवंविदि किंचनानन्नं भवतीति ॥ (१।५)

na ha vā evaṃvidi kiṃcanānannaṃ bhavatīti ||

2.1२.१

स होवाच किं मे वासो भविष्यतीति । (२।१)

sa hovāca kiṃ me vāso bhaviṣyatīti |

2.2२.२

आप इति होचुः । (२।२)

āpa iti hocuḥ |

2.3२.३

तस्माद् वा एतद् अशिष्यन्तः पुरस्ताच् चोपरिष्टाच् चाद्भिः परिदधति । (२।३)

tasmād vā etad aśiṣyantaḥ purastāc copariṣṭāc cādbhiḥ paridadhati |

2.4२.४

लम्भुको ह वासो भवति । (२।४)

lambhuko ha vāso bhavati |

2.5२.५

अनग्नो ह भवति ॥ (२।५)

anagno ha bhavati ||

3.1३.१

तद्धैतत् सत्यकामो जाबालो गोश्रुतये वैयाघ्रपद्यायोक्त्वोवाच । (३।१)

taddhaitat satyakāmo jābālo gośrutaye vaiyāghrapadyāyoktvovāca |

3.2३.२

यद्य् अप्य् एनच् छुष्काय स्थाणवे ब्रूयाज् जायेरन्न् एवास्मिञ्छाखाः प्ररोहेयुः पलाशानीति ॥ (३।२)

yady apy enac chuṣkāya sthāṇave brūyāj jāyerann evāsmiñchākhāḥ praroheyuḥ palāśānīti ||

4.1४.१

अथ यदि महज् जिगमिषेत् अमावास्यायाम् दीक्षित्वा पौर्णमास्यां रात्रौ सर्वौषधस्य मन्थम् दधिमधुनोर् उपमथ्य ज्येष्ठाय श्रेष्ठाय स्वाहेत्य् अग्नाव् आज्यस्य हुत्वा मन्थे संपातम् अवनयेत् ॥ (४।१)

atha yadi mahaj jigamiṣet amāvāsyāyām dīkṣitvā paurṇamāsyāṃ rātrau sarvauṣadhasya mantham dadhimadhunor upamathya jyeṣṭhāya śreṣṭhāya svāhety agnāv ājyasya hutvā manthe saṃpātam avanayet ||

5.1५.१

वसिष्ठाय स्वाहेत्य् अग्नाव् आज्यस्य हुत्वा मन्थे संपातम् अवनयेत् । (५।१)

vasiṣṭhāya svāhety agnāv ājyasya hutvā manthe saṃpātam avanayet |

5.2५.२

प्रतिष्ठायै स्वाहेत्य् अग्नाव् आज्यस्य हुत्वा मन्थे संपातम् अवनयेत् । (५।२)

pratiṣṭhāyai svāhety agnāv ājyasya hutvā manthe saṃpātam avanayet |

5.3५.३

संपदे स्वाहेत्य् अग्नाव् आज्यस्य हुत्वा मन्थे संपातम् अवनयेत् । (५।३)

saṃpade svāhety agnāv ājyasya hutvā manthe saṃpātam avanayet |

5.4५.४

आयतनाय स्वाहेत्य् अग्नाव् आज्यस्य हुत्वा मन्थे संपातम् अवनयेत् ॥ (५।४)

āyatanāya svāhety agnāv ājyasya hutvā manthe saṃpātam avanayet ||

6.1६.१

अथ प्रतिसृप्याञ्जलौ मन्थम् आधाय जपति । (६।१)

atha pratisṛpyāñjalau mantham ādhāya japati |

6.2६.२

अमो नामासि । (६।२)

amo nāmāsi |

6.3६.३

अमा हि ते सर्वम् इदम् । (६।३)

amā hi te sarvam idam |

6.4६.४

स हि ज्येष्ठः श्रेष्ठो राजाधिपतिः । (६।४)

sa hi jyeṣṭhaḥ śreṣṭho rājādhipatiḥ |

6.5६.५

स मा ज्यैष्ठ्यं श्रैष्ठ्यं राज्यम् आधिपत्यं गमयतु । (६।५)

sa mā jyaiṣṭhyaṃ śraiṣṭhyaṃ rājyam ādhipatyaṃ gamayatu |

6.6६.६

अहम् एवेदं सर्वम् असानीति ॥ (६।६)

aham evedaṃ sarvam asānīti ||

7.1७.१

अथ खल्व् एतयर्चा पच्छ आचामति । (७।१)

atha khalv etayarcā paccha ācāmati |

7.2७.२

तत् सवितुर् वृणीमह इत्य् आचामति । (७।२)

tat savitur vṛṇīmaha ity ācāmati |

7.3७.३

वयं देवस्य भोजनम् इत्य् आचामति । (७।३)

vayaṃ devasya bhojanam ity ācāmati |

7.4७.४

श्रेष्ठं सर्वधातमम् इत्य् आचामति । (७।४)

śreṣṭhaṃ sarvadhātamam ity ācāmati |

7.5७.५

तुरं भगस्य धीमहीति सर्वं पिबति । (७।५)

turaṃ bhagasya dhīmahīti sarvaṃ pibati |

7.6७.६

निर्णिज्य कंसं चमसं वा पश्चाद् अग्नेः संविशति । (७।६)

nirṇijya kaṃsaṃ camasaṃ vā paścād agneḥ saṃviśati |

7.7७.७

चर्मणि वा स्थण्डिले वा वाचंयमो ऽप्रसाहः । (७।७)

carmaṇi vā sthaṇḍile vā vācaṃyamo 'prasāhaḥ |

7.8७.८

स यदि स्त्रियं पश्येत् समृद्धं कर्मेति विद्यात् ॥ (७।८)

sa yadi striyaṃ paśyet samṛddhaṃ karmeti vidyāt ||

8.1८.१

तद् एष श्लोकः । (८।१)

tad eṣa ślokaḥ |

8.2८.२

यदा कर्मसु काम्येषु स्त्रियं स्वप्नेषु पश्यति । (८।२)

yadā karmasu kāmyeṣu striyaṃ svapneṣu paśyati |

8.3८.३

समृद्धिं तत्र जानीयात् तस्मिन् स्वप्ननिदर्शने तस्मिन् स्वप्ननिदर्शने ॥ (८।३)

samṛddhiṃ tatra jānīyāt tasmin svapnanidarśane tasmin svapnanidarśane ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

ChāUp, 5, 2

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit