छान्दोग्योपनिषद्Chāndogyopaniṣad

ChāUp, 3, 13

50 of 153 · 34 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

तस्य ह वा एतस्य हृदयस्य पञ्च देवसुषयः । (१।१)

tasya ha vā etasya hṛdayasya pañca devasuṣayaḥ |

1.2१.२

स यो ऽस्य प्राङ् सुषिः स प्राणः । (१।२)

sa yo 'sya prāṅ suṣiḥ sa prāṇaḥ |

1.3१.३

तच् चक्षुः । (१।३)

tac cakṣuḥ |

1.4१.४

स आदित्यः । (१।४)

sa ādityaḥ |

1.5१.५

तद् एतत् तेजो ऽन्नाद्यम् इत्य् उपासीत । (१।५)

tad etat tejo 'nnādyam ity upāsīta |

1.6१.६

तेजस्व्य् अन्नादो भवति य एवं वेद ॥ (१।६)

tejasvy annādo bhavati ya evaṃ veda ||

2.1२.१

अथ यो ऽस्य दक्षिणः सुषिः स व्यानः । (२।१)

atha yo 'sya dakṣiṇaḥ suṣiḥ sa vyānaḥ |

2.2२.२

तच् छ्रोत्रम् । (२।२)

tac chrotram |

2.3२.३

स चन्द्रमाः । (२।३)

sa candramāḥ |

2.4२.४

तद् एतच् छ्रीश् च यशश् चेत्य् उपासीत । (२।४)

tad etac chrīś ca yaśaś cety upāsīta |

2.5२.५

श्रीमान् यशस्वी भवति य एवं वेद ॥ (२।५)

śrīmān yaśasvī bhavati ya evaṃ veda ||

3.1३.१

अथ यो ऽस्य प्रत्यङ् सुषिः सो ऽपानः । (३।१)

atha yo 'sya pratyaṅ suṣiḥ so 'pānaḥ |

3.2३.२

सा वाक् । (३।२)

sā vāk |

3.3३.३

सो ऽग्निः । (३।३)

so 'gniḥ |

3.4३.४

तद् एतद् ब्रह्मवर्चसम् अन्नाद्यम् इत्य् उपासीत । (३।४)

tad etad brahmavarcasam annādyam ity upāsīta |

3.5३.५

ब्रह्मवर्चस्य् अन्नादो भवति य एवं वेद ॥ (३।५)

brahmavarcasy annādo bhavati ya evaṃ veda ||

4.1४.१

अथ यो ऽस्योदङ् सुषिः स समानः । (४।१)

atha yo 'syodaṅ suṣiḥ sa samānaḥ |

4.2४.२

तन् मनः । (४।२)

tan manaḥ |

4.3४.३

स पर्जन्यः । (४।३)

sa parjanyaḥ |

4.4४.४

तद् एतत् कीर्तिश् च व्युष्टिश् चेत्युपासीत । (४।४)

tad etat kīrtiś ca vyuṣṭiś cetyupāsīta |

4.5४.५

कीर्तिमान् व्युष्टिमान् भवति य एवं वेद ॥ (४।५)

kīrtimān vyuṣṭimān bhavati ya evaṃ veda ||

5.1५.१

अथ यो ऽस्योर्ध्वः सुषिः स उदानः । (५।१)

atha yo 'syordhvaḥ suṣiḥ sa udānaḥ |

5.2५.२

स वायुः । (५।२)

sa vāyuḥ |

5.3५.३

स आकाशः । (५।३)

sa ākāśaḥ |

5.4५.४

तद् एतद् ओजश् च महश् चेत्य् उपासीत । (५।४)

tad etad ojaś ca mahaś cety upāsīta |

5.5५.५

ओजस्वी महस्वान् भवति य एवं वेद ॥ (५।५)

ojasvī mahasvān bhavati ya evaṃ veda ||

6.1६.१

ते वा एते पञ्च ब्रह्मपुरुषाः स्वर्गस्य लोकस्य द्वारपाः । (६।१)

te vā ete pañca brahmapuruṣāḥ svargasya lokasya dvārapāḥ |

6.2६.२

स य एतान् एवं पञ्च ब्रह्मपुरुषान् स्वर्गस्य लोकस्य द्वारपान् वेदास्य कुले वीरो जायते । (६।२)

sa ya etān evaṃ pañca brahmapuruṣān svargasya lokasya dvārapān vedāsya kule vīro jāyate |

6.3६.३

प्रतिपद्यते स्वर्गं लोकं य एतान् एवं पञ्च ब्रह्मपुरुषान् स्वर्गस्य लोकस्य द्वारपान् वेद ॥ (६।३)

pratipadyate svargaṃ lokaṃ ya etān evaṃ pañca brahmapuruṣān svargasya lokasya dvārapān veda ||

7.1७.१

अथ यद् अतः परो दिवो ज्योतिर् दीप्यते विश्वतःपृष्ठेषु सर्वतःपृष्ठेष्व् अनुत्तमेषूत्तमेषु लोकेष्व् इदं वाव तद् यद् इदम् अस्मिन्न् अन्तः पुरुषे ज्योतिः । (७।१)

atha yad ataḥ paro divo jyotir dīpyate viśvataḥpṛṣṭheṣu sarvataḥpṛṣṭheṣv anuttameṣūttameṣu lokeṣv idaṃ vāva tad yad idam asminn antaḥ puruṣe jyotiḥ |

7.2७.२

तस्यैषा दृष्टिर् यत्रैतद् अस्मिञ्छरीरे संस्पर्शेनोष्णिमानं विजानाति । (७।२)

tasyaiṣā dṛṣṭir yatraitad asmiñcharīre saṃsparśenoṣṇimānaṃ vijānāti |

7.3७.३

तस्यैषा श्रुतिर् यत्रैतत् कर्णाव् अपिगृह्य निनदम् इव नदथुर् इवाग्नेर् इव ज्वलत उपशृणोति । (७।३)

tasyaiṣā śrutir yatraitat karṇāv apigṛhya ninadam iva nadathur ivāgner iva jvalata upaśṛṇoti |

7.4७.४

तद् एतद् दृष्टं च श्रुतं चेत्य् उपासीत । (७।४)

tad etad dṛṣṭaṃ ca śrutaṃ cety upāsīta |

7.5७.५

चक्षुष्यः श्रुतो भवति य एवं वेद य एवं वेद ॥ (७।५)

cakṣuṣyaḥ śruto bhavati ya evaṃ veda ya evaṃ veda ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

ChāUp, 3, 13

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit