छान्दोग्योपनिषद्Chāndogyopaniṣad

ChāUp, 2, 9

22 of 153 · 33 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

अथ खल्व् अमुम् आदित्यं सप्तविधं सामोपासीत । (१।१)

atha khalv amum ādityaṃ saptavidhaṃ sāmopāsīta |

1.2१.२

सर्वदा समस् तेन साम । (१।२)

sarvadā samas tena sāma |

1.3१.३

मां प्रति मां प्रतीति सर्वेण समस् तेन साम ॥ (१।३)

māṃ prati māṃ pratīti sarveṇa samas tena sāma ||

2.1२.१

तस्मिन्न् इमानि सर्वाणि भूतान्य् अन्वायत्तानीति विद्यात् । (२।१)

tasminn imāni sarvāṇi bhūtāny anvāyattānīti vidyāt |

2.2२.२

तस्य यत् पुरोदयात् स हिङ्कारः । (२।२)

tasya yat purodayāt sa hiṅkāraḥ |

2.3२.३

तद् अस्य पशवो ऽन्वायत्ताः । (२।३)

tad asya paśavo 'nvāyattāḥ |

2.4२.४

तस्मात् ते हिंकुर्वन्ति । (२।४)

tasmāt te hiṃkurvanti |

2.5२.५

हिङ्कारभाजिनो ह्य् एतस्य साम्नः ॥ (२।५)

hiṅkārabhājino hy etasya sāmnaḥ ||

3.1३.१

अथ यत् प्रथमोदिते स प्रस्तावः । (३।१)

atha yat prathamodite sa prastāvaḥ |

3.2३.२

तद् अस्य मनुष्या अन्वायत्ताः । (३।२)

tad asya manuṣyā anvāyattāḥ |

3.3३.३

तस्मात् ते प्रस्तुतिकामाः प्रशंसाकामाः । (३।३)

tasmāt te prastutikāmāḥ praśaṃsākāmāḥ |

3.4३.४

प्रस्तावभाजिनो ह्य् एतस्य साम्नः ॥ (३।४)

prastāvabhājino hy etasya sāmnaḥ ||

4.1४.१

अथ यत् संगववेलायां स आदिः । (४।१)

atha yat saṃgavavelāyāṃ sa ādiḥ |

4.2४.२

तद् अस्य वयांस्य् अन्वायत्तानि । (४।२)

tad asya vayāṃsy anvāyattāni |

4.3४.३

तस्मात् तान्य् अन्तरिक्षे ऽनारम्भणान्य् आदायात्मानं परिपतन्ति । (४।३)

tasmāt tāny antarikṣe 'nārambhaṇāny ādāyātmānaṃ paripatanti |

4.4४.४

आदिभाजीनि ह्य् एतस्य साम्नः ॥ (४।४)

ādibhājīni hy etasya sāmnaḥ ||

5.1५.१

अथ यत् संप्रति मध्यंदिने स उद्गीथः । (५।१)

atha yat saṃprati madhyaṃdine sa udgīthaḥ |

5.2५.२

तद् अस्य देवा अन्वायत्ताः । (५।२)

tad asya devā anvāyattāḥ |

5.3५.३

तस्मात् ते सत्तमाः प्राजापत्यानाम् । (५।३)

tasmāt te sattamāḥ prājāpatyānām |

5.4५.४

उद्गीथभाजिनो ह्य् एतस्य साम्नः ॥ (५।४)

udgīthabhājino hy etasya sāmnaḥ ||

6.1६.१

अथ यद् ऊर्ध्वं मध्यंदिनात् प्राग् अपराह्णात् स प्रतिहारः । (६।१)

atha yad ūrdhvaṃ madhyaṃdināt prāg aparāhṇāt sa pratihāraḥ |

6.2६.२

तद् अस्य गर्भा अन्वायत्ताः । (६।२)

tad asya garbhā anvāyattāḥ |

6.3६.३

तस्मात् ते प्रतिहृता नावपद्यन्ते । (६।३)

tasmāt te pratihṛtā nāvapadyante |

6.4६.४

प्रतिहारभाजिनो ह्य् एतस्य साम्नः ॥ (६।४)

pratihārabhājino hy etasya sāmnaḥ ||

7.1७.१

अथ यद् ऊर्ध्वम् अपराह्णात् प्राग् अस्तमयात् स उपद्रवः । (७।१)

atha yad ūrdhvam aparāhṇāt prāg astamayāt sa upadravaḥ |

7.2७.२

तद् अस्यारण्या अन्वायत्ताः । (७।२)

tad asyāraṇyā anvāyattāḥ |

7.3७.३

तस्मात् ते पुरुषं दृष्ट्वा कक्षं श्वभ्रम् इत्य् उपद्रवन्ति । (७।३)

tasmāt te puruṣaṃ dṛṣṭvā kakṣaṃ śvabhram ity upadravanti |

7.4७.४

उपद्रवभाजिनो ह्य् एतस्य साम्नः ॥ (७।४)

upadravabhājino hy etasya sāmnaḥ ||

8.1८.१

अथ यत् प्रथमास्तमिते तन् निधनम् । (८।१)

atha yat prathamāstamite tan nidhanam |

8.2८.२

तद् अस्य पितरो ऽन्वायत्ताः । (८।२)

tad asya pitaro 'nvāyattāḥ |

8.3८.३

तस्मात् तान् निदधति । (८।३)

tasmāt tān nidadhati |

8.4८.४

निधनभाजिनो ह्य् एतस्य साम्नः । (८।४)

nidhanabhājino hy etasya sāmnaḥ |

8.5८.५

एवं खल्व् अमुम् आदित्यं सप्तविधं सामोपास्ते ॥ (८।५)

evaṃ khalv amum ādityaṃ saptavidhaṃ sāmopāste ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

ChāUp, 2, 9

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit