छान्दोग्योपनिषद्Chāndogyopaniṣad

ChāUp, 5, 3

76 of 153 · 37 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

श्वेतकेतुर् हारुणेयः पञ्चालानां समितिम् एयाय । (१।१)

śvetaketur hāruṇeyaḥ pañcālānāṃ samitim eyāya |

1.2१.२

तं ह प्रवाहणो जैवलिर् उवाच । (१।२)

taṃ ha pravāhaṇo jaivalir uvāca |

1.3१.३

कुमारानु त्वा अशिषत् पितेति । (१।३)

kumārānu tvā aśiṣat piteti |

1.4१.४

अनु हि भगव इति ॥ (१।४)

anu hi bhagava iti ||

2.1२.१

वेत्थ यद् इतो ऽधि प्रजाः प्रयन्तीति । (२।१)

vettha yad ito 'dhi prajāḥ prayantīti |

2.2२.२

न भगव इति । (२।२)

na bhagava iti |

2.3२.३

वेत्थ यथा पुनर् आवर्तन्त ३ इति । (२।३)

vettha yathā punar āvartanta 3 iti |

2.4२.४

न भगव इति । (२।४)

na bhagava iti |

2.5२.५

वेत्थ पथोर् देवयानस्य पितृयाणस्य च व्यावर्तना ३ इति । (२।५)

vettha pathor devayānasya pitṛyāṇasya ca vyāvartanā 3 iti |

2.6२.६

न भगव इति ॥ (२।६)

na bhagava iti ||

3.1३.१

वेत्थ यथासौ लोको न सम्पूर्यते ३ इति । (३।१)

vettha yathāsau loko na sampūryate 3 iti |

3.2३.२

न भगव इति । (३।२)

na bhagava iti |

3.3३.३

वेत्थ यथा पञ्चम्याम् आहुताव् आपः पुरुषवचसो भवन्तीति । (३।३)

vettha yathā pañcamyām āhutāv āpaḥ puruṣavacaso bhavantīti |

3.4३.४

नैव भगव इति ॥ (३।४)

naiva bhagava iti ||

4.1४.१

अथानु किम् अनु शिष्ठो ऽवोचथा यो हीमानि न विद्यात् । (४।१)

athānu kim anu śiṣṭho 'vocathā yo hīmāni na vidyāt |

4.2४.२

कथं सो ऽनुशिष्टो ब्रुवीतेति । (४।२)

kathaṃ so 'nuśiṣṭo bruvīteti |

4.3४.३

स हायस्तः पितुर् अर्धम् एयाय । (४।३)

sa hāyastaḥ pitur ardham eyāya |

4.4४.४

तं होवाचाननुशिष्य वाव किल मा भगवान् अब्रवीद् अनु त्वाशिषम् इति ॥ (४।४)

taṃ hovācānanuśiṣya vāva kila mā bhagavān abravīd anu tvāśiṣam iti ||

5.1५.१

पञ्च मा राजन्यबन्धुः प्रश्नान् अप्राक्षीत् । (५।१)

pañca mā rājanyabandhuḥ praśnān aprākṣīt |

5.2५.२

तेषां नैकंचनाशकं विवक्तुम् इति । (५।२)

teṣāṃ naikaṃcanāśakaṃ vivaktum iti |

5.3५.३

स होवाच यथा मा त्वं तदैतान् अवदो यथाहम् एषां नैकंचन वेद । (५।३)

sa hovāca yathā mā tvaṃ tadaitān avado yathāham eṣāṃ naikaṃcana veda |

5.4५.४

यद्य् अहम् इमान् अवेदिष्यं कथं ते नावक्ष्यम् इति ॥ (५।४)

yady aham imān avediṣyaṃ kathaṃ te nāvakṣyam iti ||

6.1६.१

स ह गौतमो राज्ञो ऽर्धम् एयाय । (६।१)

sa ha gautamo rājño 'rdham eyāya |

6.2६.२

तस्मै ह प्राप्तायार्हां चकार । (६।२)

tasmai ha prāptāyārhāṃ cakāra |

6.3६.३

स ह प्रातः सभाग उदेयाय । (६।३)

sa ha prātaḥ sabhāga udeyāya |

6.4६.४

तं होवाच । (६।४)

taṃ hovāca |

6.5६.५

मानुषस्य भगवन् गौतम वित्तस्य वरं वृणीथा इति । (६।५)

mānuṣasya bhagavan gautama vittasya varaṃ vṛṇīthā iti |

6.6६.६

स होवाच । (६।६)

sa hovāca |

6.7६.७

तवैव राजन् मानुषं वित्तम् । (६।७)

tavaiva rājan mānuṣaṃ vittam |

6.8६.८

याम् एव कुमारस्यान्ते वाचम् अभाषथास् ताम् एव मे ब्रूहीति । (६।८)

yām eva kumārasyānte vācam abhāṣathās tām eva me brūhīti |

6.9६.९

स ह कृच्छ्री बभूव ॥ (६।९)

sa ha kṛcchrī babhūva ||

7.1७.१

तं ह चिरं वसेत्य् आज्ञापयांचकार । (७।१)

taṃ ha ciraṃ vasety ājñāpayāṃcakāra |

7.2७.२

तं होवाच । (७।२)

taṃ hovāca |

7.3७.३

यथा मा त्वं गौतमावदः । (७।३)

yathā mā tvaṃ gautamāvadaḥ |

7.4७.४

यथेयं न प्राक् त्वत्तः पुरा विद्या ब्राह्मणान् गच्छति । (७।४)

yatheyaṃ na prāk tvattaḥ purā vidyā brāhmaṇān gacchati |

7.5७.५

तस्माद् उ सर्वेषु लोकेषु क्षत्रस्यैव प्रशासनम् अभूद् इति । (७।५)

tasmād u sarveṣu lokeṣu kṣatrasyaiva praśāsanam abhūd iti |

7.6७.६

तस्मै होवाच ॥ (७।६)

tasmai hovāca ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

ChāUp, 5, 3

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit