छान्दोग्योपनिषद्Chāndogyopaniṣad

ChāUp, 5, 11

84 of 153 · 29 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

प्राचीनशाल औपमन्यवः सत्ययज्ञः पौलुषिर् इन्द्रद्युम्नो भाल्लवेयो जनः शार्कराक्ष्यो बुडिल आश्वतराश्विस् ते हैते महाशाला महाश्रोत्रियाः समेत्य मीमांसां चक्रुः । (१।१)

prācīnaśāla aupamanyavaḥ satyayajñaḥ pauluṣir indradyumno bhāllaveyo janaḥ śārkarākṣyo buḍila āśvatarāśvis te haite mahāśālā mahāśrotriyāḥ sametya mīmāṃsāṃ cakruḥ |

1.2१.२

को न आत्मा किं ब्रह्मेति ॥ (१।२)

ko na ātmā kiṃ brahmeti ||

2.1२.१

ते ह संपादयांचक्रुः । (२।१)

te ha saṃpādayāṃcakruḥ |

2.2२.२

उद्दालको वै भगवन्तो ऽयम् आरुणिः संप्रतीमम् आत्मानं वैश्वानरम् अध्येति । (२।२)

uddālako vai bhagavanto 'yam āruṇiḥ saṃpratīmam ātmānaṃ vaiśvānaram adhyeti |

2.3२.३

तं हन्ताभ्यागच्छामेति । (२।३)

taṃ hantābhyāgacchāmeti |

2.4२.४

तं हाभ्याजग्मुः ॥ (२।४)

taṃ hābhyājagmuḥ ||

3.1३.१

स ह संपादयांचकार । (३।१)

sa ha saṃpādayāṃcakāra |

3.2३.२

प्रक्ष्यन्ति माम् इमे महाशाला महाश्रोत्रियाः । (३।२)

prakṣyanti mām ime mahāśālā mahāśrotriyāḥ |

3.3३.३

तेभ्यो न सर्वम् इव प्रतिपत्स्ये । (३।३)

tebhyo na sarvam iva pratipatsye |

3.4३.४

हन्ताहम् अन्यम् अभ्यनुशासानीति ॥ (३।४)

hantāham anyam abhyanuśāsānīti ||

4.1४.१

तान् होवाच । (४।१)

tān hovāca |

4.2४.२

अश्वपतिर् वै भगवन्तो ऽयं कैकेयः संप्रतीमम् आत्मानं वैश्वानरम् अध्येति । (४।२)

aśvapatir vai bhagavanto 'yaṃ kaikeyaḥ saṃpratīmam ātmānaṃ vaiśvānaram adhyeti |

4.3४.३

तं हन्ताभ्यागच्छामेति । (४।३)

taṃ hantābhyāgacchāmeti |

4.4४.४

तं हाभ्याजग्मुः ॥ (४।४)

taṃ hābhyājagmuḥ ||

5.1५.१

तेभ्यो ह प्राप्तेभ्यः पृथग् अर्हाणि कारयांचकार । (५।१)

tebhyo ha prāptebhyaḥ pṛthag arhāṇi kārayāṃcakāra |

5.2५.२

स ह प्रातः संजिहान उवाच । (५।२)

sa ha prātaḥ saṃjihāna uvāca |

5.3५.३

न मे स्तेनो जनपदे न कदर्यो न मद्यपः । (५।३)

na me steno janapade na kadaryo na madyapaḥ |

5.4५.४

नानाहिताग्निर् नाविद्वान् न स्वैरी स्वैरिणी कुतः । (५।४)

nānāhitāgnir nāvidvān na svairī svairiṇī kutaḥ |

5.5५.५

यक्ष्यमाणो वै भगवन्तो ऽहम् अस्मि । (५।५)

yakṣyamāṇo vai bhagavanto 'ham asmi |

5.6५.६

यावद् एकैकस्मा ऋत्विजे धनं दास्यामि तावद् भगवद्भ्यो दास्यामि । (५।६)

yāvad ekaikasmā ṛtvije dhanaṃ dāsyāmi tāvad bhagavadbhyo dāsyāmi |

5.7५.७

वसन्तु भगवन्त इति ॥ (५।७)

vasantu bhagavanta iti ||

6.1६.१

ते होचुः । (६।१)

te hocuḥ |

6.2६.२

येन हैवार्थेन पुरुषश् चरेत् तं हैव वदेत् । (६।२)

yena haivārthena puruṣaś caret taṃ haiva vadet |

6.3६.३

आत्मानम् एवेमं वैश्वानरं संप्रत्य् अध्येषि । (६।३)

ātmānam evemaṃ vaiśvānaraṃ saṃpraty adhyeṣi |

6.4६.४

तम् एव नो ब्रूहीति ॥ (६।४)

tam eva no brūhīti ||

7.1७.१

तान् होवाच । (७।१)

tān hovāca |

7.2७.२

प्रातर् वः प्रतिवक्तास्मीति । (७।२)

prātar vaḥ prativaktāsmīti |

7.3७.३

ते ह समित्पाणयः पूर्वाह्णे प्रतिचक्रमिरे । (७।३)

te ha samitpāṇayaḥ pūrvāhṇe praticakramire |

7.4७.४

तान् हानुपनीयैवैतद् उवाच ॥ (७।४)

tān hānupanīyaivaitad uvāca

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

ChāUp, 5, 11

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit