छान्दोग्योपनिषद्Chāndogyopaniṣad

ChāUp, 8, 7

145 of 153 · 16 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

य आत्मा अपहतपाप्मा विजरो विमृत्युर् विशोको विजिघत्सो ऽपिपासः सत्यकामः सत्यसंकल्पः सो ऽन्वेष्टव्यः स विजिज्ञासितव्यः । (१।१)

ya ātmā apahatapāpmā vijaro vimṛtyur viśoko vijighatso 'pipāsaḥ satyakāmaḥ satyasaṃkalpaḥ so 'nveṣṭavyaḥ sa vijijñāsitavyaḥ |

1.2१.२

स सर्वांश् च लोकान् आप्नोति सर्वांश् च कामान् यस् तम् आत्मानम् अनुविद्य विजानातीति ह प्रजापतिर् उवाच ॥ (१।२)

sa sarvāṃś ca lokān āpnoti sarvāṃś ca kāmān yas tam ātmānam anuvidya vijānātīti ha prajāpatir uvāca ||

2.1२.१

तद्धोभये देवासुरा अनुबुबुधिरे । (२।१)

taddhobhaye devāsurā anububudhire |

2.2२.२

ते होचुर् हन्त तम् आत्मानम् अन्वेच्छामो यम् आत्मानम् अन्विष्य सर्वांश् च लोकान् आप्नोति सर्वांश् च कामान् इति । (२।२)

te hocur hanta tam ātmānam anvecchāmo yam ātmānam anviṣya sarvāṃś ca lokān āpnoti sarvāṃś ca kāmān iti |

2.3२.३

इन्द्रो हैव देवानाम् अभिप्रवव्राज विरोचनो ऽसुराणाम् । (२।३)

indro haiva devānām abhipravavrāja virocano 'surāṇām |

2.4२.४

तौ हासंविदानाव् एव समित्पाणी प्रजापतिसकाशम् आजग्मतुः ॥ (२।४)

tau hāsaṃvidānāv eva samitpāṇī prajāpatisakāśam ājagmatuḥ ||

3.1३.१

तौ ह द्वात्रिंशतं वर्षाणि ब्रह्मचर्यम् ऊषतुः । (३।१)

tau ha dvātriṃśataṃ varṣāṇi brahmacaryam ūṣatuḥ |

3.2३.२

तौ ह प्रजापतिर् उवाच । (३।२)

tau ha prajāpatir uvāca |

3.3३.३

किम् इच्छन्ताव् अवास्तम् इति । (३।३)

kim icchantāv avāstam iti |

3.4३.४

तौ होचतुर् य आत्मा अपहतपाप्मा विजरो विमृत्युर् विशोको विजिघत्सो ऽपिपासः सत्यकामः सत्यसंकल्पः सो ऽन्वेष्टव्यः स विजिज्ञासितव्यः । (३।४)

tau hocatur ya ātmā apahatapāpmā vijaro vimṛtyur viśoko vijighatso 'pipāsaḥ satyakāmaḥ satyasaṃkalpaḥ so 'nveṣṭavyaḥ sa vijijñāsitavyaḥ |

3.5३.५

स सर्वांश् च लोकान् आप्नोति सर्वांश् च कामान् यस् तम् आत्मानम् अनुविद्य विजानातीति भगवतो वचो वेदयन्ते । (३।५)

sa sarvāṃś ca lokān āpnoti sarvāṃś ca kāmān yas tam ātmānam anuvidya vijānātīti bhagavato vaco vedayante |

3.6३.६

तम् इच्छन्ताव् अवास्तम् इति ॥ (३।६)

tam icchantāv avāstam iti ||

4.1४.१

तौ ह प्रजापतिर् उवाच य एषो ऽक्षिणि पुरुषो दृश्यत एष आत्मेति होवाच । (४।१)

tau ha prajāpatir uvāca ya eṣo 'kṣiṇi puruṣo dṛśyata eṣa ātmeti hovāca |

4.2४.२

एतद् अमृतम् अभयम् एतद् ब्रह्मेति । (४।२)

etad amṛtam abhayam etad brahmeti |

4.3४.३

अथ यो ऽयं भगवो ऽप्सु परिख्यायते यश् चायम् आदर्शे कतम एष इति । (४।३)

atha yo 'yaṃ bhagavo 'psu parikhyāyate yaś cāyam ādarśe katama eṣa iti |

4.4४.४

एष उ एवैषु सर्वेष्वन्न्तेषु परिख्यायत इति होवाच ॥ (४।४)

eṣa u evaiṣu sarveṣvannteṣu parikhyāyata iti hovāca ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

ChāUp, 8, 7

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit