छान्दोग्योपनिषद्Chāndogyopaniṣad
ChāUp, 4, 2
Select a line for its word-by-word analysis.
तद् उ ह जानश्रुतिः पौत्रायणः षट् शतानि गवां निष्कम् अश्वतरीरथं तद् आदाय प्रतिचक्रमे । (१।१)
tad u ha jānaśrutiḥ pautrāyaṇaḥ ṣaṭ śatāni gavāṃ niṣkam aśvatarīrathaṃ tad ādāya praticakrame |
रैक्वेमानि षट् शतानि गवाम् अयं निष्को ऽयम् अश्वतरीरथः । (२।१)
raikvemāni ṣaṭ śatāni gavām ayaṃ niṣko 'yam aśvatarīrathaḥ |
अनु म एतां भगवो देवतां शाधि यां देवताम् उपास्स इति ॥ (२।२)
anu ma etāṃ bhagavo devatāṃ śādhi yāṃ devatām upāssa iti ||
तम् उ ह परः प्रत्युवाचाह हारेत्वा शूद्र तवैव सह गोभिर् अस्त्व् इति । (३।१)
tam u ha paraḥ pratyuvācāha hāretvā śūdra tavaiva saha gobhir astv iti |
तद् उ ह पुनर् एव जानश्रुतिः पौत्रायणः सहस्रं गवां निष्कम् अश्वतरीरथं दुहितरं तद् आदाय प्रतिचक्रमे ॥ (३।२)
tad u ha punar eva jānaśrutiḥ pautrāyaṇaḥ sahasraṃ gavāṃ niṣkam aśvatarīrathaṃ duhitaraṃ tad ādāya praticakrame ||
रैक्वेदं सहस्रं गवाम् अयं निष्को ऽयम् अश्वतरीरथ इयं जायायं ग्रामो यस्मिन्न् आस्से ऽन्व् एव मा भगवः शाधीति ॥ (४।२)
raikvedaṃ sahasraṃ gavām ayaṃ niṣko 'yam aśvatarīratha iyaṃ jāyāyaṃ grāmo yasminn āsse 'nv eva mā bhagavaḥ śādhīti ||
तस्या ह मुखम् उपोद्गृह्णन्न् उवाचाजहारेमाः शूद्रानेनैव मुखेनालापयिष्यथा इति । (५।१)
tasyā ha mukham upodgṛhṇann uvācājahāremāḥ śūdrānenaiva mukhenālāpayiṣyathā iti |
ते हैते रैक्वपर्णा नाम महावृषेषु यत्रास्मा उवास । (५।२)
te haite raikvaparṇā nāma mahāvṛṣeṣu yatrāsmā uvāsa |
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.