Ṛgveda · Maṇḍala 3 · Sūkta 58

Ṛk 3.58.9

Aśvins · Viśvāmitra Gāthina

The whole sūkta Link

Saṃhitā

अश्वि॑ना मधु॒षुत्त॑मो यु॒वाकुः॒ सोम॒स्तं पा॑त॒मा ग॑तं दुरो॒णे ।
रथो॑ ह वां॒ भूरि॒ वर्पः॒ करि॑क्रत्सु॒ताव॑तो निष्कृ॒तमाग॑मिष्ठः ॥

अश्विना मधुषुत्तमो युवाकुः सोमस् तम् पातम् आ गतं दुरोणे |
रथो ह वाम् भूरि वर्पः करिक्रत् सुतावतो निष्कृतम् आगमिष्ठः ||

áśvinā madhuṣúttamo yuvā́kuḥ sómastám pātamā́ gatam duroṇé ǀ
rátho ha vām bhū́ri várpaḥ kárikratsutā́vato niṣkṛtámā́gamiṣṭhaḥ ǁ

aśvinā madhuṣuttamo yuvākuḥ somas tam pātam ā gataṃ duroṇe |
ratho ha vām bhūri varpaḥ karikrat sutāvato niṣkṛtam āgamiṣṭhaḥ ||

Padapāṭha

अश्वि॑ना । म॒धु॒सुत्ऽत॑मः । यु॒वाकुः॑ । सोमः॑ । तम् । पा॒त॒म् । आ । ग॒त॒म् । दु॒रो॒णे ।
रथः॑ । ह॒ । वा॒म् । भूरि॑ । वर्पः॑ । करि॑क्रत् । सु॒तऽव॑तः । निः॒ऽकृ॒तम् । आऽग॑मिष्ठः ॥

अश्विना । मधुसुत्ऽतमः । युवाकुः । सोमः । तम् । पातम् । आ । गतम् । दुरोणे ।
रथः । ह । वाम् । भूरि । वर्पः । करिक्रत् । सुतऽवतः । निःऽकृतम् । आऽगमिष्ठः ॥

áśvinā ǀ madhusút-tamaḥ ǀ yuvā́kuḥ ǀ sómaḥ ǀ tám ǀ pātam ǀ ā́ ǀ gatam ǀ duroṇé ǀ
ráthaḥ ǀ ha ǀ vām ǀ bhū́ri ǀ várpaḥ ǀ kárikrat ǀ sutá-vataḥ ǀ niḥ-kṛtám ǀ ā́-gamiṣṭhaḥ ǁ

aśvinā ǀ madhusut-tamaḥ ǀ yuvākuḥ ǀ somaḥ ǀ tam ǀ pātam ǀ ā ǀ gatam ǀ duroṇe ǀ
rathaḥ ǀ ha ǀ vām ǀ bhūri ǀ varpaḥ ǀ karikrat ǀ suta-vataḥ ǀ niḥ-kṛtam ǀ ā-gamiṣṭhaḥ ǁ

References

Maṇḍala · Sūkta · Ṛk
03.058.09
Aṣṭaka · Adhyāya · Varga · Ṛk
3.4.04.04
Maṇḍala · Anuvāka · Ṛk
03.05.067
Devatā देवता
Aśvins
Ṛṣi ऋषि
Viśvāmitra Gāthina
Chandas छन्दस्
Triṣṭubh
Svara स्वरः
धैवतः

Text and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.

Ṛgveda 3.58.9

Interpretations

Sāyaṇa

हे अश्विनौ यः सोमो मधुषुत्तमो मधुरसमत्यन्तं प्रेरय्यन्युवातुयुवां कामयमानो वर्तते । यद्वा । युवाकुर्वसतीवरी प्रभृतिभिर्मिश्रित इत्यर्थः । तमिमं सोमं पातं । पिबतं । दुरोणेऽस्माकं गृह आ गतं । आगच्छतं । भूरि प्रभूतं वर्पो वारकं तेजः रूपं वा सर्वैर्वरणीयं धनं वा करिक्रत्पुनः पुनः कुर्वन्वां युवयो रथः सुतवतः सोममभिषुतवतो यजमानस्य निष्कृतं । निरित्येष समित्येतस्य स्थाने । नि. १२-७ । इति यास्कः । संस्कारि । यद्वा । संस्कृतं गृहमागमिष्ठोऽतिशयेनागच्छन् भवति । युवाकुः । यौतेः कटिकुषिभ्यां काकुरिति बाहुलकादस्मादपि भवति । प्रत्ययस्वरेण मध्योदात्तः । करिक्रत् । करोतेर्यङ्लुकि शतरि दाधर्ति दर्धति दर्धर्षीत्यादिना चुत्वाभावे यणादेशे कृतेऽङ्गस्यानृकारान्तत्वादभ्यासस्य रिगागमो न प्राप्नोतीति सोऽपि निपात्यते । अभ्यस्तस्वरः । निष्कृतं । करोतेरादिकर्मणि क्तः । संस्कर्तुं प्रवृश्त इत्यर्थः । थाथादिस्वरः ॥ ९ ॥