Ṛgveda · Maṇḍala 4 · Sūkta 3

Ṛk 4.3.10

Agni · Vāmadeva Gautama

The whole sūkta Link

Saṃhitā

ऋ॒तेन॒ हि ष्मा॑ वृष॒भश्चि॑द॒क्तः पुमाँ॑ अ॒ग्निः पय॑सा पृ॒ष्ठ्ये॑न ।
अस्पं॑दमानो अचरद्वयो॒धा वृषा॑ शु॒क्रं दु॑दुहे॒ पृश्नि॒रूधः॑ ॥

ऋतेन हि ष्मा वृषभश् चिद् अक्तः पुमां अग्निः पयसा पृष्ठ्येन |
अस्पन्दमानो अचरद् वयोधा वृषा शुक्रं दुदुहे पृश्निर् ऊधः ||

ṛténa hí ṣmā vṛṣabháścidaktáḥ púmām̐ agníḥ páyasā pṛṣṭhyéna ǀ
áspandamāno acaradvayodhā́ vṛ́ṣā śukrám duduhe pṛ́śnirū́dhaḥ ǁ

ṛtena hi ṣmā vṛṣabhaś cid aktaḥ pumāṃ agniḥ payasā pṛṣṭhyena |
aspandamāno acarad vayodhā vṛṣā śukraṃ duduhe pṛśnir ūdhaḥ ||

Padapāṭha

ऋ॒तेन॑ । हि । स्म॒ । वृ॒ष॒भः । चि॒त् । अ॒क्तः । पुमा॑न् । अ॒ग्निः । पय॑सा । पृ॒ष्ठ्ये॑न ।
अस्प॑न्दमानः । अ॒च॒र॒त् । व॒यः॒ऽधाः । वृषा॑ । शु॒क्रम् । दु॒दु॒हे॒ । पृश्निः॑ । ऊधः॑ ॥

ऋतेन । हि । स्म । वृषभः । चित् । अक्तः । पुमान् । अग्निः । पयसा । पृष्ठ्येन ।
अस्पन्दमानः । अचरत् । वयःऽधाः । वृषा । शुक्रम् । दुदुहे । पृश्निः । ऊधः ॥

ṛténa ǀ hí ǀ sma ǀ vṛṣabháḥ ǀ cit ǀ aktáḥ ǀ púmān ǀ agníḥ ǀ páyasā ǀ pṛṣṭhyéna ǀ
áspandamānaḥ ǀ acarat ǀ vayaḥ-dhā́ḥ ǀ vṛ́ṣā ǀ śukrám ǀ duduhe ǀ pṛ́śniḥ ǀ ū́dhaḥ ǁ

ṛtena ǀ hi ǀ sma ǀ vṛṣabhaḥ ǀ cit ǀ aktaḥ ǀ pumān ǀ agniḥ ǀ payasā ǀ pṛṣṭhyena ǀ
aspandamānaḥ ǀ acarat ǀ vayaḥ-dhāḥ ǀ vṛṣā ǀ śukram ǀ duduhe ǀ pṛśniḥ ǀ ūdhaḥ ǁ

References

Maṇḍala · Sūkta · Ṛk
04.003.10
Aṣṭaka · Adhyāya · Varga · Ṛk
3.4.21.05
Maṇḍala · Anuvāka · Ṛk
04.01.050
Devatā देवता
Agni
Ṛṣi ऋषि
Vāmadeva Gautama
Chandas छन्दस्
Triṣṭubh
Svara स्वरः
धैवतः

Text and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.

Ṛgveda 4.3.10

Interpretations

Sri Aurobindo

By the Truth Agni the Bull, the Male, sprinkled with the water of its levels, ranges unquivering, establishing wideness (wide space or manifestation); the dappled Bull milks the pure shining teat. (SABCL, Vol. 10, p. 201)

For the Fire the Bull, the Male, is inundated with the Truth, with milk of the heights: unstirred he ranges abroad establishing the wideness, the dappled Bull has milked out the bright udder. (SABCL, Vol. 11, p. 173)