Ṛgveda · Maṇḍala 3 · Sūkta 2

Ṛk 3.2.10

Agni Vaiśvānara · Viśvāmitra Gāthina

The whole sūkta Link

Saṃhitā

वि॒शां क॒विं वि॒श्पतिं॒ मानु॑षी॒रिषः॒ सं सी॑मकृण्व॒न्त्स्वधि॑तिं॒ न तेज॑से ।
स उ॒द्वतो॑ नि॒वतो॑ याति॒ वेवि॑ष॒त्स गर्भ॑मे॒षु भुव॑नेषु दीधरत् ॥

विशां कविं विश्पतिम् मानुषीर् इषः सं सीम् अकृण्वन् स्वधितिं न तेजसे |
स उद्वतो निवतो याति वेविषत् स गर्भम् एषु भुवनेषु दीधरत् ||

viśā́m kavím viśpátim mā́nuṣīríṣaḥ sám sīmakṛṇvantsvádhitim ná téjase ǀ
sá udváto niváto yāti véviṣatsá gárbhameṣú bhúvaneṣu dīdharat ǁ

viśāṃ kaviṃ viśpatim mānuṣīr iṣaḥ saṃ sīm akṛṇvan svadhitiṃ na tejase |
sa udvato nivato yāti veviṣat sa garbham eṣu bhuvaneṣu dīdharat ||

Padapāṭha

वि॒शाम् । क॒विम् । वि॒श्पति॑म् । मानु॑षीः । इषः॑ । सम् । सी॒म् । अ॒कृ॒ण्व॒न् । स्वऽधि॑तिम् । न । तेज॑से ।
सः । उ॒त्ऽवतः॑ । नि॒ऽवतः॑ । या॒ति॒ । वेवि॑षत् । सः । गर्भ॑म् । ए॒षु । भुव॑नेषु । दी॒ध॒र॒त् ॥

विशाम् । कविम् । विश्पतिम् । मानुषीः । इषः । सम् । सीम् । अकृण्वन् । स्वऽधितिम् । न । तेजसे ।
सः । उत्ऽवतः । निऽवतः । याति । वेविषत् । सः । गर्भम् । एषु । भुवनेषु । दीधरत् ॥

viśā́m ǀ kavím ǀ viśpátim ǀ mā́nuṣīḥ ǀ íṣaḥ ǀ sám ǀ sīm ǀ akṛṇvan ǀ svá-dhitim ǀ ná ǀ téjase ǀ
sáḥ ǀ ut-vátaḥ ǀ ni-vátaḥ ǀ yāti ǀ véviṣat ǀ sáḥ ǀ gárbham ǀ eṣú ǀ bhúvaneṣu ǀ dīdharat ǁ

viśām ǀ kavim ǀ viśpatim ǀ mānuṣīḥ ǀ iṣaḥ ǀ sam ǀ sīm ǀ akṛṇvan ǀ sva-dhitim ǀ na ǀ tejase ǀ
saḥ ǀ ut-vataḥ ǀ ni-vataḥ ǀ yāti ǀ veviṣat ǀ saḥ ǀ garbham ǀ eṣu ǀ bhuvaneṣu ǀ dīdharat ǁ

References

Maṇḍala · Sūkta · Ṛk
03.002.10
Aṣṭaka · Adhyāya · Varga · Ṛk
2.8.18.05
Maṇḍala · Anuvāka · Ṛk
03.01.033
Devatā देवता
Agni Vaiśvānara
Ṛṣi ऋषि
Viśvāmitra Gāthina
Chandas छन्दस्
Jagatī
Svara स्वरः
निषादः

Text and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.

Ṛgveda 3.2.10

Interpretations

Sri Aurobindo

This seer and lord of creatures human impulsions have perfected everywhere like an axe for sharpness. He goes overrunning the high and the low places; he holds the child to be born in these worlds. (16 HTMF 163)