Ṛgveda · Maṇḍala 6

Sūkta 64

Uṣas · Bharadvāja Bārhaspatya · 6 ṛks

Link
Devatā देवता
Uṣas
Ṛṣi ऋषि
Bharadvāja Bārhaspatya
Chandas छन्दस्
Triṣṭubh
Metres by ṛk

1st set of styles virāṭtrisṭup (1, 2, 6); triṣṭup (3); nicṛttriṣṭup (4); paṅktiḥ (5)

2nd set of styles triṣṭubh

  1. Ṛk 1

    उदु॑ श्रि॒य उ॒षसो॒ रोच॑माना॒ अस्थु॑र॒पां नोर्मयो॒ रुशं॑तः ।
    कृ॒णोति॒ विश्वा॑ सु॒पथा॑ सु॒गान्यभू॑दु॒ वस्वी॒ दक्षि॑णा म॒घोनी॑ ॥

    उद् उ श्रिय उषसो रोचमाना अस्थुर् अपां नोर्मयो रुशन्तः |
    कृणोति विश्वा सुपथा सुगान्य् अभूद् उ वस्वी दक्षिणा मघोनी ||

    údu śriyá uṣáso rócamānā ásthurapā́m nórmáyo rúśantaḥ ǀ
    kṛṇóti víśvā supáthā sugā́nyábhūdu vásvī dákṣiṇā maghónī ǁ

    ud u śriya uṣaso rocamānā asthur apāṃ normayo ruśantaḥ |
    kṛṇoti viśvā supathā sugāny abhūd u vasvī dakṣiṇā maghonī ||

    उत् । ऊं॒ इति॑ । श्रि॒ये । उ॒षसः॑ । रोच॑मानाः । अस्थुः॑ । अ॒पाम् । न । ऊ॒र्मयः॑ । रुश॑न्तः ।
    कृ॒णोति॑ । विश्वा॑ । सु॒ऽपथा॑ । सु॒ऽगानि॑ । अभू॑त् । ऊं॒ इति॑ । वस्वी॑ । दक्षि॑णा । म॒घोनी॑ ॥

    उत् । ऊं इति । श्रिये । उषसः । रोचमानाः । अस्थुः । अपाम् । न । ऊर्मयः । रुशन्तः ।
    कृणोति । विश्वा । सुऽपथा । सुऽगानि । अभूत् । ऊं इति । वस्वी । दक्षिणा । मघोनी ॥

    út ǀ ūṃ íti ǀ śriyé ǀ uṣásaḥ ǀ rócamānāḥ ǀ ásthuḥ ǀ apā́m ǀ ná ǀ ūrmáyaḥ ǀ rúśantaḥ ǀ
    kṛṇóti ǀ víśvā ǀ su-páthā ǀ su-gā́ni ǀ ábhūt ǀ ūṃ íti ǀ vásvī ǀ dákṣiṇā ǀ maghónī ǁ

    ut ǀ ūṃ iti ǀ śriye ǀ uṣasaḥ ǀ rocamānāḥ ǀ asthuḥ ǀ apām ǀ na ǀ ūrmayaḥ ǀ ruśantaḥ ǀ
    kṛṇoti ǀ viśvā ǀ su-pathā ǀ su-gāni ǀ abhūt ǀ ūṃ iti ǀ vasvī ǀ dakṣiṇā ǀ maghonī ǁ

    6.64.1 Aṣṭaka 5.1.5.1Anuvāka 6.6.23

  2. Ṛk 2

    भ॒द्रा द॑दृक्ष उर्वि॒या वि भा॒स्युत्ते॑ शो॒चिर्भा॒नवो॒ द्याम॑पप्तन् ।
    आ॒विर्वक्षः॑ कृणुषे शुं॒भमा॒नोषो॑ देवि॒ रोच॑माना॒ महो॑भिः ॥

    भद्रा ददृक्ष उर्विया वि भास्य् उत् ते शोचिर् भानवो द्याम् अपप्तन् |
    आविर् वक्षः कृणुषे शुम्भमानोषो देवि रोचमाना महोभिः ||

    bhadrā́ dadṛkṣa urviyā́ ví bhāsyútte śocírbhānávo dyā́mapaptan ǀ
    āvírvákṣaḥ kṛṇuṣe śumbhámānóṣo devi rócamānā máhobhiḥ ǁ

    bhadrā dadṛkṣa urviyā vi bhāsy ut te śocir bhānavo dyām apaptan |
    āvir vakṣaḥ kṛṇuṣe śumbhamānoṣo devi rocamānā mahobhiḥ ||

    भ॒द्रा । द॒दृ॒क्षे॒ । उ॒र्वि॒या । वि । भा॒सि॒ । उत् । ते॒ । शो॒चिः । भा॒नवः॑ । द्याम् । अ॒प॒प्त॒न् ।
    आ॒विः । वक्षः॑ । कृ॒णु॒षे॒ । शु॒म्भमा॑ना । उषः॑ । दे॒वि॒ । रोच॑माना । महः॑ऽभिः ॥

    भद्रा । ददृक्षे । उर्विया । वि । भासि । उत् । ते । शोचिः । भानवः । द्याम् । अपप्तन् ।
    आविः । वक्षः । कृणुषे । शुम्भमाना । उषः । देवि । रोचमाना । महःऽभिः ॥

    bhadrā́ ǀ dadṛkṣe ǀ urviyā́ ǀ ví ǀ bhāsi ǀ út ǀ te ǀ śocíḥ ǀ bhānávaḥ ǀ dyā́m ǀ apaptan ǀ
    āvíḥ ǀ vákṣaḥ ǀ kṛṇuṣe ǀ śumbhámānā ǀ úṣaḥ ǀ devi ǀ rócamānā ǀ máhaḥ-bhiḥ ǁ

    bhadrā ǀ dadṛkṣe ǀ urviyā ǀ vi ǀ bhāsi ǀ ut ǀ te ǀ śociḥ ǀ bhānavaḥ ǀ dyām ǀ apaptan ǀ
    āviḥ ǀ vakṣaḥ ǀ kṛṇuṣe ǀ śumbhamānā ǀ uṣaḥ ǀ devi ǀ rocamānā ǀ mahaḥ-bhiḥ ǁ

    6.64.2 Aṣṭaka 5.1.5.2Anuvāka 6.6.24

  3. Ṛk 3

    वहं॑ति सीमरु॒णासो॒ रुशं॑तो॒ गावः॑ सु॒भगा॑मुर्वि॒या प्र॑था॒नां ।
    अपे॑जते॒ शूरो॒ अस्ते॑व॒ शत्रू॒न्बाध॑ते॒ तमो॑ अजि॒रो न वोळ्हा॑ ॥

    वहन्ति सीम् अरुणासो रुशन्तो गावः सुभगाम् उर्विया प्रथानाम् |
    अपेजते शूरो अस्तेव शत्रून् बाधते तमो अजिरो न वोऌहा ||

    váhanti sīmaruṇā́so rúśanto gā́vaḥ subhágāmurviyā́ prathānā́m ǀ
    ápejate śū́ro ásteva śátrūnbā́dhate támo ajiró ná vóḷhā ǁ

    vahanti sīm aruṇāso ruśanto gāvaḥ subhagām urviyā prathānām |
    apejate śūro asteva śatrūn bādhate tamo ajiro na voḷhā ||

    वह॑न्ति । सी॒म् । अ॒रु॒णासः॑ । रुश॑न्तः । गावः॑ । सु॒ऽभगा॑म् । उ॒र्वि॒या । प्र॒था॒नाम् ।
    अप॑ । ई॒ज॒ते॒ । शूरः॑ । अस्ता॑ऽइव । शत्रू॑न् । बाध॑ते । तमः॑ । अ॒जि॒रः । न । वोळ्हा॑ ॥

    वहन्ति । सीम् । अरुणासः । रुशन्तः । गावः । सुऽभगाम् । उर्विया । प्रथानाम् ।
    अप । ईजते । शूरः । अस्ताऽइव । शत्रून् । बाधते । तमः । अजिरः । न । वोळ्हा ॥

    váhanti ǀ sīm ǀ aruṇā́saḥ ǀ rúśantaḥ ǀ gā́vaḥ ǀ su-bhágām ǀ urviyā́ ǀ prathānā́m ǀ
    ápa ǀ ījate ǀ śū́raḥ ǀ ástā-iva ǀ śátrūn ǀ bā́dhate ǀ támaḥ ǀ ajiráḥ ǀ ná ǀ vóḷhā ǁ

    vahanti ǀ sīm ǀ aruṇāsaḥ ǀ ruśantaḥ ǀ gāvaḥ ǀ su-bhagām ǀ urviyā ǀ prathānām ǀ
    apa ǀ ījate ǀ śūraḥ ǀ astā-iva ǀ śatrūn ǀ bādhate ǀ tamaḥ ǀ ajiraḥ ǀ na ǀ voḷhā ǁ

    6.64.3 Aṣṭaka 5.1.5.3Anuvāka 6.6.25

  4. Ṛk 4

    सु॒गोत ते॑ सु॒पथा॒ पर्व॑तेष्ववा॒ते अ॒पस्त॑रसि स्वभानो ।
    सा न॒ आ व॑ह पृथुयामन्नृष्वे र॒यिं दि॑वो दुहितरिष॒यध्यै॑ ॥

    सुगोत ते सुपथा पर्वतेष्व् अवाते अपस् तरसि स्वभानो |
    सा न आ वह पृथुयामन्न् ऋष्वे रयिं दिवो दुहितर् इषयध्यै ||

    sugótá te supáthā párvateṣvavāté apástarasi svabhāno ǀ
    sā́ na ā́ vaha pṛthuyāmannṛṣve rayím divo duhitariṣayádhyai ǁ

    sugota te supathā parvateṣv avāte apas tarasi svabhāno |
    sā na ā vaha pṛthuyāmann ṛṣve rayiṃ divo duhitar iṣayadhyai ||

    सु॒ऽगा । उ॒त । ते॒ । सु॒ऽपथा॑ । पर्व॑तेषु । अ॒वा॒ते । अ॒पः । त॒र॒सि॒ । स्व॒भा॒नो॒ इति॑ स्वऽभानो ।
    सा । नः॒ । आ । व॒ह॒ । पृ॒थु॒ऽया॒म॒न् । ऋ॒ष्वे॒ । र॒यिम् । दि॒वः॒ । दु॒हि॒तः॒ । इ॒ष॒यध्यै॑ ॥

    सुऽगा । उत । ते । सुऽपथा । पर्वतेषु । अवाते । अपः । तरसि । स्वभानो इति स्वऽभानो ।
    सा । नः । आ । वह । पृथुऽयामन् । ऋष्वे । रयिम् । दिवः । दुहितः । इषयध्यै ॥

    su-gā́ ǀ utá ǀ te ǀ su-páthā ǀ párvateṣu ǀ avāté ǀ apáḥ ǀ tarasi ǀ svabhāno íti sva-bhāno ǀ
    sā́ ǀ naḥ ǀ ā́ ǀ vaha ǀ pṛthu-yāman ǀ ṛṣve ǀ rayím ǀ divaḥ ǀ duhitaḥ ǀ iṣayádhyai ǁ

    su-gā ǀ uta ǀ te ǀ su-pathā ǀ parvateṣu ǀ avāte ǀ apaḥ ǀ tarasi ǀ svabhāno iti sva-bhāno ǀ
    sā ǀ naḥ ǀ ā ǀ vaha ǀ pṛthu-yāman ǀ ṛṣve ǀ rayim ǀ divaḥ ǀ duhitaḥ ǀ iṣayadhyai ǁ

    6.64.4 Aṣṭaka 5.1.5.4Anuvāka 6.6.26

  5. Ṛk 5

    सा व॑ह॒ योक्षभि॒रवा॒तोषो॒ वरं॒ वह॑सि॒ जोष॒मनु॑ ।
    त्वं दि॑वो दुहित॒र्या ह॑ दे॒वी पू॒र्वहू॑तौ मं॒हना॑ दर्श॒ता भूः॑ ॥

    सा वह योक्षभिर् अवातोषो वरं वहसि जोषम् अनु |
    त्वं दिवो दुहितर् या ह देवी पूर्वहूतौ मंहना दर्शता भूः ||

    sā́ vaha yókṣábhirávātóṣo váram váhasi jóṣamánu ǀ
    tvám divo duhitaryā́ ha devī́ pūrváhūtau maṃhánā darśatā́ bhūḥ ǁ

    sā vaha yokṣabhir avātoṣo varaṃ vahasi joṣam anu |
    tvaṃ divo duhitar yā ha devī pūrvahūtau maṃhanā darśatā bhūḥ ||

    सा । आ । व॒ह॒ । या । उ॒क्षऽभिः॑ । अवा॑ता । उषः॑ । वर॑म् । वह॑सि । जोष॑म् । अनु॑ ।
    त्वम् । दि॒वः॒ । दु॒हि॒तः॒ । या । ह॒ । दे॒वी । पू॒र्वऽहू॑तौ । मं॒हना॑ । द॒र्श॒ता । भूः॒ ॥

    सा । आ । वह । या । उक्षऽभिः । अवाता । उषः । वरम् । वहसि । जोषम् । अनु ।
    त्वम् । दिवः । दुहितः । या । ह । देवी । पूर्वऽहूतौ । मंहना । दर्शता । भूः ॥

    sā́ ǀ ā́ ǀ vaha ǀ yā́ ǀ ukṣá-bhiḥ ǀ ávātā ǀ úṣaḥ ǀ váram ǀ váhasi ǀ jóṣam ǀ ánu ǀ
    tvám ǀ divaḥ ǀ duhitaḥ ǀ yā́ ǀ ha ǀ devī́ ǀ pūrvá-hūtau ǀ maṃhánā ǀ darśatā́ ǀ bhūḥ ǁ

    sā ǀ ā ǀ vaha ǀ yā ǀ ukṣa-bhiḥ ǀ avātā ǀ uṣaḥ ǀ varam ǀ vahasi ǀ joṣam ǀ anu ǀ
    tvam ǀ divaḥ ǀ duhitaḥ ǀ yā ǀ ha ǀ devī ǀ pūrva-hūtau ǀ maṃhanā ǀ darśatā ǀ bhūḥ ǁ

    6.64.5 Aṣṭaka 5.1.5.5Anuvāka 6.6.27

  6. Ṛk 6

    उत्ते॒ वय॑श्चिद्वस॒तेर॑पप्त॒न्नर॑श्च॒ ये पि॑तु॒भाजो॒ व्यु॑ष्टौ ।
    अ॒मा स॒ते व॑हसि॒ भूरि॑ वा॒ममुषो॑ देवि दा॒शुषे॒ मर्त्या॑य ॥

    उत् ते वयश् चिद् वसतेर् अपप्तन् नरश् च ये पितुभाजो व्युष्टौ |
    अमा सते वहसि भूरि वामम् उषो देवि दाशुषे मर्त्याय ||

    útte váyaścidvasatérapaptannáraśca yé pitubhā́jo vyúṣṭau ǀ
    amā́ saté vahasi bhū́ri vāmámúṣo devi dāśúṣe mártyāya ǁ

    ut te vayaś cid vasater apaptan naraś ca ye pitubhājo vyuṣṭau |
    amā sate vahasi bhūri vāmam uṣo devi dāśuṣe martyāya ||

    उत् । ते॒ । वयः॑ । चि॒त् । व॒स॒तेः । अ॒प॒प्त॒न् । नरः॑ । च॒ । ये । पि॒तु॒ऽभाजः॑ । विऽउ॑ष्टौ ।
    अ॒मा । स॒ते । व॒ह॒सि॒ । भूरि॑ । वा॒मम् । उषः॑ । दे॒वि॒ । दा॒शुषे॑ । मर्त्या॑य ॥

    उत् । ते । वयः । चित् । वसतेः । अपप्तन् । नरः । च । ये । पितुऽभाजः । विऽउष्टौ ।
    अमा । सते । वहसि । भूरि । वामम् । उषः । देवि । दाशुषे । मर्त्याय ॥

    út ǀ te ǀ váyaḥ ǀ cit ǀ vasatéḥ ǀ apaptan ǀ náraḥ ǀ ca ǀ yé ǀ pitu-bhā́jaḥ ǀ ví-uṣṭau ǀ
    amā́ ǀ saté ǀ vahasi ǀ bhū́ri ǀ vāmám ǀ úṣaḥ ǀ devi ǀ dāśúṣe ǀ mártyāya ǁ

    ut ǀ te ǀ vayaḥ ǀ cit ǀ vasateḥ ǀ apaptan ǀ naraḥ ǀ ca ǀ ye ǀ pitu-bhājaḥ ǀ vi-uṣṭau ǀ
    amā ǀ sate ǀ vahasi ǀ bhūri ǀ vāmam ǀ uṣaḥ ǀ devi ǀ dāśuṣe ǀ martyāya ǁ

    6.64.6 Aṣṭaka 5.1.5.6Anuvāka 6.6.28

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.

Ṛgveda 6.64 · Uṣas

Interpretations

Ralph T. H. Griffith

Ṛk 1

THE radiant Dawns have risen up for glory, in their white splendour like the waves of waters. She maketh paths all easy, fair to travel, and, rich, hath shown herself benign and friendly.

Ṛk 2

We see that thou art good: far shines thy lustre; thy beams, thy splendours have flown up to heaven. Decking thyself, thou makest bare thy bosom, shining in majesty, thou Goddess Morning.

Ṛk 3

Red are the kine and luminous that bear her the Blessed One who spreadeth through the distance. The foes she chaseth like a valiant archer, like a swift warrior she repelleth darkness.

Ṛk 4

Thy ways are easy on the hills: thou passest Invincible! Se1f-luminous! through waters. So lofty Goddess with thine ample pathway, Daughter of Heaven, bring wealth to give us comfort.

Ṛk 5

Dawn, bring me wealth: untroubled, with thine oxen thou bearest riches at thy will and pleasure; Thou who, a Goddess, Child of Heaven, hast shown thee lovely through bounty when we called thee early.