Devatā देवता

1, 3-7: Gāvaḥ; 2: Gāvaḥ Or Indra; 8: Gāvaḥ Or Indra (D); Gāvaḥ (C)

Ṛṣi ऋषि

Bharadvāja Bārhaspatya

Chandas छन्दस्

Triṣṭubh, Jagatī, Anuṣṭubh

1. Ṛk 1

   आ गावो॑ अग्मन्नु॒त भ॒द्रम॑क्र॒न्त्सीदं॑तु गो॒ष्ठे र॒णयं॑त्व॒स्मे ।
   प्र॒जाव॑तीः पुरु॒रूपा॑ इ॒ह स्यु॒रिंद्रा॑य पू॒र्वीरु॒षसो॒ दुहा॑नाः ॥

   आ गावो अग्मन्न् उत भद्रम् अक्रन् सीदन्तु गोष्ठे रणयन्त्व् अस्मे |
   प्रजावतीः पुरुरूपा इह स्युर् इन्द्राय पूर्वीर् उषसो दुहानाः ||

   ā́ gā́vo agmannutá bhadrámakrantsī́dantu goṣṭhé raṇáyantvasmé ǀ
   prajā́vatīḥ pururū́pā ihá syuríndrāya pūrvī́ruṣáso dúhānāḥ ǁ

   ā gāvo agmann uta bhadram akran sīdantu goṣṭhe raṇayantv asme |
   prajāvatīḥ pururūpā iha syur indrāya pūrvīr uṣaso duhānāḥ ||

   आ । गावः॑ । अ॒ग्म॒न् । उ॒त । भ॒द्रम् । अ॒क्र॒न् । सीद॑न्तु । गो॒ऽस्थे । र॒णय॑न्तु । अ॒स्मे इति॑ ।
   प्र॒जाऽव॑तीः । पु॒रु॒ऽरूपाः॑ । इ॒ह । स्युः॒ । इन्द्रा॑य । पू॒र्वीः । उ॒षसः॑ । दुहा॑नाः ॥

   आ । गावः । अग्मन् । उत । भद्रम् । अक्रन् । सीदन्तु । गोऽस्थे । रणयन्तु । अस्मे इति ।
   प्रजाऽवतीः । पुरुऽरूपाः । इह । स्युः । इन्द्राय । पूर्वीः । उषसः । दुहानाः ॥

   ā́ ǀ gā́vaḥ ǀ agman ǀ utá ǀ bhadrám ǀ akran ǀ sī́dantu ǀ go-sthé ǀ raṇáyantu ǀ asmé íti ǀ
   prajā́-vatīḥ ǀ puru-rū́pāḥ ǀ ihá ǀ syuḥ ǀ índrāya ǀ pūrvī́ḥ ǀ uṣásaḥ ǀ dúhānāḥ ǁ

   ā ǀ gāvaḥ ǀ agman ǀ uta ǀ bhadram ǀ akran ǀ sīdantu ǀ go-sthe ǀ raṇayantu ǀ asme iti ǀ
   prajā-vatīḥ ǀ puru-rūpāḥ ǀ iha ǀ syuḥ ǀ indrāya ǀ pūrvīḥ ǀ uṣasaḥ ǀ duhānāḥ ǁ

   6.28.1 Aṣṭaka 4.6.25.1Anuvāka 6.3.36Interpretations

2. Ṛk 2

   इंद्रो॒ यज्व॑ने पृण॒ते च॑ शिक्ष॒त्युपेद्द॑दाति॒ न स्वं मु॑षायति ।
   भूयो॑भूयो र॒यिमिद॑स्य व॒र्धय॒न्नभि॑न्ने खि॒ल्ये नि द॑धाति देव॒युं ॥

   इन्द्रो यज्वने पृणते च शिक्षत्य् उपेद् ददाति न स्वम् मुषायति |
   भूयो-भूयो रयिम् इद् अस्य वर्धयन्न् अभिन्ने खिल्ये नि दधाति देवयुम् ||

   índro yájvane pṛṇaté ca śikṣatyúpéddadāti ná svám muṣāyati ǀ
   bhū́yobhūyo rayímídasya vardháyannábhinne khilyé ní dadhāti devayúm ǁ

   indro yajvane pṛṇate ca śikṣaty uped dadāti na svam muṣāyati |
   bhūyo-bhūyo rayim id asya vardhayann abhinne khilye ni dadhāti devayum ||

   इन्द्रः॑ । यज्व॑ने । पृ॒ण॒ते । च॒ । शि॒क्ष॒ति॒ । उप॑ । इत् । द॒दा॒ति॒ । न । स्वम् । मु॒षा॒य॒ति॒ ।
   भूयः॑ऽभूयः । र॒यिम् । इत् । अ॒स्य॒ । व॒र्धय॑न् । अभि॑न्ने । खि॒ल्ये । नि । द॒धा॒ति॒ । दे॒व॒ऽयुम् ॥

   इन्द्रः । यज्वने । पृणते । च । शिक्षति । उप । इत् । ददाति । न । स्वम् । मुषायति ।
   भूयःऽभूयः । रयिम् । इत् । अस्य । वर्धयन् । अभिन्ने । खिल्ये । नि । दधाति । देवऽयुम् ॥

   índraḥ ǀ yájvane ǀ pṛṇaté ǀ ca ǀ śikṣati ǀ úpa ǀ ít ǀ dadāti ǀ ná ǀ svám ǀ muṣāyati ǀ
   bhū́yaḥ-bhūyaḥ ǀ rayím ǀ ít ǀ asya ǀ vardháyan ǀ ábhinne ǀ khilyé ǀ ní ǀ dadhāti ǀ deva-yúm ǁ

   indraḥ ǀ yajvane ǀ pṛṇate ǀ ca ǀ śikṣati ǀ upa ǀ it ǀ dadāti ǀ na ǀ svam ǀ muṣāyati ǀ
   bhūyaḥ-bhūyaḥ ǀ rayim ǀ it ǀ asya ǀ vardhayan ǀ abhinne ǀ khilye ǀ ni ǀ dadhāti ǀ deva-yum ǁ

   6.28.2 Aṣṭaka 4.6.25.2Anuvāka 6.3.37Interpretations

3. Ṛk 3

   न ता न॑शंति॒ न द॑भाति॒ तस्क॑रो॒ नासा॑मामि॒त्रो व्यथि॒रा द॑धर्षति ।
   दे॒वांश्च॒ याभि॒र्यज॑ते॒ ददा॑ति च॒ ज्योगित्ताभिः॑ सचते॒ गोप॑तिः स॒ह ॥

   न ता नशन्ति न दभाति तस्करो नासाम् आमित्रो व्यथिर् आ दधर्षति |
   देवांश् च याभिर् यजते ददाति च ज्योग् इत् ताभिः सचते गोपतिः सह ||

   ná tā́ naśanti ná dabhāti táskaro nā́sāmāmitró vyáthirā́ dadharṣati ǀ
   devā́ṃśca yā́bhiryájate dádāti ca jyógíttā́bhiḥ sacate gópatiḥ sahá ǁ

   na tā naśanti na dabhāti taskaro nāsām āmitro vyathir ā dadharṣati |
   devāṃś ca yābhir yajate dadāti ca jyog it tābhiḥ sacate gopatiḥ saha ||

   न । ताः । न॒श॒न्ति॒ । न । द॒भा॒ति॒ । तस्क॑रः । न । आ॒सा॒म् । आ॒मि॒त्रः । व्यथिः॑ । आ । द॒ध॒र्ष॒ति॒ ।
   दे॒वान् । च॒ । याभिः॑ । यज॑ते । ददा॑ति । च॒ । ज्योक् । इत् । ताभिः॑ । स॒च॒ते॒ । गोऽप॑तिः । स॒ह ॥

   न । ताः । नशन्ति । न । दभाति । तस्करः । न । आसाम् । आमित्रः । व्यथिः । आ । दधर्षति ।
   देवान् । च । याभिः । यजते । ददाति । च । ज्योक् । इत् । ताभिः । सचते । गोऽपतिः । सह ॥

   ná ǀ tā́ḥ ǀ naśanti ǀ ná ǀ dabhāti ǀ táskaraḥ ǀ ná ǀ āsām ǀ āmitráḥ ǀ vyáthiḥ ǀ ā́ ǀ dadharṣati ǀ
   devā́n ǀ ca ǀ yā́bhiḥ ǀ yájate ǀ dádāti ǀ ca ǀ jyók ǀ ít ǀ tā́bhiḥ ǀ sacate ǀ gó-patiḥ ǀ sahá ǁ

   na ǀ tāḥ ǀ naśanti ǀ na ǀ dabhāti ǀ taskaraḥ ǀ na ǀ āsām ǀ āmitraḥ ǀ vyathiḥ ǀ ā ǀ dadharṣati ǀ
   devān ǀ ca ǀ yābhiḥ ǀ yajate ǀ dadāti ǀ ca ǀ jyok ǀ it ǀ tābhiḥ ǀ sacate ǀ go-patiḥ ǀ saha ǁ

   6.28.3 Aṣṭaka 4.6.25.3Anuvāka 6.3.38Interpretations

4. Ṛk 4

   न ता अर्वा॑ रे॒णुक॑काटो अश्नुते॒ न सं॑स्कृत॒त्रमुप॑ यंति॒ ता अ॒भि ।
   उ॒रु॒गा॒यमभ॑यं॒ तस्य॒ ता अनु॒ गावो॒ मर्त॑स्य॒ वि च॑रंति॒ यज्व॑नः ॥

   न ता अर्वा रेणुककाटो अश्नुते न संस्कृतत्रम् उप यन्ति ता अभि |
   उरुगायम् अभयं तस्य ता अनु गावो मर्तस्य वि चरन्ति यज्वनः ||

   ná tā́ árvā reṇúkakāṭo aśnute ná saṃskṛtatrámúpa yanti tā́ abhí ǀ
   urugāyámábhayam tásya tā́ ánu gā́vo mártasya ví caranti yájvanaḥ ǁ

   na tā arvā reṇukakāṭo aśnute na saṃskṛtatram upa yanti tā abhi |
   urugāyam abhayaṃ tasya tā anu gāvo martasya vi caranti yajvanaḥ ||

   न । ताः । अर्वा॑ । रे॒णुऽक॑काटः । अ॒श्नु॒ते॒ । न । सं॒स्कृ॒त॒ऽत्रम् । उप॑ । य॒न्ति॒ । ताः । अ॒भि ।
   उ॒रु॒ऽगा॒यम् । अभ॑यम् । तस्य॑ । ताः । अनु॑ । गावः॑ । मर्त॑स्य । वि । च॒र॒न्ति॒ । यज्व॑नः ॥

   न । ताः । अर्वा । रेणुऽककाटः । अश्नुते । न । संस्कृतऽत्रम् । उप । यन्ति । ताः । अभि ।
   उरुऽगायम् । अभयम् । तस्य । ताः । अनु । गावः । मर्तस्य । वि । चरन्ति । यज्वनः ॥

   ná ǀ tā́ḥ ǀ árvā ǀ reṇú-kakāṭaḥ ǀ aśnute ǀ ná ǀ saṃskṛta-trám ǀ úpa ǀ yanti ǀ tā́ḥ ǀ abhí ǀ
   uru-gāyám ǀ ábhayam ǀ tásya ǀ tā́ḥ ǀ ánu ǀ gā́vaḥ ǀ mártasya ǀ ví ǀ caranti ǀ yájvanaḥ ǁ

   na ǀ tāḥ ǀ arvā ǀ reṇu-kakāṭaḥ ǀ aśnute ǀ na ǀ saṃskṛta-tram ǀ upa ǀ yanti ǀ tāḥ ǀ abhi ǀ
   uru-gāyam ǀ abhayam ǀ tasya ǀ tāḥ ǀ anu ǀ gāvaḥ ǀ martasya ǀ vi ǀ caranti ǀ yajvanaḥ ǁ

   6.28.4 Aṣṭaka 4.6.25.4Anuvāka 6.3.39Interpretations

5. Ṛk 5

   गावो॒ भगो॒ गाव॒ इंद्रो॑ मे अच्छा॒न् गावः॒ सोम॑स्य प्रथ॒मस्य॑ भ॒क्षः ।
   इ॒मा या गावः॒ स ज॑नास॒ इंद्र॑ इ॒च्छामीद्धृ॒दा मन॑सा चि॒दिंद्रं॑ ॥

   गावो भगो गाव इन्द्रो मे अच्छान् गावः सोमस्य प्रथमस्य भक्षः |
   इमा या गावः स जनास इन्द्र इच्छामीद् धृदा मनसा चिद् इन्द्रम् ||

   gā́vo bhágo gā́va índro me acchān gā́vaḥ sómasya prathamásya bhakṣáḥ ǀ
   imā́ yā́ gā́vaḥ sá janāsa índra icchā́mī́ddhṛdā́ mánasā cidíndram ǁ

   gāvo bhago gāva indro me acchān gāvaḥ somasya prathamasya bhakṣaḥ |
   imā yā gāvaḥ sa janāsa indra icchāmīd dhṛdā manasā cid indram ||

   गावः॑ । भगः॑ । गावः॑ । इन्द्रः॑ । मे॒ । अ॒च्छा॒न् । गावः॑ । सोम॑स्य । प्र॒थ॒मस्य॑ । भ॒क्षः ।
   इ॒माः । याः । गावः॑ । सः । ज॒ना॒सः॒ । इन्द्रः॑ । इ॒च्छामि॑ । इत् । हृ॒दा । मन॑सा । चि॒त् । इन्द्र॑म् ॥

   गावः । भगः । गावः । इन्द्रः । मे । अच्छान् । गावः । सोमस्य । प्रथमस्य । भक्षः ।
   इमाः । याः । गावः । सः । जनासः । इन्द्रः । इच्छामि । इत् । हृदा । मनसा । चित् । इन्द्रम् ॥

   gā́vaḥ ǀ bhágaḥ ǀ gā́vaḥ ǀ índraḥ ǀ me ǀ acchān ǀ gā́vaḥ ǀ sómasya ǀ prathamásya ǀ bhakṣáḥ ǀ
   imā́ḥ ǀ yā́ḥ ǀ gā́vaḥ ǀ sáḥ ǀ janāsaḥ ǀ índraḥ ǀ icchā́mi ǀ ít ǀ hṛdā́ ǀ mánasā ǀ cit ǀ índram ǁ

   gāvaḥ ǀ bhagaḥ ǀ gāvaḥ ǀ indraḥ ǀ me ǀ acchān ǀ gāvaḥ ǀ somasya ǀ prathamasya ǀ bhakṣaḥ ǀ
   imāḥ ǀ yāḥ ǀ gāvaḥ ǀ saḥ ǀ janāsaḥ ǀ indraḥ ǀ icchāmi ǀ it ǀ hṛdā ǀ manasā ǀ cit ǀ indram ǁ

   6.28.5 Aṣṭaka 4.6.25.5Anuvāka 6.3.40Interpretations

6. Ṛk 6

   यू॒यं गा॑वो मेदयथा कृ॒शं चि॑दश्री॒रं चि॑त्कृणुथा सु॒प्रती॑कं ।
   भ॒द्रं गृ॒हं कृ॑णुथ भद्रवाचो बृ॒हद्वो॒ वय॑ उच्यते स॒भासु॑ ॥

   यूयं गावो मेदयथा कृशं चिद् अश्रीरं चित् कृणुथा सुप्रतीकम् |
   भद्रं गृहं कृणुथ भद्रवाचो बृहद् वो वय उच्यते सभासु ||

   yūyám gāvo medayathā kṛśám cidaśrīrám citkṛṇuthā suprátīkam ǀ
   bhadrám gṛhám kṛṇutha bhadravāco bṛhádvo váya ucyate sabhā́su ǁ

   yūyaṃ gāvo medayathā kṛśaṃ cid aśrīraṃ cit kṛṇuthā supratīkam |
   bhadraṃ gṛhaṃ kṛṇutha bhadravāco bṛhad vo vaya ucyate sabhāsu ||

   यू॒यम् । गा॒वः॒ । मे॒द॒य॒थ॒ । कृ॒शम् । चि॒त् । अ॒श्री॒रम् । चि॒त् । कृ॒णु॒थ॒ । सु॒ऽप्रती॑कम् ।
   भ॒द्रम् । गृ॒हम् । कृ॒णु॒थ॒ । भ॒द्र॒ऽवा॒चः॒ । बृ॒हत् । वः॒ । वयः॑ । उ॒च्य॒ते॒ । स॒भासु॑ ॥

   यूयम् । गावः । मेदयथ । कृशम् । चित् । अश्रीरम् । चित् । कृणुथ । सुऽप्रतीकम् ।
   भद्रम् । गृहम् । कृणुथ । भद्रऽवाचः । बृहत् । वः । वयः । उच्यते । सभासु ॥

   yūyám ǀ gāvaḥ ǀ medayatha ǀ kṛśám ǀ cit ǀ aśrīrám ǀ cit ǀ kṛṇutha ǀ su-prátīkam ǀ
   bhadrám ǀ gṛhám ǀ kṛṇutha ǀ bhadra-vācaḥ ǀ bṛhát ǀ vaḥ ǀ váyaḥ ǀ ucyate ǀ sabhā́su ǁ

   yūyam ǀ gāvaḥ ǀ medayatha ǀ kṛśam ǀ cit ǀ aśrīram ǀ cit ǀ kṛṇutha ǀ su-pratīkam ǀ
   bhadram ǀ gṛham ǀ kṛṇutha ǀ bhadra-vācaḥ ǀ bṛhat ǀ vaḥ ǀ vayaḥ ǀ ucyate ǀ sabhāsu ǁ

   6.28.6 Aṣṭaka 4.6.25.6Anuvāka 6.3.41Interpretations

7. Ṛk 7

   प्र॒जाव॑तीः सू॒यव॑सं रि॒शंतीः॑ शु॒द्धा अ॒पः सु॑प्रपा॒णे पिबं॑तीः ।
   मा वः॑ स्ते॒न ई॑शत॒ माघशं॑सः॒ परि॑ वो हे॒ती रु॒द्रस्य॑ वृज्याः ॥

   प्रजावतीः सूयवसं रिशन्तीः शुद्धा अपः सुप्रपाणे पिबन्तीः |
   मा व स्तेन ईशत माघशंसः परि वो हेती रुद्रस्य वृज्याः ||

   prajā́vatīḥ sūyávasam riśántīḥ śuddhā́ apáḥ suprapāṇé píbantīḥ ǀ
   mā́ vaḥ stená īśata mā́gháśaṃsaḥ pári vo hetī́ rudrásya vṛjyāḥ ǁ

   prajāvatīḥ sūyavasaṃ riśantīḥ śuddhā apaḥ suprapāṇe pibantīḥ |
   mā va stena īśata māghaśaṃsaḥ pari vo hetī rudrasya vṛjyāḥ ||

   प्र॒जाऽव॑तीः । सु॒ऽयव॑सम् । रि॒शन्तीः॑ । शु॒द्धाः । अ॒पः । सु॒ऽप्र॒पा॒ने । पिब॑न्तीः ।
   मा । वः॒ । स्ते॒नः । ई॒श॒त॒ । मा । अ॒घऽशं॑सः । परि॑ । वः॒ । हे॒तिः । रु॒द्रस्य॑ । वृ॒ज्याः॒ ॥

   प्रजाऽवतीः । सुऽयवसम् । रिशन्तीः । शुद्धाः । अपः । सुऽप्रपाने । पिबन्तीः ।
   मा । वः । स्तेनः । ईशत । मा । अघऽशंसः । परि । वः । हेतिः । रुद्रस्य । वृज्याः ॥

   prajā́-vatīḥ ǀ su-yávasam ǀ riśántīḥ ǀ śuddhā́ḥ ǀ apáḥ ǀ su-prapāné ǀ píbantīḥ ǀ
   mā́ ǀ vaḥ ǀ stenáḥ ǀ īśata ǀ mā́ ǀ aghá-śaṃsaḥ ǀ pári ǀ vaḥ ǀ hetíḥ ǀ rudrásya ǀ vṛjyāḥ ǁ

   prajā-vatīḥ ǀ su-yavasam ǀ riśantīḥ ǀ śuddhāḥ ǀ apaḥ ǀ su-prapāne ǀ pibantīḥ ǀ
   mā ǀ vaḥ ǀ stenaḥ ǀ īśata ǀ mā ǀ agha-śaṃsaḥ ǀ pari ǀ vaḥ ǀ hetiḥ ǀ rudrasya ǀ vṛjyāḥ ǁ

   6.28.7 Aṣṭaka 4.6.25.7Anuvāka 6.3.42Interpretations

8. Ṛk 8

   उपे॒दमु॑प॒पर्च॑नमा॒सु गोषूप॑ पृच्यतां ।
   उप॑ ऋष॒भस्य॒ रेत॒स्युपें॑द्र॒ तव॑ वी॒र्ये॑ ॥

   उपेदम् उपपर्चनम् आसु गोषूप पृच्यताम् |
   उप ऋषभस्य रेतस्य् उपेन्द्र तव वीर्ये ||

   úpedámupapárcanamāsú góṣū́pa pṛcyatām ǀ
   úpa ṛṣabhásya rétasyúpendra táva vīryé ǁ

   upedam upaparcanam āsu goṣūpa pṛcyatām |
   upa ṛṣabhasya retasy upendra tava vīrye ||

   उप॑ । इ॒दम् । उ॒प॒ऽपर्च॑नम् । आ॒सु । गोषु॑ । उप॑ । पृ॒च्य॒ता॒म् ।
   उप॑ । ऋ॒ष॒भस्य॑ । रेत॑सि । उप॑ । इ॒न्द्र॒ । तव॑ । वी॒र्ये॑ ॥

   उप । इदम् । उपऽपर्चनम् । आसु । गोषु । उप । पृच्यताम् ।
   उप । ऋषभस्य । रेतसि । उप । इन्द्र । तव । वीर्ये ॥

   úpa ǀ idám ǀ upa-párcanam ǀ āsú ǀ góṣu ǀ úpa ǀ pṛcyatām ǀ
   úpa ǀ ṛṣabhásya ǀ rétasi ǀ úpa ǀ indra ǀ táva ǀ vīryé ǁ

   upa ǀ idam ǀ upa-parcanam ǀ āsu ǀ goṣu ǀ upa ǀ pṛcyatām ǀ
   upa ǀ ṛṣabhasya ǀ retasi ǀ upa ǀ indra ǀ tava ǀ vīrye ǁ

   6.28.8 Aṣṭaka 4.6.25.8Anuvāka 6.3.43Interpretations

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.