Devatā देवता

Pūṣan

Ṛṣi ऋषि

Bharadvāja Bārhaspatya

Chandas छन्दस्

Gāyatrī

1. Ṛk 1

   सं पू॑षन्वि॒दुषा॑ नय॒ यो अंज॑सानु॒शास॑ति ।
   य ए॒वेदमिति॒ ब्रव॑त् ॥

   सम् पूषन् विदुषा नय यो अञ्जसानुशासति |
   य एवेदम् इति ब्रवत् ||

   sám pūṣanvidúṣā naya yó áñjasānuśā́sati ǀ
   yá evédámíti brávat ǁ

   sam pūṣan viduṣā naya yo añjasānuśāsati |
   ya evedam iti bravat ||

   सम् । पू॒ष॒न् । वि॒दुषा॑ । न॒य॒ । यः । अञ्ज॑सा । अ॒नु॒ऽशास॑ति ।
   यः । ए॒व । इ॒दम् । इति॑ । ब्रव॑त् ॥

   सम् । पूषन् । विदुषा । नय । यः । अञ्जसा । अनुऽशासति ।
   यः । एव । इदम् । इति । ब्रवत् ॥

   sám ǀ pūṣan ǀ vidúṣā ǀ naya ǀ yáḥ ǀ áñjasā ǀ anu-śā́sati ǀ
   yáḥ ǀ evá ǀ idám ǀ íti ǀ brávat ǁ

   sam ǀ pūṣan ǀ viduṣā ǀ naya ǀ yaḥ ǀ añjasā ǀ anu-śāsati ǀ
   yaḥ ǀ eva ǀ idam ǀ iti ǀ bravat ǁ

   6.54.1 Aṣṭaka 4.8.19.1Anuvāka 6.5.59Interpretations

2. Ṛk 2

   समु॑ पू॒ष्णा ग॑मेमहि॒ यो गृ॒हाँ अ॑भि॒शास॑ति ।
   इ॒म ए॒वेति॑ च॒ ब्रव॑त् ॥

   सम् उ पूष्णा गमेमहि यो गृहां अभिशासति |
   इम एवेति च ब्रवत् ||

   sámu pūṣṇā́ gamemahi yó gṛhā́m̐ abhiśā́sati ǀ
   imá evéti ca brávat ǁ

   sam u pūṣṇā gamemahi yo gṛhāṃ abhiśāsati |
   ima eveti ca bravat ||

   सम् । ऊं॒ इति॑ । पू॒ष्णा । ग॒मे॒म॒हि॒ । यः । गृ॒हान् । अ॒भि॒ऽशास॑ति ।
   इ॒मे । ए॒व । इति॑ । च॒ । ब्रव॑त् ॥

   सम् । ऊं इति । पूष्णा । गमेमहि । यः । गृहान् । अभिऽशासति ।
   इमे । एव । इति । च । ब्रवत् ॥

   sám ǀ ūṃ íti ǀ pūṣṇā́ ǀ gamemahi ǀ yáḥ ǀ gṛhā́n ǀ abhi-śā́sati ǀ
   imé ǀ evá ǀ íti ǀ ca ǀ brávat ǁ

   sam ǀ ūṃ iti ǀ pūṣṇā ǀ gamemahi ǀ yaḥ ǀ gṛhān ǀ abhi-śāsati ǀ
   ime ǀ eva ǀ iti ǀ ca ǀ bravat ǁ

   6.54.2 Aṣṭaka 4.8.19.2Anuvāka 6.5.60Interpretations

3. Ṛk 3

   पू॒ष्णश्च॒क्रं न रि॑ष्यति॒ न कोशोऽव॑ पद्यते ।
   नो अ॑स्य व्यथते प॒विः ॥

   पूष्णश् चक्रं न रिष्यति न कोशो ऽव पद्यते |
   नो अस्य व्यथते पविः ||

   pūṣṇáścakrám ná riṣyati ná kóśó’va padyate ǀ
   nó asya vyathate pavíḥ ǁ

   pūṣṇaś cakraṃ na riṣyati na kośo 'va padyate |
   no asya vyathate paviḥ ||

   पू॒ष्णः । च॒क्रम् । न । रि॒ष्य॒ति॒ । न । कोशः॑ । अव॑ । प॒द्य॒ते॒ ।
   नो इति॑ । अ॒स्य॒ । व्य॒थ॒ते॒ । प॒विः ॥

   पूष्णः । चक्रम् । न । रिष्यति । न । कोशः । अव । पद्यते ।
   नो इति । अस्य । व्यथते । पविः ॥

   pūṣṇáḥ ǀ cakrám ǀ ná ǀ riṣyati ǀ ná ǀ kóśaḥ ǀ áva ǀ padyate ǀ
   nó íti ǀ asya ǀ vyathate ǀ pavíḥ ǁ

   pūṣṇaḥ ǀ cakram ǀ na ǀ riṣyati ǀ na ǀ kośaḥ ǀ ava ǀ padyate ǀ
   no iti ǀ asya ǀ vyathate ǀ paviḥ ǁ

   6.54.3 Aṣṭaka 4.8.19.3Anuvāka 6.5.61Interpretations

4. Ṛk 4

   यो अ॑स्मै ह॒विषावि॑ध॒न्न तं पू॒षापि॑ मृष्यते ।
   प्र॒थ॒मो विं॑दते॒ वसु॑ ॥

   यो अस्मै हविषाविधन् न तम् पूषापि मृष्यते |
   प्रथमो विन्दते वसु ||

   yó asmai havíṣā́vidhanná tám pūṣā́pi mṛṣyate ǀ
   prathamó vindate vásu ǁ

   yo asmai haviṣāvidhan na tam pūṣāpi mṛṣyate |
   prathamo vindate vasu ||

   यः । अ॒स्मै॒ । ह॒विषा॑ । अवि॑धत् । न । तम् । पू॒षा । अपि॑ । मृ॒ष्य॒ते॒ ।
   प्र॒थ॒मः । वि॒न्द॒ते॒ । वसु॑ ॥

   यः । अस्मै । हविषा । अविधत् । न । तम् । पूषा । अपि । मृष्यते ।
   प्रथमः । विन्दते । वसु ॥

   yáḥ ǀ asmai ǀ havíṣā ǀ ávidhat ǀ ná ǀ tám ǀ pūṣā́ ǀ ápi ǀ mṛṣyate ǀ
   prathamáḥ ǀ vindate ǀ vásu ǁ

   yaḥ ǀ asmai ǀ haviṣā ǀ avidhat ǀ na ǀ tam ǀ pūṣā ǀ api ǀ mṛṣyate ǀ
   prathamaḥ ǀ vindate ǀ vasu ǁ

   6.54.4 Aṣṭaka 4.8.19.4Anuvāka 6.5.62Interpretations

5. Ṛk 5

   पू॒षा गा अन्वे॑तु नः पू॒षा र॑क्ष॒त्वर्व॑तः ।
   पू॒षा वाजं॑ सनोतु नः ॥

   पूषा गा अन्व् एतु नः पूषा रक्षत्व् अर्वतः |
   पूषा वाजं सनोतु नः ||

   pūṣā́ gā́ ánvetu naḥ pūṣā́ rakṣatvárvataḥ ǀ
   pūṣā́ vā́jam sanotu naḥ ǁ

   pūṣā gā anv etu naḥ pūṣā rakṣatv arvataḥ |
   pūṣā vājaṃ sanotu naḥ ||

   पू॒षा । गाः । अनु॑ । ए॒तु॒ । नः॒ । पू॒षा । र॒क्ष॒तु॒ । अर्व॑तः ।
   पू॒षा । वाज॑म् । स॒नो॒तु॒ । नः॒ ॥

   पूषा । गाः । अनु । एतु । नः । पूषा । रक्षतु । अर्वतः ।
   पूषा । वाजम् । सनोतु । नः ॥

   pūṣā́ ǀ gā́ḥ ǀ ánu ǀ etu ǀ naḥ ǀ pūṣā́ ǀ rakṣatu ǀ árvataḥ ǀ
   pūṣā́ ǀ vā́jam ǀ sanotu ǀ naḥ ǁ

   pūṣā ǀ gāḥ ǀ anu ǀ etu ǀ naḥ ǀ pūṣā ǀ rakṣatu ǀ arvataḥ ǀ
   pūṣā ǀ vājam ǀ sanotu ǀ naḥ ǁ

   6.54.5 Aṣṭaka 4.8.19.5Anuvāka 6.5.63Interpretations

6. Ṛk 6

   पूष॒न्ननु॒ प्र गा इ॑हि॒ यज॑मानस्य सुन्व॒तः ।
   अ॒स्माकं॑ स्तुव॒तामु॒त ॥

   पूषन्न् अनु प्र गा इहि यजमानस्य सुन्वतः |
   अस्माकं स्तुवताम् उत ||

   pū́ṣannánu prá gā́ ihi yájamānasya sunvatáḥ ǀ
   asmā́kam stuvatā́mutá ǁ

   pūṣann anu pra gā ihi yajamānasya sunvataḥ |
   asmākaṃ stuvatām uta ||

   पूष॑न् । अनु॑ । प्र । गाः । इ॒हि॒ । यज॑मानस्य । सु॒न्व॒तः ।
   अ॒स्माक॑म् । स्तु॒व॒ताम् । उ॒त ॥

   पूषन् । अनु । प्र । गाः । इहि । यजमानस्य । सुन्वतः ।
   अस्माकम् । स्तुवताम् । उत ॥

   pū́ṣan ǀ ánu ǀ prá ǀ gā́ḥ ǀ ihi ǀ yájamānasya ǀ sunvatáḥ ǀ
   asmā́kam ǀ stuvatā́m ǀ utá ǁ

   pūṣan ǀ anu ǀ pra ǀ gāḥ ǀ ihi ǀ yajamānasya ǀ sunvataḥ ǀ
   asmākam ǀ stuvatām ǀ uta ǁ

   6.54.6 Aṣṭaka 4.8.20.1Anuvāka 6.5.64Interpretations

7. Ṛk 7

   माकि॑र्नेश॒न्माकीं॑ रिष॒न्माकीं॒ सं शा॑रि॒ केव॑टे ।
   अथारि॑ष्टाभि॒रा ग॑हि ॥

   माकिर् नेशन् माकीं रिषन् माकीं सं शारि केवटे |
   अथारिष्टाभिर् आ गहि ||

   mā́kirneśanmā́kīm riṣanmā́kīm sám śāri kévaṭe ǀ
   áthā́riṣṭābhirā́ gahi ǁ

   mākir neśan mākīṃ riṣan mākīṃ saṃ śāri kevaṭe |
   athāriṣṭābhir ā gahi ||

   माकिः॑ । ने॒श॒त् । माकी॑म् । रि॒ष॒त् । माकी॑म् । सम् । शा॒रि॒ । केव॑टे ।
   अथ॑ । अरि॑ष्टाभिः । आ । ग॒हि॒ ॥

   माकिः । नेशत् । माकीम् । रिषत् । माकीम् । सम् । शारि । केवटे ।
   अथ । अरिष्टाभिः । आ । गहि ॥

   mā́kiḥ ǀ neśat ǀ mā́kīm ǀ riṣat ǀ mā́kīm ǀ sám ǀ śāri ǀ kévaṭe ǀ
   átha ǀ áriṣṭābhiḥ ǀ ā́ ǀ gahi ǁ

   mākiḥ ǀ neśat ǀ mākīm ǀ riṣat ǀ mākīm ǀ sam ǀ śāri ǀ kevaṭe ǀ
   atha ǀ ariṣṭābhiḥ ǀ ā ǀ gahi ǁ

   6.54.7 Aṣṭaka 4.8.20.2Anuvāka 6.5.65Interpretations

8. Ṛk 8

   शृ॒ण्वंतं॑ पू॒षणं॑ व॒यमिर्य॒मन॑ष्टवेदसं ।
   ईशा॑नं रा॒य ई॑महे ॥

   शृण्वन्तम् पूषणं वयम् इर्यम् अनष्टवेदसम् |
   ईशानं राय ईमहे ||

   śṛṇvántam pūṣáṇam vayámíryamánaṣṭavedasam ǀ
   ī́śānam rāyá īmahe ǁ

   śṛṇvantam pūṣaṇaṃ vayam iryam anaṣṭavedasam |
   īśānaṃ rāya īmahe ||

   शृ॒ण्वन्त॑म् । पू॒षण॑म् । व॒यम् । इर्य॑म् । अन॑ष्टऽवेदसम् ।
   ईशा॑नम् । रा॒यः । ई॒म॒हे॒ ॥

   शृण्वन्तम् । पूषणम् । वयम् । इर्यम् । अनष्टऽवेदसम् ।
   ईशानम् । रायः । ईमहे ॥

   śṛṇvántam ǀ pūṣáṇam ǀ vayám ǀ íryam ǀ ánaṣṭa-vedasam ǀ
   ī́śānam ǀ rāyáḥ ǀ īmahe ǁ

   śṛṇvantam ǀ pūṣaṇam ǀ vayam ǀ iryam ǀ anaṣṭa-vedasam ǀ
   īśānam ǀ rāyaḥ ǀ īmahe ǁ

   6.54.8 Aṣṭaka 4.8.20.3Anuvāka 6.5.66Interpretations

9. Ṛk 9

   पूषं॒तव॑ व्र॒ते व॒यं न रि॑ष्येम॒ कदा॑ च॒न ।
   स्तो॒तार॑स्त इ॒ह स्म॑सि ॥

   पूषन् तव व्रते वयं न रिष्येम कदा चन |
   स्तोतारस् त इह स्मसि ||

   pū́ṣantáva vraté vayám ná riṣyema kádā caná ǀ
   stotā́rasta ihá smasi ǁ

   pūṣan tava vrate vayaṃ na riṣyema kadā cana |
   stotāras ta iha smasi ||

   पूष॑न् । तव॑ । व्र॒ते । व॒यम् । न । रि॒ष्ये॒म॒ । कदा॑ । च॒न ।
   स्तो॒तारः॑ । ते॒ । इ॒ह । स्म॒सि॒ ॥

   पूषन् । तव । व्रते । वयम् । न । रिष्येम । कदा । चन ।
   स्तोतारः । ते । इह । स्मसि ॥

   pū́ṣan ǀ táva ǀ vraté ǀ vayám ǀ ná ǀ riṣyema ǀ kádā ǀ caná ǀ
   stotā́raḥ ǀ te ǀ ihá ǀ smasi ǁ

   pūṣan ǀ tava ǀ vrate ǀ vayam ǀ na ǀ riṣyema ǀ kadā ǀ cana ǀ
   stotāraḥ ǀ te ǀ iha ǀ smasi ǁ

   6.54.9 Aṣṭaka 4.8.20.4Anuvāka 6.5.67Interpretations

10. Ṛk 10

    परि॑ पू॒षा प॒रस्ता॒द्धस्तं॑ दधातु॒ दक्षि॑णं ।
    पुन॑र्नो न॒ष्टमाज॑तु ॥

    परि पूषा परस्ताद् धस्तं दधातु दक्षिणम् |
    पुनर् नो नष्टम् आजतु ||

    pári pūṣā́ parástāddhástam dadhātu dákṣiṇam ǀ
    púnarno naṣṭámā́jatu ǁ

    pari pūṣā parastād dhastaṃ dadhātu dakṣiṇam |
    punar no naṣṭam ājatu ||

    परि॑ । पू॒षा । प॒रस्ता॑त् । हस्त॑म् । द॒धा॒तु॒ । दक्षि॑णम् ।
    पुनः॑ । नः॒ । न॒ष्टम् । आ । अ॒ज॒तु॒ ॥

    परि । पूषा । परस्तात् । हस्तम् । दधातु । दक्षिणम् ।
    पुनः । नः । नष्टम् । आ । अजतु ॥

    pári ǀ pūṣā́ ǀ parástāt ǀ hástam ǀ dadhātu ǀ dákṣiṇam ǀ
    púnaḥ ǀ naḥ ǀ naṣṭám ǀ ā́ ǀ ajatu ǁ

    pari ǀ pūṣā ǀ parastāt ǀ hastam ǀ dadhātu ǀ dakṣiṇam ǀ
    punaḥ ǀ naḥ ǀ naṣṭam ǀ ā ǀ ajatu ǁ

    6.54.10 Aṣṭaka 4.8.20.5Anuvāka 6.5.68Interpretations

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.