Ṛgveda · Maṇḍala 6

Sūkta 61

Sarasvatī · Bharadvāja Bārhaspatya · 14 ṛks

Link
Devatā देवता
Sarasvatī
Ṛṣi ऋषि
Bharadvāja Bārhaspatya
Chandas छन्दस्
Gāyatrī, Jagatī, Triṣṭubh
Metres by ṛk

1st set of styles nicṛdgāyatrī (4, 9, 11, 12); virāḍgāyatrī (5, 6, 10); nicṛjjagatī (1, 13); gāyatrī (7, 8); jagatī (2); virāḍjagatī (3); paṅktiḥ (14)

2nd set of styles gāyatrī (4-12); jagatī (1-3, 13); triṣṭubh (14)

  1. Ṛk 1

    इ॒यम॑ददाद्रभ॒समृ॑ण॒च्युतं॒ दिवो॑दासं वध्र्य॒श्वाय॑ दा॒शुषे॑ ।
    या शश्वं॑तमाच॒खादा॑व॒सं प॒णिं ता ते॑ दा॒त्राणि॑ तवि॒षा स॑रस्वति ॥

    इयम् अददाद् रभसम् ऋणच्युतं दिवोदासं वध्र्यश्वाय दाशुषे |
    या शश्वन्तम् आचखादावसम् पणिं ता ते दात्राणि तविषा सरस्वति ||

    iyámadadādrabhasámṛṇacyútam dívodāsam vadhryaśvā́ya dāśúṣe ǀ
    yā́ śáśvantamācakhā́dāvasám paṇím tā́ te dātrā́ṇi taviṣā́ sarasvati ǁ

    iyam adadād rabhasam ṛṇacyutaṃ divodāsaṃ vadhryaśvāya dāśuṣe |
    yā śaśvantam ācakhādāvasam paṇiṃ tā te dātrāṇi taviṣā sarasvati ||

    इ॒यम् । अ॒द॒दा॒त् । र॒भ॒सम् । ऋ॒ण॒ऽच्युत॑म् । दिवः॑ऽदासम् । व॒ध्रि॒ऽअ॒श्वाय॑ । दा॒शुषे॑ ।
    या । शश्व॑न्तम् । आ॒ऽच॒खाद॑ । अ॒व॒सम् । प॒णिम् । ता । ते॒ । दा॒त्राणि॑ । त॒वि॒षा । स॒र॒स्व॒ति॒ ॥

    इयम् । अददात् । रभसम् । ऋणऽच्युतम् । दिवःऽदासम् । वध्रिऽअश्वाय । दाशुषे ।
    या । शश्वन्तम् । आऽचखाद । अवसम् । पणिम् । ता । ते । दात्राणि । तविषा । सरस्वति ॥

    iyám ǀ adadāt ǀ rabhasám ǀ ṛṇa-cyútam ǀ dívaḥ-dāsam ǀ vadhri-aśvā́ya ǀ dāśúṣe ǀ
    yā́ ǀ śáśvantam ǀ ā-cakhā́da ǀ avasám ǀ paṇím ǀ tā́ ǀ te ǀ dātrā́ṇi ǀ taviṣā́ ǀ sarasvati ǁ

    iyam ǀ adadāt ǀ rabhasam ǀ ṛṇa-cyutam ǀ divaḥ-dāsam ǀ vadhri-aśvāya ǀ dāśuṣe ǀ
    yā ǀ śaśvantam ǀ ā-cakhāda ǀ avasam ǀ paṇim ǀ tā ǀ te ǀ dātrāṇi ǀ taviṣā ǀ sarasvati ǁ

    6.61.1 Aṣṭaka 4.8.30.1Anuvāka 6.5.116

  2. Ṛk 2

    इ॒यं शुष्मे॑भिर्बिस॒खा इ॑वारुज॒त्सानु॑ गिरी॒णां त॑वि॒षेभि॑रू॒र्मिभिः॑ ।
    पा॒रा॒व॒त॒घ्नीमव॑से सुवृ॒क्तिभिः॒ सर॑स्वती॒मा वि॑वासेम धी॒तिभिः॑ ॥

    इयं शुष्मेभिर् बिसखा इवारुजत् सानु गिरीणां तविषेभिर् ऊर्मिभिः |
    पारावतघ्नीम् अवसे सुवृक्तिभिः सरस्वतीम् आ विवासेम धीतिभिः ||

    iyám śúṣmebhirbisakhā́ ivārujatsā́nu girīṇā́m taviṣébhirūrmíbhiḥ ǀ
    pārāvataghnī́mávase suvṛktíbhiḥ sárasvatīmā́ vivāsema dhītíbhiḥ ǁ

    iyaṃ śuṣmebhir bisakhā ivārujat sānu girīṇāṃ taviṣebhir ūrmibhiḥ |
    pārāvataghnīm avase suvṛktibhiḥ sarasvatīm ā vivāsema dhītibhiḥ ||

    इ॒यम् । शुष्मे॑भिः । बि॒स॒खाःऽइ॑व । अ॒रु॒ज॒त् । सानु॑ । गि॒री॒णाम् । त॒वि॒षेभिः॑ । ऊ॒र्मिऽभिः॑ ।
    पा॒रा॒व॒त॒ऽघ्नीम् । अव॑से । सु॒वृ॒क्तिऽभिः॑ । सर॑स्वतीम् । आ । वि॒वा॒से॒म॒ । धी॒तिऽभिः॑ ॥

    इयम् । शुष्मेभिः । बिसखाःऽइव । अरुजत् । सानु । गिरीणाम् । तविषेभिः । ऊर्मिऽभिः ।
    पारावतऽघ्नीम् । अवसे । सुवृक्तिऽभिः । सरस्वतीम् । आ । विवासेम । धीतिऽभिः ॥

    iyám ǀ śúṣmebhiḥ ǀ bisakhā́ḥ-iva ǀ arujat ǀ sā́nu ǀ girīṇā́m ǀ taviṣébhiḥ ǀ ūrmí-bhiḥ ǀ
    pārāvata-ghnī́m ǀ ávase ǀ suvṛktí-bhiḥ ǀ sárasvatīm ǀ ā́ ǀ vivāsema ǀ dhītí-bhiḥ ǁ

    iyam ǀ śuṣmebhiḥ ǀ bisakhāḥ-iva ǀ arujat ǀ sānu ǀ girīṇām ǀ taviṣebhiḥ ǀ ūrmi-bhiḥ ǀ
    pārāvata-ghnīm ǀ avase ǀ suvṛkti-bhiḥ ǀ sarasvatīm ǀ ā ǀ vivāsema ǀ dhīti-bhiḥ ǁ

    6.61.2 Aṣṭaka 4.8.30.2Anuvāka 6.5.117

  3. Ṛk 3

    सर॑स्वति देव॒निदो॒ नि ब॑र्हय प्र॒जां विश्व॑स्य॒ बृस॑यस्य मा॒यिनः॑ ।
    उ॒त क्षि॒तिभ्यो॒ऽवनी॑रविंदो वि॒षमे॑भ्यो अस्रवो वाजिनीवति ॥

    सरस्वति देवनिदो नि बर्हय प्रजां विश्वस्य बृसयस्य मायिनः |
    उत क्षितिभ्यो ऽवनीर् अविन्दो विषम् एभ्यो अस्रवो वाजिनीवति ||

    sárasvati devanído ní barhaya prajā́m víśvasya bṛ́sayasya māyínaḥ ǀ
    utá kṣitíbhyo’vánīravindo viṣámebhyo asravo vājinīvati ǁ

    sarasvati devanido ni barhaya prajāṃ viśvasya bṛsayasya māyinaḥ |
    uta kṣitibhyo 'vanīr avindo viṣam ebhyo asravo vājinīvati ||

    सर॑स्वति । दे॒व॒ऽनिदः॑ । नि । ब॒र्ह॒य॒ । प्र॒ऽजाम् । विश्व॑स्य । बृस॑यस्य । मा॒यिनः॑ ।
    उ॒त । क्षि॒तिऽभ्यः॑ । अ॒वनीः॑ । अ॒वि॒न्दः॒ । वि॒षम् । ए॒भ्यः॒ । अ॒स्र॒वः॒ । वा॒जि॒नी॒ऽव॒ति॒ ॥

    सरस्वति । देवऽनिदः । नि । बर्हय । प्रऽजाम् । विश्वस्य । बृसयस्य । मायिनः ।
    उत । क्षितिऽभ्यः । अवनीः । अविन्दः । विषम् । एभ्यः । अस्रवः । वाजिनीऽवति ॥

    sárasvati ǀ deva-nídaḥ ǀ ní ǀ barhaya ǀ pra-jā́m ǀ víśvasya ǀ bṛ́sayasya ǀ māyínaḥ ǀ
    utá ǀ kṣití-bhyaḥ ǀ avánīḥ ǀ avindaḥ ǀ viṣám ǀ ebhyaḥ ǀ asravaḥ ǀ vājinī-vati ǁ

    sarasvati ǀ deva-nidaḥ ǀ ni ǀ barhaya ǀ pra-jām ǀ viśvasya ǀ bṛsayasya ǀ māyinaḥ ǀ
    uta ǀ kṣiti-bhyaḥ ǀ avanīḥ ǀ avindaḥ ǀ viṣam ǀ ebhyaḥ ǀ asravaḥ ǀ vājinī-vati ǁ

    6.61.3 Aṣṭaka 4.8.30.3Anuvāka 6.5.118

  4. Ṛk 4

    प्र णो॑ दे॒वी सर॑स्वती॒ वाजे॑भिर्वा॒जिनी॑वती ।
    धी॒नाम॑वि॒त्र्य॑वतु ॥

    प्र णो देवी सरस्वती वाजेभिर् वाजिनीवती |
    धीनाम् अवित्र्य् अवतु ||

    prá ṇo devī́ sárasvatī vā́jebhirvājínīvatī ǀ
    dhīnā́mavitryávatu ǁ

    pra ṇo devī sarasvatī vājebhir vājinīvatī |
    dhīnām avitry avatu ||

    प्र । नः॒ । दे॒वी । सर॑स्वती । वाजे॑भिः । वा॒जिनी॑ऽवती ।
    धी॒नाम् । अ॒वि॒त्री । अ॒व॒तु॒ ॥

    प्र । नः । देवी । सरस्वती । वाजेभिः । वाजिनीऽवती ।
    धीनाम् । अवित्री । अवतु ॥

    prá ǀ naḥ ǀ devī́ ǀ sárasvatī ǀ vā́jebhiḥ ǀ vājínī-vatī ǀ
    dhīnā́m ǀ avitrī́ ǀ avatu ǁ

    pra ǀ naḥ ǀ devī ǀ sarasvatī ǀ vājebhiḥ ǀ vājinī-vatī ǀ
    dhīnām ǀ avitrī ǀ avatu ǁ

    6.61.4 Aṣṭaka 4.8.30.4Anuvāka 6.5.119

  5. Ṛk 5

    यस्त्वा॑ देवि सरस्वत्युपब्रू॒ते धने॑ हि॒ते ।
    इंद्रं॒ न वृ॑त्र॒तूर्ये॑ ॥

    यस् त्वा देवि सरस्वत्य् उपब्रूते धने हिते |
    इन्द्रं न वृत्रतूर्ये ||

    yástvā devi sarasvatyupabrūté dháne hité ǀ
    índram ná vṛtratū́rye ǁ

    yas tvā devi sarasvaty upabrūte dhane hite |
    indraṃ na vṛtratūrye ||

    यः । त्वा॒ । दे॒वि॒ । स॒र॒स्व॒ति॒ । उ॒प॒ऽब्रू॒ते । धने॑ । हि॒ते ।
    इन्द्र॑म् । न । वृ॒त्र॒ऽतूर्ये॑ ॥

    यः । त्वा । देवि । सरस्वति । उपऽब्रूते । धने । हिते ।
    इन्द्रम् । न । वृत्रऽतूर्ये ॥

    yáḥ ǀ tvā ǀ devi ǀ sarasvati ǀ upa-brūté ǀ dháne ǀ hité ǀ
    índram ǀ ná ǀ vṛtra-tū́rye ǁ

    yaḥ ǀ tvā ǀ devi ǀ sarasvati ǀ upa-brūte ǀ dhane ǀ hite ǀ
    indram ǀ na ǀ vṛtra-tūrye ǁ

    6.61.5 Aṣṭaka 4.8.30.5Anuvāka 6.5.120

  6. Ṛk 6

    त्वं दे॑वि सरस्व॒त्यवा॒ वाजे॑षु वाजिनि ।
    रदा॑ पू॒षेव॑ नः स॒निं ॥

    त्वं देवि सरस्वत्य् अवा वाजेषु वाजिनि |
    रदा पूषेव नः सनिम् ||

    tvám devi sarasvatyávā vā́jeṣu vājini ǀ
    rádā pūṣéva naḥ saním ǁ

    tvaṃ devi sarasvaty avā vājeṣu vājini |
    radā pūṣeva naḥ sanim ||

    त्वम् । दे॒वि॒ । स॒र॒स्व॒ति॒ । अव॑ । वाजे॑षु । वा॒जि॒नि॒ ।
    रद॑ । पू॒षाऽइ॑व । नः॒ । स॒निम् ॥

    त्वम् । देवि । सरस्वति । अव । वाजेषु । वाजिनि ।
    रद । पूषाऽइव । नः । सनिम् ॥

    tvám ǀ devi ǀ sarasvati ǀ áva ǀ vā́jeṣu ǀ vājini ǀ
    ráda ǀ pūṣā́-iva ǀ naḥ ǀ saním ǁ

    tvam ǀ devi ǀ sarasvati ǀ ava ǀ vājeṣu ǀ vājini ǀ
    rada ǀ pūṣā-iva ǀ naḥ ǀ sanim ǁ

    6.61.6 Aṣṭaka 4.8.31.1Anuvāka 6.5.121

  7. Ṛk 7

    उ॒त स्या नः॒ सर॑स्वती घो॒रा हिर॑ण्यवर्तनिः ।
    वृ॒त्र॒घ्नी व॑ष्टि सुष्टु॒तिं ॥

    उत स्या नः सरस्वती घोरा हिरण्यवर्तनिः |
    वृत्रघ्नी वष्टि सुष्टुतिम् ||

    utá syā́ naḥ sárasvatī ghorā́ híraṇyavartaniḥ ǀ
    vṛtraghnī́ vaṣṭi suṣṭutím ǁ

    uta syā naḥ sarasvatī ghorā hiraṇyavartaniḥ |
    vṛtraghnī vaṣṭi suṣṭutim ||

    उ॒त । स्या । नः॒ । सर॑स्वती । घो॒रा । हिर॑ण्यऽवर्तनिः ।
    वृ॒त्र॒ऽघ्नी । व॒ष्टि॒ । सु॒ऽस्तु॒तिम् ॥

    उत । स्या । नः । सरस्वती । घोरा । हिरण्यऽवर्तनिः ।
    वृत्रऽघ्नी । वष्टि । सुऽस्तुतिम् ॥

    utá ǀ syā́ ǀ naḥ ǀ sárasvatī ǀ ghorā́ ǀ híraṇya-vartaniḥ ǀ
    vṛtra-ghnī́ ǀ vaṣṭi ǀ su-stutím ǁ

    uta ǀ syā ǀ naḥ ǀ sarasvatī ǀ ghorā ǀ hiraṇya-vartaniḥ ǀ
    vṛtra-ghnī ǀ vaṣṭi ǀ su-stutim ǁ

    6.61.7 Aṣṭaka 4.8.31.2Anuvāka 6.5.122

  8. Ṛk 8

    यस्या॑ अनं॒तो अह्रु॑तस्त्वे॒षश्च॑रि॒ष्णुर॑र्ण॒वः ।
    अम॒श्चर॑ति॒ रोरु॑वत् ॥

    यस्या अनन्तो अह्रुतस् त्वेषश् चरिष्णुर् अर्णवः |
    अमश् चरति रोरुवत् ||

    yásyā anantó áhrutastveṣáścariṣṇúrarṇaváḥ ǀ
    ámaścárati róruvat ǁ

    yasyā ananto ahrutas tveṣaś cariṣṇur arṇavaḥ |
    amaś carati roruvat ||

    यस्याः॑ । अ॒न॒न्तः । अह्रु॑तः । त्वे॒षः । च॒रि॒ष्णुः । अ॒र्ण॒वः ।
    अमः॑ । चर॑ति । रोरु॑वत् ॥

    यस्याः । अनन्तः । अह्रुतः । त्वेषः । चरिष्णुः । अर्णवः ।
    अमः । चरति । रोरुवत् ॥

    yásyāḥ ǀ anantáḥ ǀ áhrutaḥ ǀ tveṣáḥ ǀ cariṣṇúḥ ǀ arṇaváḥ ǀ
    ámaḥ ǀ cárati ǀ róruvat ǁ

    yasyāḥ ǀ anantaḥ ǀ ahrutaḥ ǀ tveṣaḥ ǀ cariṣṇuḥ ǀ arṇavaḥ ǀ
    amaḥ ǀ carati ǀ roruvat ǁ

    6.61.8 Aṣṭaka 4.8.31.3Anuvāka 6.5.123

  9. Ṛk 9

    सा नो॒ विश्वा॒ अति॒ द्विषः॒ स्वसॄ॑र॒न्या ऋ॒ताव॑री ।
    अत॒न्नहे॑व॒ सूर्यः॑ ॥

    सा नो विश्वा अति द्विषः स्वसॄर् अन्या ऋतावरी |
    अतन्न् अहेव सूर्यः ||

    sā́ no víśvā áti dvíṣaḥ svásṝranyā́ ṛtā́varī ǀ
    átannáheva sū́ryaḥ ǁ

    sā no viśvā ati dviṣaḥ svasṝr anyā ṛtāvarī |
    atann aheva sūryaḥ ||

    सा । नः॒ । विश्वा॑ । अति॑ । द्विषः॑ । स्वसॄः॑ । अ॒न्याः । ऋ॒तऽव॑री ।
    अत॑न् । अहा॑ऽइव । सूर्यः॑ ॥

    सा । नः । विश्वा । अति । द्विषः । स्वसॄः । अन्याः । ऋतऽवरी ।
    अतन् । अहाऽइव । सूर्यः ॥

    sā́ ǀ naḥ ǀ víśvā ǀ áti ǀ dvíṣaḥ ǀ svásṝḥ ǀ anyā́ḥ ǀ ṛtá-varī ǀ
    átan ǀ áhā-iva ǀ sū́ryaḥ ǁ

    sā ǀ naḥ ǀ viśvā ǀ ati ǀ dviṣaḥ ǀ svasṝḥ ǀ anyāḥ ǀ ṛta-varī ǀ
    atan ǀ ahā-iva ǀ sūryaḥ ǁ

    6.61.9 Aṣṭaka 4.8.31.4Anuvāka 6.5.124

  10. Ṛk 10

    उ॒त नः॑ प्रि॒या प्रि॒यासु॑ स॒प्तस्व॑सा॒ सुजु॑ष्टा ।
    सर॑स्वती॒ स्तोम्या॑ भूत् ॥

    उत नः प्रिया प्रियासु सप्तस्वसा सुजुष्टा |
    सरस्वती स्तोम्या भूत् ||

    utá naḥ priyā́ priyā́su saptásvasā sújuṣṭā ǀ
    sárasvatī stómyā bhūt ǁ

    uta naḥ priyā priyāsu saptasvasā sujuṣṭā |
    sarasvatī stomyā bhūt ||

    उ॒त । नः॒ । प्रि॒या । प्रि॒यासु॑ । स॒प्तऽस्व॑सा । सुऽजु॑ष्टा ।
    सर॑स्वती । स्तोम्या॑ । भू॒त् ॥

    उत । नः । प्रिया । प्रियासु । सप्तऽस्वसा । सुऽजुष्टा ।
    सरस्वती । स्तोम्या । भूत् ॥

    utá ǀ naḥ ǀ priyā́ ǀ priyā́su ǀ saptá-svasā ǀ sú-juṣṭā ǀ
    sárasvatī ǀ stómyā ǀ bhūt ǁ

    uta ǀ naḥ ǀ priyā ǀ priyāsu ǀ sapta-svasā ǀ su-juṣṭā ǀ
    sarasvatī ǀ stomyā ǀ bhūt ǁ

    6.61.10 Aṣṭaka 4.8.31.5Anuvāka 6.5.125

  11. Ṛk 11

    आ॒प॒प्रुषी॒ पार्थि॑वान्यु॒रु रजो॑ अं॒तरि॑क्षं ।
    सर॑स्वती नि॒दस्पा॑तु ॥

    आपप्रुषी पार्थिवान्य् उरु रजो अन्तरिक्षम् |
    सरस्वती निदस् पातु ||

    āpaprúṣī pā́rthivānyurú rájo antárikṣam ǀ
    sárasvatī nidáspātu ǁ

    āpapruṣī pārthivāny uru rajo antarikṣam |
    sarasvatī nidas pātu ||

    आ॒ऽप॒प्रुषी॑ । पार्थि॑वानि । उ॒रु । रजः॑ । अ॒न्तरि॑क्षम् ।
    सर॑स्वती । नि॒दः । पा॒तु॒ ॥

    आऽपप्रुषी । पार्थिवानि । उरु । रजः । अन्तरिक्षम् ।
    सरस्वती । निदः । पातु ॥

    ā-paprúṣī ǀ pā́rthivāni ǀ urú ǀ rájaḥ ǀ antárikṣam ǀ
    sárasvatī ǀ nidáḥ ǀ pātu ǁ

    ā-papruṣī ǀ pārthivāni ǀ uru ǀ rajaḥ ǀ antarikṣam ǀ
    sarasvatī ǀ nidaḥ ǀ pātu ǁ

    6.61.11 Aṣṭaka 4.8.32.1Anuvāka 6.5.126

  12. Ṛk 12

    त्रि॒ष॒धस्था॑ स॒प्तधा॑तुः॒ पंच॑ जा॒ता व॒र्धयं॑ती ।
    वाजे॑वाजे॒ हव्या॑ भूत् ॥

    त्रिषधस्था सप्तधातुः पञ्च जाता वर्धयन्ती |
    वाजे-वाजे हव्या भूत् ||

    triṣadhásthā saptádhātuḥ páñca jātā́ vardháyantī ǀ
    vā́jevāje hávyā bhūt ǁ

    triṣadhasthā saptadhātuḥ pañca jātā vardhayantī |
    vāje-vāje havyā bhūt ||

    त्रि॒ऽस॒धस्था॑ । स॒प्तऽधा॑तुः । पञ्च॑ । जा॒ता । व॒र्धय॑न्ती ।
    वाजे॑ऽवाजे । हव्या॑ । भू॒त् ॥

    त्रिऽसधस्था । सप्तऽधातुः । पञ्च । जाता । वर्धयन्ती ।
    वाजेऽवाजे । हव्या । भूत् ॥

    tri-sadhásthā ǀ saptá-dhātuḥ ǀ páñca ǀ jātā́ ǀ vardháyantī ǀ
    vā́je-vāje ǀ hávyā ǀ bhūt ǁ

    tri-sadhasthā ǀ sapta-dhātuḥ ǀ pañca ǀ jātā ǀ vardhayantī ǀ
    vāje-vāje ǀ havyā ǀ bhūt ǁ

    6.61.12 Aṣṭaka 4.8.32.2Anuvāka 6.5.127

  13. Ṛk 13

    प्र या म॑हि॒म्ना म॒हिना॑सु॒ चेकि॑ते द्यु॒म्नेभि॑र॒न्या अ॒पसा॑म॒पस्त॑मा ।
    रथ॑ इव बृह॒ती वि॒भ्वने॑ कृ॒तोप॒स्तुत्या॑ चिकि॒तुषा॒ सर॑स्वती ॥

    प्र या महिम्ना महिनासु चेकिते द्युम्नेभिर् अन्या अपसाम् अपस्तमा |
    रथ इव बृहती विभ्वने कृतोपस्तुत्या चिकितुषा सरस्वती ||

    prá yā́ mahimnā́ mahínāsu cékite dyumnébhiranyā́ apásāmapástamā ǀ
    rátha iva bṛhatī́ vibhváne kṛtópastútyā cikitúṣā sárasvatī ǁ

    pra yā mahimnā mahināsu cekite dyumnebhir anyā apasām apastamā |
    ratha iva bṛhatī vibhvane kṛtopastutyā cikituṣā sarasvatī ||

    प्र । या । म॒हि॒म्ना । म॒हिना॑ । आ॒सु॒ । चेकि॑ते । द्यु॒म्नेभिः॑ । अ॒न्याः । अ॒पसा॑म् । अ॒पःऽत॑मा ।
    रथः॑ऽइव । बृ॒ह॒ती । वि॒ऽभ्वने॑ । कृ॒ता । उ॒प॒ऽस्तुत्या॑ । चि॒कि॒तुषा॑ । सर॑स्वती ॥

    प्र । या । महिम्ना । महिना । आसु । चेकिते । द्युम्नेभिः । अन्याः । अपसाम् । अपःऽतमा ।
    रथःऽइव । बृहती । विऽभ्वने । कृता । उपऽस्तुत्या । चिकितुषा । सरस्वती ॥

    prá ǀ yā́ ǀ mahimnā́ ǀ mahínā ǀ āsu ǀ cékite ǀ dyumnébhiḥ ǀ anyā́ḥ ǀ apásām ǀ apáḥ-tamā ǀ
    ráthaḥ-iva ǀ bṛhatī́ ǀ vi-bhváne ǀ kṛtā́ ǀ upa-stútyā ǀ cikitúṣā ǀ sárasvatī ǁ

    pra ǀ yā ǀ mahimnā ǀ mahinā ǀ āsu ǀ cekite ǀ dyumnebhiḥ ǀ anyāḥ ǀ apasām ǀ apaḥ-tamā ǀ
    rathaḥ-iva ǀ bṛhatī ǀ vi-bhvane ǀ kṛtā ǀ upa-stutyā ǀ cikituṣā ǀ sarasvatī ǁ

    6.61.13 Aṣṭaka 4.8.32.3Anuvāka 6.5.128

  14. Ṛk 14

    सर॑स्वत्य॒भि नो॑ नेषि॒ वस्यो॒ माप॑ स्फरीः॒ पय॑सा॒ मा न॒ आ ध॑क् ।
    जु॒षस्व॑ नः स॒ख्या वे॒श्या॑ च॒ मा त्वत्क्षेत्रा॒ण्यर॑णानि गन्म ॥

    सरस्वत्य् अभि नो नेषि वस्यो माप स्फरीः पयसा मा न आ धक् |
    जुषस्व नः सख्या वेश्या च मा त्वत् क्षेत्राण्य् अरणानि गन्म ||

    sárasvatyabhí no neṣi vásyo mā́pa spharīḥ páyasā mā́ na ā́ dhak ǀ
    juṣásva naḥ sakhyā́ veśyā́ ca mā́ tvátkṣétrāṇyáraṇāni ganma ǁ

    sarasvaty abhi no neṣi vasyo māpa spharīḥ payasā mā na ā dhak |
    juṣasva naḥ sakhyā veśyā ca mā tvat kṣetrāṇy araṇāni ganma ||

    सर॑स्वति । अ॒भि । नः॒ । ने॒षि॒ । वस्यः॑ । मा । अप॑ । स्फ॒रीः॒ । पय॑सा । मा । नः॒ । आ । ध॒क् ।
    जु॒षस्व॑ । नः॒ । स॒ख्या । वे॒श्या॑ । च॒ । मा । त्वत् । क्षेत्रा॑णि । अर॑णानि । ग॒न्म॒ ॥

    सरस्वति । अभि । नः । नेषि । वस्यः । मा । अप । स्फरीः । पयसा । मा । नः । आ । धक् ।
    जुषस्व । नः । सख्या । वेश्या । च । मा । त्वत् । क्षेत्राणि । अरणानि । गन्म ॥

    sárasvati ǀ abhí ǀ naḥ ǀ neṣi ǀ vásyaḥ ǀ mā́ ǀ ápa ǀ spharīḥ ǀ páyasā ǀ mā́ ǀ naḥ ǀ ā́ ǀ dhak ǀ
    juṣásva ǀ naḥ ǀ sakhyā́ ǀ veśyā́ ǀ ca ǀ mā́ ǀ tvát ǀ kṣétrāṇi ǀ áraṇāni ǀ ganma ǁ

    sarasvati ǀ abhi ǀ naḥ ǀ neṣi ǀ vasyaḥ ǀ mā ǀ apa ǀ spharīḥ ǀ payasā ǀ mā ǀ naḥ ǀ ā ǀ dhak ǀ
    juṣasva ǀ naḥ ǀ sakhyā ǀ veśyā ǀ ca ǀ mā ǀ tvat ǀ kṣetrāṇi ǀ araṇāni ǀ ganma ǁ

    6.61.14 Aṣṭaka 4.8.32.4Anuvāka 6.5.129

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.

Ṛgveda 6.61 · Sarasvatī

Interpretations

Ralph T. H. Griffith

Ṛk 1

To Vadhryasva when. be worshipped her with gifts she gave fierce Divodāsa, canceller of debts. Consumer of the churlish niggard, one and all, thine, O Sarasvatī, are these effectual boons.

Ṛk 2

She with her might, like one who digs for lotus-stems, hath burst with her strong waves the ridges of the hills. Let us invite with songs and holy hymns for help Sarasvatī who slayeth the Paravatas.

Ṛk 3

Thou castest down, Sarasvatī, those who scorned the Gods, the brood of every Bṛsaya skilled in magic arts. Thou hast discovered rivers for the tribes of men, and, rich in wealth! made poison flow away from them.

Ṛk 4

May the divine Sarasvatī, rich in her wealth, protect us well, Furthering all our thoughts with might

Ṛk 5

Whoso, divine Sarasvatī, invokes thee where the prize is set, Like Indra when he smites the foe.

Ṛk 6

Aid us, divine Sarasvad, thou who art strong in wealth and power Like Pūṣan, give us opulence.

Ṛk 7

Yea, this divine Sarasvatī, terrible with her golden path, Foe-slayer, claims our eulogy.

Ṛk 8

Whose limitless unbroken flood, swift-moving with a rapid rush, Comes onward with tempestuous roar.

Ṛk 9

She hath spread us beyond all foes, beyond her Sisters, Holy One, As Sūrya spreadeth out the days.

Ṛk 10

Yea, she most dear amid dear stream, Seven-sistered, graciously inclined, Sarasvatī hath earned our praise.

Ṛk 11

Guard us from hate Sarasvatī, she who hath filled the realms of earth, And that wide tract, the firmament!

Ṛk 12

Seven-sistered, sprung from threefold source, the Five Tribes' prosperer, she must be Invoked in every deed of might.

Ṛk 13

Marked out by majesty among the Mighty Ones, in glory swifter than the other rapid Streams, Created vast for victory like a chariot, Sarasvatī must be extolled by every sage.

Ṛk 14

Guide us, Sarasvatī, to glorious treasure: refuse us not thy milk, nor spurn us from thee. Gladly accept our friendship and obedience: let us not go from thee to distant countries.