Devatā देवता

Divaḥ, Pṛthivī

Ṛṣi ऋषि

Bharadvāja Bārhaspatya

Chandas छन्दस्

Jagatī

1. Ṛk 1

   घृ॒तव॑ती॒ भुव॑नानामभि॒श्रियो॒र्वी पृ॒थ्वी म॑धु॒दुघे॑ सु॒पेश॑सा ।
   द्यावा॑पृथि॒वी वरु॑णस्य॒ धर्म॑णा॒ विष्क॑भिते अ॒जरे॒ भूरि॑रेतसा ॥

   घृतवती भुवनानाम् अभिश्रियोर्वी पृथ्वी मधुदुघे सुपेशसा |
   द्यावापृथिवी वरुणस्य धर्मणा विष्कभिते अजरे भूरिरेतसा ||

   ghṛtávatī bhúvanānāmabhiśríyorvī́ pṛthvī́ madhudúghe supéśasā ǀ
   dyā́vāpṛthivī́ váruṇasya dhármaṇā víṣkabhite ajáre bhū́riretasā ǁ

   ghṛtavatī bhuvanānām abhiśriyorvī pṛthvī madhudughe supeśasā |
   dyāvāpṛthivī varuṇasya dharmaṇā viṣkabhite ajare bhūriretasā ||

   घृ॒तव॑ती॒ इति॑ घृ॒तऽव॑ती । भुव॑नानाम् । अ॒भि॒ऽश्रिया॑ । उ॒र्वी इति॑ । पृ॒थ्वी इति॑ । म॒धु॒दुघे॒ इति॑ म॒धु॒ऽदुघे॑ । सु॒ऽपेश॑सा ।
   द्यावा॑पृथि॒वी इति॑ । वरु॑णस्य । धर्म॑णा । विस्क॑भिते॒ इति॒ विऽस्क॑भिते । अ॒जरे॒ इति॑ । भूरि॑ऽरेतसा ॥

   घृतवती इति घृतऽवती । भुवनानाम् । अभिऽश्रिया । उर्वी इति । पृथ्वी इति । मधुदुघे इति मधुऽदुघे । सुऽपेशसा ।
   द्यावापृथिवी इति । वरुणस्य । धर्मणा । विस्कभिते इति विऽस्कभिते । अजरे इति । भूरिऽरेतसा ॥

   ghṛtávatī íti ghṛtá-vatī ǀ bhúvanānām ǀ abhi-śríyā ǀ urvī́ íti ǀ pṛthvī́ íti ǀ madhudúghe íti madhu-dúghe ǀ su-péśasā ǀ
   dyā́vāpṛthivī́ íti ǀ váruṇasya ǀ dhármaṇā ǀ vískabhite íti ví-skabhite ǀ ajáre íti ǀ bhū́ri-retasā ǁ

   ghṛtavatī iti ghṛta-vatī ǀ bhuvanānām ǀ abhi-śriyā ǀ urvī iti ǀ pṛthvī iti ǀ madhudughe iti madhu-dughe ǀ su-peśasā ǀ
   dyāvāpṛthivī iti ǀ varuṇasya ǀ dharmaṇā ǀ viskabhite iti vi-skabhite ǀ ajare iti ǀ bhūri-retasā ǁ

   6.70.1 Aṣṭaka 5.1.14.1Anuvāka 6.6.76Interpretations

2. Ṛk 2

   अस॑श्चंती॒ भूरि॑धारे॒ पय॑स्वती घृ॒तं दु॑हाते सु॒कृते॒ शुचि॑व्रते ।
   राजं॑ती अ॒स्य भुव॑नस्य रोदसी अ॒स्मे रेतः॑ सिंचतं॒ यन्मनु॑र्हितं ॥

   असश्चन्ती भूरिधारे पयस्वती घृतं दुहाते सुकृते शुचिव्रते |
   राजन्ती अस्य भुवनस्य रोदसी अस्मे रेतः सिञ्चतं यन् मनुर्हितम् ||

   ásaścantī bhū́ridhāre páyasvatī ghṛtám duhāte sukṛ́te śúcivrate ǀ
   rā́jantī asyá bhúvanasya rodasī asmé rétaḥ siñcatam yánmánurhitam ǁ

   asaścantī bhūridhāre payasvatī ghṛtaṃ duhāte sukṛte śucivrate |
   rājantī asya bhuvanasya rodasī asme retaḥ siñcataṃ yan manurhitam ||

   अस॑श्चन्ती॒ इति॑ । भूरि॑धारे॒ इति॒ भूरि॑ऽधारे । पय॑स्वती॒ इति॑ । घृ॒तम् । दु॒हा॒ते॒ इति॑ । सु॒ऽकृते॑ । शुचि॑व्रते॒ इति॒ शुचि॑ऽव्रते ।
   राज॑न्ती॒ इति॑ । अ॒स्य । भुव॑नस्य । रो॒द॒सी॒ इति॑ । अ॒स्मे इति॑ । रेतः॑ । सि॒ञ्च॒त॒म् । यत् । मनुः॑ऽहितम् ॥

   असश्चन्ती इति । भूरिधारे इति भूरिऽधारे । पयस्वती इति । घृतम् । दुहाते इति । सुऽकृते । शुचिव्रते इति शुचिऽव्रते ।
   राजन्ती इति । अस्य । भुवनस्य । रोदसी इति । अस्मे इति । रेतः । सिञ्चतम् । यत् । मनुःऽहितम् ॥

   ásaścantī íti ǀ bhū́ridhāre íti bhū́ri-dhāre ǀ páyasvatī íti ǀ ghṛtám ǀ duhāte íti ǀ su-kṛ́te ǀ śúcivrate íti śúci-vrate ǀ
   rā́jantī íti ǀ asyá ǀ bhúvanasya ǀ rodasī íti ǀ asmé íti ǀ rétaḥ ǀ siñcatam ǀ yát ǀ mánuḥ-hitam ǁ

   asaścantī iti ǀ bhūridhāre iti bhūri-dhāre ǀ payasvatī iti ǀ ghṛtam ǀ duhāte iti ǀ su-kṛte ǀ śucivrate iti śuci-vrate ǀ
   rājantī iti ǀ asya ǀ bhuvanasya ǀ rodasī iti ǀ asme iti ǀ retaḥ ǀ siñcatam ǀ yat ǀ manuḥ-hitam ǁ

   6.70.2 Aṣṭaka 5.1.14.2Anuvāka 6.6.77Interpretations

3. Ṛk 3

   यो वा॑मृ॒जवे॒ क्रम॑णाय रोदसी॒ मर्तो॑ द॒दाश॑ धिषणे॒ स सा॑धति ।
   प्र प्र॒जाभि॑र्जायते॒ धर्म॑ण॒स्परि॑ यु॒वोः सि॒क्ता विषु॑रूपाणि॒ सव्र॑ता ॥

   यो वाम् ऋजवे क्रमणाय रोदसी मर्तो ददाश धिषणे स साधति |
   प्र प्रजाभिर् जायते धर्मणस् परि युवोः सिक्ता विषुरूपाणि सव्रता ||

   yó vāmṛjáve krámaṇāya rodasī márto dadā́śa dhiṣaṇe sá sādhati ǀ
   prá prajā́bhirjāyate dhármaṇaspári yuvóḥ siktā́ víṣurūpāṇi sávratā ǁ

   yo vām ṛjave kramaṇāya rodasī marto dadāśa dhiṣaṇe sa sādhati |
   pra prajābhir jāyate dharmaṇas pari yuvoḥ siktā viṣurūpāṇi savratā ||

   यः । वा॒म् । ऋ॒जवे॑ । क्रम॑णाय । रो॒द॒सी॒ इति॑ । मर्तः॑ । द॒दाश॑ । धि॒ष॒णे॒ इति॑ । सः । सा॒ध॒ति॒ ।
   प्र । प्र॒ऽजाभिः॑ । जा॒य॒ते॒ । धर्म॑णः । परि॑ । यु॒वोः । सि॒क्ता । विषु॑ऽरूपाणि । सऽव्र॑ता ॥

   यः । वाम् । ऋजवे । क्रमणाय । रोदसी इति । मर्तः । ददाश । धिषणे इति । सः । साधति ।
   प्र । प्रऽजाभिः । जायते । धर्मणः । परि । युवोः । सिक्ता । विषुऽरूपाणि । सऽव्रता ॥

   yáḥ ǀ vām ǀ ṛjáve ǀ krámaṇāya ǀ rodasī íti ǀ mártaḥ ǀ dadā́śa ǀ dhiṣaṇe íti ǀ sáḥ ǀ sādhati ǀ
   prá ǀ pra-jā́bhiḥ ǀ jāyate ǀ dhármaṇaḥ ǀ pári ǀ yuvóḥ ǀ siktā́ ǀ víṣu-rūpāṇi ǀ sá-vratā ǁ

   yaḥ ǀ vām ǀ ṛjave ǀ kramaṇāya ǀ rodasī iti ǀ martaḥ ǀ dadāśa ǀ dhiṣaṇe iti ǀ saḥ ǀ sādhati ǀ
   pra ǀ pra-jābhiḥ ǀ jāyate ǀ dharmaṇaḥ ǀ pari ǀ yuvoḥ ǀ siktā ǀ viṣu-rūpāṇi ǀ sa-vratā ǁ

   6.70.3 Aṣṭaka 5.1.14.3Anuvāka 6.6.78Interpretations

4. Ṛk 4

   घृ॒तेन॒ द्यावा॑पृथि॒वी अ॒भीवृ॑ते घृत॒श्रिया॑ घृत॒पृचा॑ घृता॒वृधा॑ ।
   उ॒र्वी पृ॒थ्वी हो॑तृ॒वूर्ये॑ पु॒रोहि॑ते॒ ते इद्विप्रा॑ ईळते सु॒म्नमि॒ष्टये॑ ॥

   घृतेन द्यावापृथिवी अभीवृते घृतश्रिया घृतपृचा घृतावृधा |
   उर्वी पृथ्वी होतृवूर्ये पुरोहिते ते इद् विप्रा ईऌअते सुम्नम् इष्टये ||

   ghṛténa dyā́vāpṛthivī́ abhī́vṛte ghṛtaśríyā ghṛtapṛ́cā ghṛtāvṛ́dhā ǀ
   urvī́ pṛthvī́ hotṛvū́rye puróhite té ídvíprā īḷate sumnámiṣṭáye ǁ

   ghṛtena dyāvāpṛthivī abhīvṛte ghṛtaśriyā ghṛtapṛcā ghṛtāvṛdhā |
   urvī pṛthvī hotṛvūrye purohite te id viprā īḷate sumnam iṣṭaye ||

   घृ॒तेन॑ । द्यावा॑पृथि॒वी इति॑ । अ॒भीवृ॑ते॒ इत्य॒भिऽवृ॑ते । घृ॒त॒ऽश्रिया॑ । घृ॒त॒ऽपृचा॑ । घृ॒त॒ऽवृधा॑ ।
   उ॒र्वी इति॑ । पृ॒थ्वी इति॑ । हो॒तृ॒ऽवूर्ये॑ । पु॒रोहि॑ते॒ इति॑ पु॒रःऽहि॑ते । ते इति॑ । इत् । विप्राः॑ । ई॒ळ॒ते॒ । सु॒म्नम् । इ॒ष्टये॑ ॥

   घृतेन । द्यावापृथिवी इति । अभीवृते इत्यभिऽवृते । घृतऽश्रिया । घृतऽपृचा । घृतऽवृधा ।
   उर्वी इति । पृथ्वी इति । होतृऽवूर्ये । पुरोहिते इति पुरःऽहिते । ते इति । इत् । विप्राः । ईळते । सुम्नम् । इष्टये ॥

   ghṛténa ǀ dyā́vāpṛthivī́ íti ǀ abhī́vṛte ítyabhí-vṛte ǀ ghṛta-śríyā ǀ ghṛta-pṛ́cā ǀ ghṛta-vṛ́dhā ǀ
   urvī́ íti ǀ pṛthvī́ íti ǀ hotṛ-vū́rye ǀ puróhite íti puráḥ-hite ǀ té íti ǀ ít ǀ víprāḥ ǀ īḷate ǀ sumnám ǀ iṣṭáye ǁ

   ghṛtena ǀ dyāvāpṛthivī iti ǀ abhīvṛte ityabhi-vṛte ǀ ghṛta-śriyā ǀ ghṛta-pṛcā ǀ ghṛta-vṛdhā ǀ
   urvī iti ǀ pṛthvī iti ǀ hotṛ-vūrye ǀ purohite iti puraḥ-hite ǀ te iti ǀ it ǀ viprāḥ ǀ īḷate ǀ sumnam ǀ iṣṭaye ǁ

   6.70.4 Aṣṭaka 5.1.14.4Anuvāka 6.6.79Interpretations

5. Ṛk 5

   मधु॑ नो॒ द्यावा॑पृथि॒वी मि॑मिक्षतां मधु॒श्चुता॑ मधु॒दुघे॒ मधु॑व्रते ।
   दधा॑ने य॒ज्ञं द्रवि॑णं च दे॒वता॒ महि॒ श्रवो॒ वाज॑म॒स्मे सु॒वीर्यं॑ ॥

   मधु नो द्यावापृथिवी मिमिक्षताम् मधुश्चुता मधुदुघे मधुव्रते |
   दधाने यज्ञं द्रविणं च देवता महि श्रवो वाजम् अस्मे सुवीर्यम् ||

   mádhu no dyā́vāpṛthivī́ mimikṣatām madhuścútā madhudúghe mádhuvrate ǀ
   dádhāne yajñám dráviṇam ca devátā máhi śrávo vā́jamasmé suvī́ryam ǁ

   madhu no dyāvāpṛthivī mimikṣatām madhuścutā madhudughe madhuvrate |
   dadhāne yajñaṃ draviṇaṃ ca devatā mahi śravo vājam asme suvīryam ||

   मधु॑ । नः॒ । द्यावा॑पृथि॒वी इति॑ । मि॒मि॒क्ष॒ता॒म् । म॒धु॒ऽश्चुता॑ । म॒धु॒दुघे॒ इति॑ म॒धु॒ऽदुघे॑ । मधु॑व्रते॒ इति॒ मधु॑ऽव्रते ।
   दधा॑ने॒ इति॑ । य॒ज्ञम् । द्रवि॑णम् । च॒ । दे॒वता॑ । महि॑ । श्रवः॑ । वाज॑म् । अ॒स्मे इति॑ । सु॒ऽवीर्य॑म् ॥

   मधु । नः । द्यावापृथिवी इति । मिमिक्षताम् । मधुऽश्चुता । मधुदुघे इति मधुऽदुघे । मधुव्रते इति मधुऽव्रते ।
   दधाने इति । यज्ञम् । द्रविणम् । च । देवता । महि । श्रवः । वाजम् । अस्मे इति । सुऽवीर्यम् ॥

   mádhu ǀ naḥ ǀ dyā́vāpṛthivī́ íti ǀ mimikṣatām ǀ madhu-ścútā ǀ madhudúghe íti madhu-dúghe ǀ mádhuvrate íti mádhu-vrate ǀ
   dádhāne íti ǀ yajñám ǀ dráviṇam ǀ ca ǀ devátā ǀ máhi ǀ śrávaḥ ǀ vā́jam ǀ asmé íti ǀ su-vī́ryam ǁ

   madhu ǀ naḥ ǀ dyāvāpṛthivī iti ǀ mimikṣatām ǀ madhu-ścutā ǀ madhudughe iti madhu-dughe ǀ madhuvrate iti madhu-vrate ǀ
   dadhāne iti ǀ yajñam ǀ draviṇam ǀ ca ǀ devatā ǀ mahi ǀ śravaḥ ǀ vājam ǀ asme iti ǀ su-vīryam ǁ

   6.70.5 Aṣṭaka 5.1.14.5Anuvāka 6.6.80Interpretations

6. Ṛk 6

   ऊर्जं॑ नो॒ द्यौश्च॑ पृथि॒वी च॑ पिन्वतां पि॒ता मा॒ता वि॑श्व॒विदा॑ सु॒दंस॑सा ।
   सं॒र॒रा॒णे रोद॑सी वि॒श्वशं॑भुवा स॒निं वाजं॑ र॒यिम॒स्मे समि॑न्वतां ॥

   ऊर्जं नो द्यौश् च पृथिवी च पिन्वताम् पिता माता विश्वविदा सुदंससा |
   संरराणे रोदसी विश्वशम्भुवा सनिं वाजं रयिम् अस्मे सम् इन्वताम् ||

   ū́rjam no dyáuśca pṛthivī́ ca pinvatām pitā́ mātā́ viśvavídā sudáṃsasā ǀ
   saṃrarāṇé ródasī viśváśambhuvā saním vā́jam rayímasmé sáminvatām ǁ

   ūrjaṃ no dyauś ca pṛthivī ca pinvatām pitā mātā viśvavidā sudaṃsasā |
   saṃrarāṇe rodasī viśvaśambhuvā saniṃ vājaṃ rayim asme sam invatām ||

   ऊर्ज॑म् । नः॒ । द्यौः । च॒ । पृ॒थि॒वी । च॒ । पि॒न्व॒ता॒म् । पि॒ता । मा॒ता । वि॒श्व॒ऽविदा॑ । सु॒ऽदंस॑सा ।
   सं॒र॒रा॒णे इति॑ स॒म्ऽर॒रा॒णे । रोद॑सी॒ इति॑ । वि॒श्वऽश॑म्भुवा । स॒निम् । वाज॑म् । र॒यिम् । अ॒स्मे इति॑ । सम् । इ॒न्व॒ता॒म् ॥

   ऊर्जम् । नः । द्यौः । च । पृथिवी । च । पिन्वताम् । पिता । माता । विश्वऽविदा । सुऽदंससा ।
   संरराणे इति सम्ऽरराणे । रोदसी इति । विश्वऽशम्भुवा । सनिम् । वाजम् । रयिम् । अस्मे इति । सम् । इन्वताम् ॥

   ū́rjam ǀ naḥ ǀ dyáuḥ ǀ ca ǀ pṛthivī́ ǀ ca ǀ pinvatām ǀ pitā́ ǀ mātā́ ǀ viśva-vídā ǀ su-dáṃsasā ǀ
   saṃrarāṇé íti sam-rarāṇé ǀ ródasī íti ǀ viśvá-śambhuvā ǀ saním ǀ vā́jam ǀ rayím ǀ asmé íti ǀ sám ǀ invatām ǁ

   ūrjam ǀ naḥ ǀ dyauḥ ǀ ca ǀ pṛthivī ǀ ca ǀ pinvatām ǀ pitā ǀ mātā ǀ viśva-vidā ǀ su-daṃsasā ǀ
   saṃrarāṇe iti sam-rarāṇe ǀ rodasī iti ǀ viśva-śambhuvā ǀ sanim ǀ vājam ǀ rayim ǀ asme iti ǀ sam ǀ invatām ǁ

   6.70.6 Aṣṭaka 5.1.14.6Anuvāka 6.6.81Interpretations

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.