Devatā देवता

Pūṣan

Ṛṣi ऋषि

Bharadvāja Bārhaspatya

Chandas छन्दस्

Gāyatrī, Anuṣṭubh

1. Ṛk 1

   व॒यमु॑ त्वा पथस्पते॒ रथं॒ न वाज॑सातये ।
   धि॒ये पू॑षन्नयुज्महि ॥

   वयम् उ त्वा पथस् पते रथं न वाजसातये |
   धिये पूषन्न् अयुज्महि ||

   vayámu tvā pathaspate rátham ná vā́jasātaye ǀ
   dhiyé pūṣannayujmahi ǁ

   vayam u tvā pathas pate rathaṃ na vājasātaye |
   dhiye pūṣann ayujmahi ||

   व॒यम् । ऊं॒ इति॑ । त्वा॒ । प॒थः॒ । प॒ते॒ । रथ॑म् । न । वाज॑ऽसातये ।
   धि॒ये । पू॒ष॒न् । अ॒यु॒ज्म॒हि॒ ॥

   वयम् । ऊं इति । त्वा । पथः । पते । रथम् । न । वाजऽसातये ।
   धिये । पूषन् । अयुज्महि ॥

   vayám ǀ ūṃ íti ǀ tvā ǀ pathaḥ ǀ pate ǀ rátham ǀ ná ǀ vā́ja-sātaye ǀ
   dhiyé ǀ pūṣan ǀ ayujmahi ǁ

   vayam ǀ ūṃ iti ǀ tvā ǀ pathaḥ ǀ pate ǀ ratham ǀ na ǀ vāja-sātaye ǀ
   dhiye ǀ pūṣan ǀ ayujmahi ǁ

   6.53.1 Aṣṭaka 4.8.17.1Anuvāka 6.5.49Interpretations

2. Ṛk 2

   अ॒भि नो॒ नर्यं॒ वसु॑ वी॒रं प्रय॑तदक्षिणं ।
   वा॒मं गृ॒हप॑तिं नय ॥

   अभि नो नर्यं वसु वीरम् प्रयतदक्षिणम् |
   वामं गृहपतिं नय ||

   abhí no náryam vásu vīrám práyatadakṣiṇam ǀ
   vāmám gṛhápatim naya ǁ

   abhi no naryaṃ vasu vīram prayatadakṣiṇam |
   vāmaṃ gṛhapatiṃ naya ||

   अ॒भि । नः॒ । नर्य॑म् । वसु॑ । वी॒रम् । प्रय॑तऽदक्षिणम् ।
   वा॒मम् । गृ॒हऽप॑तिम् । न॒य॒ ॥

   अभि । नः । नर्यम् । वसु । वीरम् । प्रयतऽदक्षिणम् ।
   वामम् । गृहऽपतिम् । नय ॥

   abhí ǀ naḥ ǀ náryam ǀ vásu ǀ vīrám ǀ práyata-dakṣiṇam ǀ
   vāmám ǀ gṛhá-patim ǀ naya ǁ

   abhi ǀ naḥ ǀ naryam ǀ vasu ǀ vīram ǀ prayata-dakṣiṇam ǀ
   vāmam ǀ gṛha-patim ǀ naya ǁ

   6.53.2 Aṣṭaka 4.8.17.2Anuvāka 6.5.50Interpretations

3. Ṛk 3

   अदि॑त्संतं चिदाघृणे॒ पूषं॒दाना॑य चोदय ।
   प॒णेश्चि॒द्वि म्र॑दा॒ मनः॑ ॥

   अदित्सन्तं चिद् आघृणे पूषन् दानाय चोदय |
   पणेश् चिद् वि म्रदा मनः ||

   áditsantam cidāghṛṇe pū́ṣandā́nāya codaya ǀ
   paṇéścidví mradā mánaḥ ǁ

   aditsantaṃ cid āghṛṇe pūṣan dānāya codaya |
   paṇeś cid vi mradā manaḥ ||

   अदि॑त्सन्तम् । चि॒त् । आ॒घृ॒णे॒ । पूष॑न् । दाना॑य । चो॒द॒य॒ ।
   प॒णेः । चि॒त् । वि । म्र॒द॒ । मनः॑ ॥

   अदित्सन्तम् । चित् । आघृणे । पूषन् । दानाय । चोदय ।
   पणेः । चित् । वि । म्रद । मनः ॥

   áditsantam ǀ cit ǀ āghṛṇe ǀ pū́ṣan ǀ dā́nāya ǀ codaya ǀ
   paṇéḥ ǀ cit ǀ ví ǀ mrada ǀ mánaḥ ǁ

   aditsantam ǀ cit ǀ āghṛṇe ǀ pūṣan ǀ dānāya ǀ codaya ǀ
   paṇeḥ ǀ cit ǀ vi ǀ mrada ǀ manaḥ ǁ

   6.53.3 Aṣṭaka 4.8.17.3Anuvāka 6.5.51Interpretations

4. Ṛk 4

   वि प॒थो वाज॑सातये चिनु॒हि वि मृधो॑ जहि ।
   साधं॑तामुग्र नो॒ धियः॑ ॥

   वि पथो वाजसातये चिनुहि वि मृधो जहि |
   साधन्ताम् उग्र नो धियः ||

   ví pathó vā́jasātaye cinuhí ví mṛ́dho jahi ǀ
   sā́dhantāmugra no dhíyaḥ ǁ

   vi patho vājasātaye cinuhi vi mṛdho jahi |
   sādhantām ugra no dhiyaḥ ||

   वि । प॒थः । वाज॑ऽसातये । चि॒नु॒हि । वि । मृधः॑ । ज॒हि॒ ।
   साध॑न्ताम् । उ॒ग्र॒ । नः॒ । धियः॑ ॥

   वि । पथः । वाजऽसातये । चिनुहि । वि । मृधः । जहि ।
   साधन्ताम् । उग्र । नः । धियः ॥

   ví ǀ patháḥ ǀ vā́ja-sātaye ǀ cinuhí ǀ ví ǀ mṛ́dhaḥ ǀ jahi ǀ
   sā́dhantām ǀ ugra ǀ naḥ ǀ dhíyaḥ ǁ

   vi ǀ pathaḥ ǀ vāja-sātaye ǀ cinuhi ǀ vi ǀ mṛdhaḥ ǀ jahi ǀ
   sādhantām ǀ ugra ǀ naḥ ǀ dhiyaḥ ǁ

   6.53.4 Aṣṭaka 4.8.17.4Anuvāka 6.5.52Interpretations

5. Ṛk 5

   परि॑ तृंधि पणी॒नामार॑या॒ हृद॑या कवे ।
   अथे॑म॒स्मभ्यं॑ रंधय ॥

   परि तृन्धि पणीनाम् आरया हृदया कवे |
   अथेम् अस्मभ्यं रन्धय ||

   pári tṛndhi paṇīnā́mā́rayā hṛ́dayā kave ǀ
   áthemasmábhyam randhaya ǁ

   pari tṛndhi paṇīnām ārayā hṛdayā kave |
   athem asmabhyaṃ randhaya ||

   परि॑ । तृ॒न्धि॒ । प॒णी॒नाम् । आर॑या । हृद॑या । क॒वे॒ ।
   अथ॑ । ई॒म् । अ॒स्मभ्य॑म् । र॒न्ध॒य॒ ॥

   परि । तृन्धि । पणीनाम् । आरया । हृदया । कवे ।
   अथ । ईम् । अस्मभ्यम् । रन्धय ॥

   pári ǀ tṛndhi ǀ paṇīnā́m ǀ ā́rayā ǀ hṛ́dayā ǀ kave ǀ
   átha ǀ īm ǀ asmábhyam ǀ randhaya ǁ

   pari ǀ tṛndhi ǀ paṇīnām ǀ ārayā ǀ hṛdayā ǀ kave ǀ
   atha ǀ īm ǀ asmabhyam ǀ randhaya ǁ

   6.53.5 Aṣṭaka 4.8.17.5Anuvāka 6.5.53Interpretations

6. Ṛk 6

   वि पू॑ष॒न्नार॑या तुद प॒णेरि॑च्छ हृ॒दि प्रि॒यं ।
   अथे॑म॒स्मभ्यं॑ रंधय ॥

   वि पूषन्न् आरया तुद पणेर् इच्छ हृदि प्रियम् |
   अथेम् अस्मभ्यं रन्धय ||

   ví pūṣannā́rayā tuda paṇériccha hṛdí priyám ǀ
   áthemasmábhyam randhaya ǁ

   vi pūṣann ārayā tuda paṇer iccha hṛdi priyam |
   athem asmabhyaṃ randhaya ||

   वि । पू॒ष॒न् । आर॑या । तु॒द॒ । प॒णेः । इ॒च्छ॒ । हृ॒दि । प्रि॒यम् ।
   अथ॑ । ई॒म् । अ॒स्मभ्य॑म् । र॒न्ध॒य॒ ॥

   वि । पूषन् । आरया । तुद । पणेः । इच्छ । हृदि । प्रियम् ।
   अथ । ईम् । अस्मभ्यम् । रन्धय ॥

   ví ǀ pūṣan ǀ ā́rayā ǀ tuda ǀ paṇéḥ ǀ iccha ǀ hṛdí ǀ priyám ǀ
   átha ǀ īm ǀ asmábhyam ǀ randhaya ǁ

   vi ǀ pūṣan ǀ ārayā ǀ tuda ǀ paṇeḥ ǀ iccha ǀ hṛdi ǀ priyam ǀ
   atha ǀ īm ǀ asmabhyam ǀ randhaya ǁ

   6.53.6 Aṣṭaka 4.8.18.1Anuvāka 6.5.54Interpretations

7. Ṛk 7

   आ रि॑ख किकि॒रा कृ॑णु पणी॒नां हृद॑या कवे ।
   अथे॑म॒स्मभ्यं॑ रंधय ॥

   आ रिख किकिरा कृणु पणीनां हृदया कवे |
   अथेम् अस्मभ्यं रन्धय ||

   ā́ rikha kikirā́ kṛṇu paṇīnā́m hṛ́dayā kave ǀ
   áthemasmábhyam randhaya ǁ

   ā rikha kikirā kṛṇu paṇīnāṃ hṛdayā kave |
   athem asmabhyaṃ randhaya ||

   आ । रि॒ख॒ । कि॒कि॒रा । कृ॒णु॒ । प॒णी॒नाम् । हृद॑या । क॒वे॒ ।
   अथ॑ । ई॒म् । अ॒स्मभ्य॑म् । र॒न्ध॒य॒ ॥

   आ । रिख । किकिरा । कृणु । पणीनाम् । हृदया । कवे ।
   अथ । ईम् । अस्मभ्यम् । रन्धय ॥

   ā́ ǀ rikha ǀ kikirā́ ǀ kṛṇu ǀ paṇīnā́m ǀ hṛ́dayā ǀ kave ǀ
   átha ǀ īm ǀ asmábhyam ǀ randhaya ǁ

   ā ǀ rikha ǀ kikirā ǀ kṛṇu ǀ paṇīnām ǀ hṛdayā ǀ kave ǀ
   atha ǀ īm ǀ asmabhyam ǀ randhaya ǁ

   6.53.7 Aṣṭaka 4.8.18.2Anuvāka 6.5.55Interpretations

8. Ṛk 8

   यां पू॑षन्ब्रह्म॒चोद॑नी॒मारां॒ बिभ॑र्ष्याघृणे ।
   तया॑ समस्य॒ हृद॑य॒मा रि॑ख किकि॒रा कृ॑णु ॥

   याम् पूषन् ब्रह्मचोदनीम् आराम् बिभर्ष्य् आघृणे |
   तया समस्य हृदयम् आ रिख किकिरा कृणु ||

   yā́m pūṣanbrahmacódanīmā́rām bíbharṣyāghṛṇe ǀ
   táyā samasya hṛ́dayamā́ rikha kikirā́ kṛṇu ǁ

   yām pūṣan brahmacodanīm ārām bibharṣy āghṛṇe |
   tayā samasya hṛdayam ā rikha kikirā kṛṇu ||

   याम् । पू॒ष॒न् । ब्र॒ह्म॒ऽचोद॑नीम् । आरा॑म् । बिभ॑र्षि । आ॒घृ॒णे॒ ।
   तया॑ । स॒म॒स्य॒ । हृद॑यम् । आ । रि॒ख॒ । कि॒कि॒रा । कृ॒णु॒ ॥

   याम् । पूषन् । ब्रह्मऽचोदनीम् । आराम् । बिभर्षि । आघृणे ।
   तया । समस्य । हृदयम् । आ । रिख । किकिरा । कृणु ॥

   yā́m ǀ pūṣan ǀ brahma-códanīm ǀ ā́rām ǀ bíbharṣi ǀ āghṛṇe ǀ
   táyā ǀ samasya ǀ hṛ́dayam ǀ ā́ ǀ rikha ǀ kikirā́ ǀ kṛṇu ǁ

   yām ǀ pūṣan ǀ brahma-codanīm ǀ ārām ǀ bibharṣi ǀ āghṛṇe ǀ
   tayā ǀ samasya ǀ hṛdayam ǀ ā ǀ rikha ǀ kikirā ǀ kṛṇu ǁ

   6.53.8 Aṣṭaka 4.8.18.3Anuvāka 6.5.56Interpretations

9. Ṛk 9

   या ते॒ अष्ट्रा॒ गोओ॑प॒शाघृ॑णे पशु॒साध॑नी ।
   तस्या॑स्ते सु॒म्नमी॑महे ॥

   या ते अष्ट्रा गोओपशाघृणे पशुसाधनी |
   तस्यास् ते सुम्नम् ईमहे ||

   yā́ te áṣṭrā góopaśā́ghṛṇe paśusā́dhanī ǀ
   tásyāste sumnámīmahe ǁ

   yā te aṣṭrā goopaśāghṛṇe paśusādhanī |
   tasyās te sumnam īmahe ||

   या । ते॒ । अष्ट्रा॑ । गोऽओ॑पशा । आघृ॑णे । प॒शु॒ऽसाध॑नी ।
   तस्याः॑ । ते॒ । सु॒म्नम् । ई॒म॒हे॒ ॥

   या । ते । अष्ट्रा । गोऽओपशा । आघृणे । पशुऽसाधनी ।
   तस्याः । ते । सुम्नम् । ईमहे ॥

   yā́ ǀ te ǀ áṣṭrā ǀ gó-opaśā ǀ ā́ghṛṇe ǀ paśu-sā́dhanī ǀ
   tásyāḥ ǀ te ǀ sumnám ǀ īmahe ǁ

   yā ǀ te ǀ aṣṭrā ǀ go-opaśā ǀ āghṛṇe ǀ paśu-sādhanī ǀ
   tasyāḥ ǀ te ǀ sumnam ǀ īmahe ǁ

   6.53.9 Aṣṭaka 4.8.18.4Anuvāka 6.5.57Interpretations

10. Ṛk 10

    उ॒त नो॑ गो॒षणिं॒ धिय॑मश्व॒सां वा॑ज॒सामु॒त ।
    नृ॒वत्कृ॑णुहि वी॒तये॑ ॥

    उत नो गोषणिं धियम् अश्वसां वाजसाम् उत |
    नृवत् कृणुहि वीतये ||

    utá no goṣáṇim dhíyamaśvasā́m vājasā́mutá ǀ
    nṛvátkṛṇuhi vītáye ǁ

    uta no goṣaṇiṃ dhiyam aśvasāṃ vājasām uta |
    nṛvat kṛṇuhi vītaye ||

    उ॒त । नः॒ । गो॒ऽसनि॑म् । धिय॑म् । अ॒श्व॒साम् । वा॒ज॒ऽसाम् । उ॒त ।
    नृ॒ऽवत् । कृ॒णु॒हि॒ । वी॒तये॑ ॥

    उत । नः । गोऽसनिम् । धियम् । अश्वसाम् । वाजऽसाम् । उत ।
    नृऽवत् । कृणुहि । वीतये ॥

    utá ǀ naḥ ǀ go-sánim ǀ dhíyam ǀ aśvasā́m ǀ vāja-sā́m ǀ utá ǀ
    nṛ-vát ǀ kṛṇuhi ǀ vītáye ǁ

    uta ǀ naḥ ǀ go-sanim ǀ dhiyam ǀ aśvasām ǀ vāja-sām ǀ uta ǀ
    nṛ-vat ǀ kṛṇuhi ǀ vītaye ǁ

    6.53.10 Aṣṭaka 4.8.18.5Anuvāka 6.5.58Interpretations

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.