Devatā देवता

Indra

Ṛṣi ऋषि

Bharadvāja Bārhaspatya

Chandas छन्दस्

Triṣṭubh, Virāj

1. Ṛk 1

   द्यौर्न य इं॑द्रा॒भि भूमा॒र्यस्त॒स्थौ र॒यिः शव॑सा पृ॒त्सु जना॑न् ।
   तं नः॑ स॒हस्र॑भरमुर्वरा॒सां द॒द्धि सू॑नो सहसो वृत्र॒तुरं॑ ॥

   द्यौर् न य इन्द्राभि भूमार्यस् तस्थौ रयिः शवसा पृत्सु जनान् |
   तं नः सहस्रभरम् उर्वरासां दद्धि सूनो सहसो वृत्रतुरम् ||

   dyáurná yá indrābhí bhū́māryástastháu rayíḥ śávasā pṛtsú jánān ǀ
   tám naḥ sahásrabharamurvarāsā́m daddhí sūno sahaso vṛtratúram ǁ

   dyaur na ya indrābhi bhūmāryas tasthau rayiḥ śavasā pṛtsu janān |
   taṃ naḥ sahasrabharam urvarāsāṃ daddhi sūno sahaso vṛtraturam ||

   द्यौः । न । यः । इ॒न्द्र॒ । अ॒भि । भूम॑ । अ॒र्यः । त॒स्थौ । र॒यिः । शव॑सा । पृ॒त्ऽसु । जना॑न् ।
   तम् । नः॒ । स॒हस्र॑ऽभरम् । उ॒र्व॒रा॒ऽसाम् । द॒द्धि । सू॒नो॒ इति॑ । स॒ह॒सः॒ । वृ॒त्र॒ऽतुर॑म् ॥

   द्यौः । न । यः । इन्द्र । अभि । भूम । अर्यः । तस्थौ । रयिः । शवसा । पृत्ऽसु । जनान् ।
   तम् । नः । सहस्रऽभरम् । उर्वराऽसाम् । दद्धि । सूनो इति । सहसः । वृत्रऽतुरम् ॥

   dyáuḥ ǀ ná ǀ yáḥ ǀ indra ǀ abhí ǀ bhū́ma ǀ aryáḥ ǀ tastháu ǀ rayíḥ ǀ śávasā ǀ pṛt-sú ǀ jánān ǀ
   tám ǀ naḥ ǀ sahásra-bharam ǀ urvarā-sā́m ǀ daddhí ǀ sūno íti ǀ sahasaḥ ǀ vṛtra-túram ǁ

   dyauḥ ǀ na ǀ yaḥ ǀ indra ǀ abhi ǀ bhūma ǀ aryaḥ ǀ tasthau ǀ rayiḥ ǀ śavasā ǀ pṛt-su ǀ janān ǀ
   tam ǀ naḥ ǀ sahasra-bharam ǀ urvarā-sām ǀ daddhi ǀ sūno iti ǀ sahasaḥ ǀ vṛtra-turam ǁ

   6.20.1 Aṣṭaka 4.6.9.1Anuvāka 6.2.92Interpretations

2. Ṛk 2

   दि॒वो न तुभ्य॒मन्विं॑द्र स॒त्रासु॒र्यं॑ दे॒वेभि॑र्धायि॒ विश्वं॑ ।
   अहिं॒ यद्वृ॒त्रम॒पो व॑व्रि॒वांसं॒ हन्नृ॑जीषि॒न्विष्णु॑ना सचा॒नः ॥

   दिवो न तुभ्यम् अन्व् इन्द्र सत्रासुर्यं देवेभिर् धायि विश्वम् |
   अहिं यद् वृत्रम् अपो वव्रिवांसं हन्न् ऋजीषिन् विष्णुना सचानः ||

   divó ná túbhyamánvindra satrā́suryám devébhirdhāyi víśvam ǀ
   áhim yádvṛtrámapó vavrivā́ṃsam hánnṛjīṣinvíṣṇunā sacānáḥ ǁ

   divo na tubhyam anv indra satrāsuryaṃ devebhir dhāyi viśvam |
   ahiṃ yad vṛtram apo vavrivāṃsaṃ hann ṛjīṣin viṣṇunā sacānaḥ ||

   दि॒वः । न । तुभ्य॑म् । अनु॑ । इ॒न्द्र॒ । स॒त्रा । अ॒सु॒र्य॑म् । दे॒वेभिः॑ । धा॒यि॒ । विश्व॑म् ।
   अहि॑म् । यत् । वृ॒त्रम् । अ॒पः । व॒व्रि॒ऽवांस॑म् । हन् । ऋ॒जी॒षि॒न् । विष्णु॑ना । स॒चा॒नः ॥

   दिवः । न । तुभ्यम् । अनु । इन्द्र । सत्रा । असुर्यम् । देवेभिः । धायि । विश्वम् ।
   अहिम् । यत् । वृत्रम् । अपः । वव्रिऽवांसम् । हन् । ऋजीषिन् । विष्णुना । सचानः ॥

   diváḥ ǀ ná ǀ túbhyam ǀ ánu ǀ indra ǀ satrā́ ǀ asuryám ǀ devébhiḥ ǀ dhāyi ǀ víśvam ǀ
   áhim ǀ yát ǀ vṛtrám ǀ apáḥ ǀ vavri-vā́ṃsam ǀ hán ǀ ṛjīṣin ǀ víṣṇunā ǀ sacānáḥ ǁ

   divaḥ ǀ na ǀ tubhyam ǀ anu ǀ indra ǀ satrā ǀ asuryam ǀ devebhiḥ ǀ dhāyi ǀ viśvam ǀ
   ahim ǀ yat ǀ vṛtram ǀ apaḥ ǀ vavri-vāṃsam ǀ han ǀ ṛjīṣin ǀ viṣṇunā ǀ sacānaḥ ǁ

   6.20.2 Aṣṭaka 4.6.9.2Anuvāka 6.2.93Interpretations

3. Ṛk 3

   तूर्व॒न्नोजी॑यांत॒वस॒स्तवी॑यान्कृ॒तब्र॒ह्मेंद्रो॑ वृ॒द्धम॑हाः ।
   राजा॑भव॒न्मधु॑नः सो॒म्यस्य॒ विश्वा॑सां॒ यत्पु॒रां द॒र्त्नुमाव॑त् ॥

   तूर्वन्न् ओजीयान् तवसस् तवीयान् कृतब्रह्मेन्द्रो वृद्धमहाः |
   राजाभवन् मधुनः सोम्यस्य विश्वासां यत् पुरां दर्त्नुम् आवत् ||

   tū́rvannójīyāntavásastávīyānkṛtábrahméndro vṛddhámahāḥ ǀ
   rā́jābhavanmádhunaḥ somyásya víśvāsām yátpurā́m dartnúmāvat ǁ

   tūrvann ojīyān tavasas tavīyān kṛtabrahmendro vṛddhamahāḥ |
   rājābhavan madhunaḥ somyasya viśvāsāṃ yat purāṃ dartnum āvat ||

   तूर्व॑न् । ओजी॑यान् । त॒वसः॑ । तवी॑यान् । कृ॒तऽब्र॑ह्मा । इन्द्रः॑ । वृ॒द्धऽम॑हाः ।
   राजा॑ । अ॒भ॒व॒त् । मधु॑नः । सो॒म्यस्य॑ । विश्वा॑साम् । यत् । पु॒राम् । द॒र्त्नुम् । आव॑त् ॥

   तूर्वन् । ओजीयान् । तवसः । तवीयान् । कृतऽब्रह्मा । इन्द्रः । वृद्धऽमहाः ।
   राजा । अभवत् । मधुनः । सोम्यस्य । विश्वासाम् । यत् । पुराम् । दर्त्नुम् । आवत् ॥

   tū́rvan ǀ ójīyān ǀ tavásaḥ ǀ távīyān ǀ kṛtá-brahmā ǀ índraḥ ǀ vṛddhá-mahāḥ ǀ
   rā́jā ǀ abhavat ǀ mádhunaḥ ǀ somyásya ǀ víśvāsām ǀ yát ǀ purā́m ǀ dartnúm ǀ ā́vat ǁ

   tūrvan ǀ ojīyān ǀ tavasaḥ ǀ tavīyān ǀ kṛta-brahmā ǀ indraḥ ǀ vṛddha-mahāḥ ǀ
   rājā ǀ abhavat ǀ madhunaḥ ǀ somyasya ǀ viśvāsām ǀ yat ǀ purām ǀ dartnum ǀ āvat ǁ

   6.20.3 Aṣṭaka 4.6.9.3Anuvāka 6.2.94Interpretations

4. Ṛk 4

   श॒तैर॑पद्रन्प॒णय॑ इं॒द्रात्र॒ दशो॑णये क॒वये॒ऽर्कसा॑तौ ।
   व॒धैः शुष्ण॑स्या॒शुष॑स्य मा॒याः पि॒त्वो नारि॑रेची॒त्किं च॒न प्र ॥

   शतैर् अपद्रन् पणय इन्द्रात्र दशोणये कवये ऽर्कसातौ |
   वधैः शुष्णस्याशुषस्य मायाः पित्वो नारिरेचीत् किं चन प्र ||

   śatáirapadranpaṇáya indrā́tra dáśoṇaye kaváye’rkásātau ǀ
   vadháiḥ śúṣṇasyāśúṣasya māyā́ḥ pitvó nā́rirecītkím caná prá ǁ

   śatair apadran paṇaya indrātra daśoṇaye kavaye 'rkasātau |
   vadhaiḥ śuṣṇasyāśuṣasya māyāḥ pitvo nārirecīt kiṃ cana pra ||

   श॒तैः । अ॒प॒द्र॒न् । प॒णयः॑ । इ॒न्द्र॒ । अत्र॑ । दश॑ऽओणये । क॒वये॑ । अ॒र्कऽसा॑तौ ।
   व॒धैः । शुष्ण॑स्य । अ॒शुष॑स्य । मा॒याः । पि॒त्वः । न । अ॒रि॒रे॒ची॒त् । किम् । च॒न । प्र ॥

   शतैः । अपद्रन् । पणयः । इन्द्र । अत्र । दशऽओणये । कवये । अर्कऽसातौ ।
   वधैः । शुष्णस्य । अशुषस्य । मायाः । पित्वः । न । अरिरेचीत् । किम् । चन । प्र ॥

   śatáiḥ ǀ apadran ǀ paṇáyaḥ ǀ indra ǀ átra ǀ dáśa-oṇaye ǀ kaváye ǀ arká-sātau ǀ
   vadháiḥ ǀ śúṣṇasya ǀ aśúṣasya ǀ māyā́ḥ ǀ pitváḥ ǀ ná ǀ arirecīt ǀ kím ǀ caná ǀ prá ǁ

   śataiḥ ǀ apadran ǀ paṇayaḥ ǀ indra ǀ atra ǀ daśa-oṇaye ǀ kavaye ǀ arka-sātau ǀ
   vadhaiḥ ǀ śuṣṇasya ǀ aśuṣasya ǀ māyāḥ ǀ pitvaḥ ǀ na ǀ arirecīt ǀ kim ǀ cana ǀ pra ǁ

   6.20.4 Aṣṭaka 4.6.9.4Anuvāka 6.2.95Interpretations

5. Ṛk 5

   म॒हो द्रु॒हो अप॑ वि॒श्वायु॑ धायि॒ वज्र॑स्य॒ यत्पत॑ने॒ पादि॒ शुष्णः॑ ।
   उ॒रु ष स॒रथं॒ सार॑थये क॒रिंद्रः॒ कुत्सा॑य॒ सूर्य॑स्य सा॒तौ ॥

   महो द्रुहो अप विश्वायु धायि वज्रस्य यत् पतने पादि शुष्णः |
   उरु ष सरथं सारथये कर् इन्द्रः कुत्साय सूर्यस्य सातौ ||

   mahó druhó ápa viśvā́yu dhāyi vájrasya yátpátane pā́di śúṣṇaḥ ǀ
   urú ṣá sarátham sā́rathaye karíndraḥ kútsāya sū́ryasya sātáu ǁ

   maho druho apa viśvāyu dhāyi vajrasya yat patane pādi śuṣṇaḥ |
   uru ṣa sarathaṃ sārathaye kar indraḥ kutsāya sūryasya sātau ||

   म॒हः । द्रु॒हः । अप॑ । वि॒श्वऽआ॑यु । धा॒यि॒ । वज्र॑स्य । यत् । पत॑ने । पादि॑ । शुष्णः॑ ।
   उ॒रु । सः । स॒ऽरथ॑म् । सार॑थये । कः॒ । इन्द्रः॑ । कुत्सा॑य । सूर्य॑स्य । सा॒तौ ॥

   महः । द्रुहः । अप । विश्वऽआयु । धायि । वज्रस्य । यत् । पतने । पादि । शुष्णः ।
   उरु । सः । सऽरथम् । सारथये । कः । इन्द्रः । कुत्साय । सूर्यस्य । सातौ ॥

   maháḥ ǀ druháḥ ǀ ápa ǀ viśvá-āyu ǀ dhāyi ǀ vájrasya ǀ yát ǀ pátane ǀ pā́di ǀ śúṣṇaḥ ǀ
   urú ǀ sáḥ ǀ sa-rátham ǀ sā́rathaye ǀ kaḥ ǀ índraḥ ǀ kútsāya ǀ sū́ryasya ǀ sātáu ǁ

   mahaḥ ǀ druhaḥ ǀ apa ǀ viśva-āyu ǀ dhāyi ǀ vajrasya ǀ yat ǀ patane ǀ pādi ǀ śuṣṇaḥ ǀ
   uru ǀ saḥ ǀ sa-ratham ǀ sārathaye ǀ kaḥ ǀ indraḥ ǀ kutsāya ǀ sūryasya ǀ sātau ǁ

   6.20.5 Aṣṭaka 4.6.9.5Anuvāka 6.2.96Interpretations

6. Ṛk 6

   प्र श्ये॒नो न म॑दि॒रमं॒शुम॑स्मै॒ शिरो॑ दा॒सस्य॒ नमु॑चेर्मथा॒यन् ।
   प्राव॒न्नमीं॑ सा॒प्यं स॒संतं॑ पृ॒णग्रा॒या समि॒षा सं स्व॒स्ति ॥

   प्र श्येनो न मदिरम् अंशुम् अस्मै शिरो दासस्य नमुचेर् मथायन् |
   प्रावन् नमीं साप्यं ससन्तम् पृणग् राया सम् इषा सं स्वस्ति ||

   prá śyenó ná madirámaṃśúmasmai śíro dāsásya námucermathāyán ǀ
   prā́vannámīm sāpyám sasántam pṛṇágrāyā́ sámiṣā́ sám svastí ǁ

   pra śyeno na madiram aṃśum asmai śiro dāsasya namucer mathāyan |
   prāvan namīṃ sāpyaṃ sasantam pṛṇag rāyā sam iṣā saṃ svasti ||

   प्र । श्ये॒नः । न । म॒दि॒रम् । अं॒शुम् । अ॒स्मै॒ । शिरः॑ । दा॒सस्य॑ । नमु॑चेः । म॒था॒यन् ।
   प्र । आ॒व॒त् । नमी॑म् । सा॒प्यम् । स॒सन्त॑म् । पृ॒णक् । रा॒या । सम् । इ॒षा । सम् । स्व॒स्ति ॥

   प्र । श्येनः । न । मदिरम् । अंशुम् । अस्मै । शिरः । दासस्य । नमुचेः । मथायन् ।
   प्र । आवत् । नमीम् । साप्यम् । ससन्तम् । पृणक् । राया । सम् । इषा । सम् । स्वस्ति ॥

   prá ǀ śyenáḥ ǀ ná ǀ madirám ǀ aṃśúm ǀ asmai ǀ śíraḥ ǀ dāsásya ǀ námuceḥ ǀ mathāyán ǀ
   prá ǀ āvat ǀ námīm ǀ sāpyám ǀ sasántam ǀ pṛṇák ǀ rāyā́ ǀ sám ǀ iṣā́ ǀ sám ǀ svastí ǁ

   pra ǀ śyenaḥ ǀ na ǀ madiram ǀ aṃśum ǀ asmai ǀ śiraḥ ǀ dāsasya ǀ namuceḥ ǀ mathāyan ǀ
   pra ǀ āvat ǀ namīm ǀ sāpyam ǀ sasantam ǀ pṛṇak ǀ rāyā ǀ sam ǀ iṣā ǀ sam ǀ svasti ǁ

   6.20.6 Aṣṭaka 4.6.10.1Anuvāka 6.2.97Interpretations

7. Ṛk 7

   वि पिप्रो॒रहि॑मायस्य दृ॒ळ्हाः पुरो॑ वज्रिं॒छव॑सा॒ न द॑र्दः ।
   सुदा॑मं॒तद्रेक्णो॑ अप्रमृ॒ष्यमृ॒जिश्व॑ने दा॒त्रं दा॒शुषे॑ दाः ॥

   वि पिप्रोर् अहिमायस्य दृऌहाः पुरो वज्रिञ् छवसा न दर्दः |
   सुदामन् तद् रेक्णो अप्रमृष्यम् ऋजिश्वने दात्रं दाशुषे दाः ||

   ví píproráhimāyasya dṛḷhā́ḥ púro vajriñchávasā ná dardaḥ ǀ
   súdāmantádrékṇo apramṛṣyámṛjíśvane dātrám dāśúṣe dāḥ ǁ

   vi pipror ahimāyasya dṛḷhāḥ puro vajriñ chavasā na dardaḥ |
   sudāman tad rekṇo apramṛṣyam ṛjiśvane dātraṃ dāśuṣe dāḥ ||

   वि । पिप्रोः॑ । अहि॑ऽमायस्य । दृ॒ळ्हाः । पुरः॑ । व॒ज्रि॒न् । शव॑सा । न । द॒र्द॒रिति॑ दर्दः ।
   सुऽदा॑मन् । तत् । रेक्णः॑ । अ॒प्र॒ऽमृ॒ष्यम् । ऋ॒जिश्व॑ने । दा॒त्रम् । दा॒शुषे॑ । दाः॒ ॥

   वि । पिप्रोः । अहिऽमायस्य । दृळ्हाः । पुरः । वज्रिन् । शवसा । न । दर्दरिति दर्दः ।
   सुऽदामन् । तत् । रेक्णः । अप्रऽमृष्यम् । ऋजिश्वने । दात्रम् । दाशुषे । दाः ॥

   ví ǀ píproḥ ǀ áhi-māyasya ǀ dṛḷhā́ḥ ǀ púraḥ ǀ vajrin ǀ śávasā ǀ ná ǀ dardaríti dardaḥ ǀ
   sú-dāman ǀ tát ǀ rékṇaḥ ǀ apra-mṛṣyám ǀ ṛjíśvane ǀ dātrám ǀ dāśúṣe ǀ dāḥ ǁ

   vi ǀ piproḥ ǀ ahi-māyasya ǀ dṛḷhāḥ ǀ puraḥ ǀ vajrin ǀ śavasā ǀ na ǀ dardariti dardaḥ ǀ
   su-dāman ǀ tat ǀ rekṇaḥ ǀ apra-mṛṣyam ǀ ṛjiśvane ǀ dātram ǀ dāśuṣe ǀ dāḥ ǁ

   6.20.7 Aṣṭaka 4.6.10.2Anuvāka 6.2.98Interpretations

8. Ṛk 8

   स वे॑त॒सुं दश॑मायं॒ दशो॑णिं॒ तूतु॑जि॒मिंद्रः॑ स्वभि॒ष्टिसु॑म्नः ।
   आ तुग्रं॒ शश्व॒दिभं॒ द्योत॑नाय मा॒तुर्न सी॒मुप॑ सृजा इ॒यध्यै॑ ॥

   स वेतसुं दशमायं दशोणिं तूतुजिम् इन्द्रः स्वभिष्टिसुम्नः |
   आ तुग्रं शश्वद् इभं द्योतनाय मातुर् न सीम् उप सृजा इयध्यै ||

   sá vetasúm dáśamāyam dáśoṇim tū́tujimíndraḥ svabhiṣṭísumnaḥ ǀ
   ā́ túgram śáśvadíbham dyótanāya mātúrná sīmúpa sṛjā iyádhyai ǁ

   sa vetasuṃ daśamāyaṃ daśoṇiṃ tūtujim indraḥ svabhiṣṭisumnaḥ |
   ā tugraṃ śaśvad ibhaṃ dyotanāya mātur na sīm upa sṛjā iyadhyai ||

   सः । वे॒त॒सुम् । दश॑ऽमायम् । दश॑ऽओणिम् । तूतु॑जिम् । इन्द्रः॑ । स्व॒भि॒ष्टिऽसु॑म्नः ।
   आ । तुग्र॑म् । शश्व॑त् । इभ॑म् । द्योत॑नाय । मा॒तुः । न । सी॒म् । उप॑ । सृ॒ज॒ । इ॒यध्यै॑ ॥

   सः । वेतसुम् । दशऽमायम् । दशऽओणिम् । तूतुजिम् । इन्द्रः । स्वभिष्टिऽसुम्नः ।
   आ । तुग्रम् । शश्वत् । इभम् । द्योतनाय । मातुः । न । सीम् । उप । सृज । इयध्यै ॥

   sáḥ ǀ vetasúm ǀ dáśa-māyam ǀ dáśa-oṇim ǀ tū́tujim ǀ índraḥ ǀ svabhiṣṭí-sumnaḥ ǀ
   ā́ ǀ túgram ǀ śáśvat ǀ íbham ǀ dyótanāya ǀ mātúḥ ǀ ná ǀ sīm ǀ úpa ǀ sṛja ǀ iyádhyai ǁ

   saḥ ǀ vetasum ǀ daśa-māyam ǀ daśa-oṇim ǀ tūtujim ǀ indraḥ ǀ svabhiṣṭi-sumnaḥ ǀ
   ā ǀ tugram ǀ śaśvat ǀ ibham ǀ dyotanāya ǀ mātuḥ ǀ na ǀ sīm ǀ upa ǀ sṛja ǀ iyadhyai ǁ

   6.20.8 Aṣṭaka 4.6.10.3Anuvāka 6.2.99Interpretations

9. Ṛk 9

   स ईं॒ स्पृधो॑ वनते॒ अप्र॑तीतो॒ बिभ्र॒द्वज्रं॑ वृत्र॒हणं॒ गभ॑स्तौ ।
   तिष्ठ॒द्धरी॒ अध्यस्ते॑व॒ गर्ते॑ वचो॒युजा॑ वहत॒ इंद्र॑मृ॒ष्वं ॥

   स ईं स्पृधो वनते अप्रतीतो बिभ्रद् वज्रं वृत्रहणं गभस्तौ |
   तिष्ठद् धरी अध्य् अस्तेव गर्ते वचोयुजा वहत इन्द्रम् ऋष्वम् ||

   sá īm spṛ́dho vanate ápratīto bíbhradvájram vṛtraháṇam gábhastau ǀ
   tíṣṭhaddhárī ádhyásteva gárte vacoyújā vahata índramṛṣvám ǁ

   sa īṃ spṛdho vanate apratīto bibhrad vajraṃ vṛtrahaṇaṃ gabhastau |
   tiṣṭhad dharī adhy asteva garte vacoyujā vahata indram ṛṣvam ||

   सः । ई॒म् । स्पृधः॑ । व॒न॒ते॒ । अप्र॑तिऽइतः । बिभ्र॑त् । वज्र॑म् । वृ॒त्र॒ऽहन॑म् । गभ॑स्तौ ।
   तिष्ठ॑त् । हरी॒ इति॑ । अधि॑ । अस्ता॑ऽइव । गर्ते॑ । व॒चः॒ऽयुजा॑ । व॒ह॒तः॒ । इन्द्र॑म् । ऋ॒ष्वम् ॥

   सः । ईम् । स्पृधः । वनते । अप्रतिऽइतः । बिभ्रत् । वज्रम् । वृत्रऽहनम् । गभस्तौ ।
   तिष्ठत् । हरी इति । अधि । अस्ताऽइव । गर्ते । वचःऽयुजा । वहतः । इन्द्रम् । ऋष्वम् ॥

   sáḥ ǀ īm ǀ spṛ́dhaḥ ǀ vanate ǀ áprati-itaḥ ǀ bíbhrat ǀ vájram ǀ vṛtra-hánam ǀ gábhastau ǀ
   tíṣṭhat ǀ hárī íti ǀ ádhi ǀ ástā-iva ǀ gárte ǀ vacaḥ-yújā ǀ vahataḥ ǀ índram ǀ ṛṣvám ǁ

   saḥ ǀ īm ǀ spṛdhaḥ ǀ vanate ǀ aprati-itaḥ ǀ bibhrat ǀ vajram ǀ vṛtra-hanam ǀ gabhastau ǀ
   tiṣṭhat ǀ harī iti ǀ adhi ǀ astā-iva ǀ garte ǀ vacaḥ-yujā ǀ vahataḥ ǀ indram ǀ ṛṣvam ǁ

   6.20.9 Aṣṭaka 4.6.10.4Anuvāka 6.2.100Interpretations

10. Ṛk 10

    स॒नेम॒ तेऽव॑सा॒ नव्य॑ इंद्र॒ प्र पू॒रवः॑ स्तवंत ए॒ना य॒ज्ञैः ।
    स॒प्त यत्पुरः॒ शर्म॒ शार॑दी॒र्दर्द्धंदासीः॑ पुरु॒कुत्सा॑य॒ शिक्ष॑न् ॥

    सनेम ते ऽवसा नव्य इन्द्र प्र पूरव स्तवन्त एना यज्ञैः |
    सप्त यत् पुरः शर्म शारदीर् दर्द् धन् दासीः पुरुकुत्साय शिक्षन् ||

    sanéma té’vasā návya indra prá pūrávaḥ stavanta enā́ yajñáiḥ ǀ
    saptá yátpúraḥ śárma śā́radīrdárddhándā́sīḥ purukútsāya śíkṣan ǁ

    sanema te 'vasā navya indra pra pūrava stavanta enā yajñaiḥ |
    sapta yat puraḥ śarma śāradīr dard dhan dāsīḥ purukutsāya śikṣan ||

    स॒नेम॑ । ते॒ । अव॑सा । नव्यः॑ । इ॒न्द्र॒ । प्र । पू॒रवः॑ । स्त॒व॒न्ते॒ । ए॒ना । य॒ज्ञैः ।
    स॒प्त । यत् । पुरः॑ । शर्म॑ । शार॑दीः । दर्त् । हन् । दासीः॑ । पु॒रु॒ऽकुत्सा॑य । शिक्ष॑न् ॥

    सनेम । ते । अवसा । नव्यः । इन्द्र । प्र । पूरवः । स्तवन्ते । एना । यज्ञैः ।
    सप्त । यत् । पुरः । शर्म । शारदीः । दर्त् । हन् । दासीः । पुरुऽकुत्साय । शिक्षन् ॥

    sanéma ǀ te ǀ ávasā ǀ návyaḥ ǀ indra ǀ prá ǀ pūrávaḥ ǀ stavante ǀ enā́ ǀ yajñáiḥ ǀ
    saptá ǀ yát ǀ púraḥ ǀ śárma ǀ śā́radīḥ ǀ dárt ǀ hán ǀ dā́sīḥ ǀ puru-kútsāya ǀ śíkṣan ǁ

    sanema ǀ te ǀ avasā ǀ navyaḥ ǀ indra ǀ pra ǀ pūravaḥ ǀ stavante ǀ enā ǀ yajñaiḥ ǀ
    sapta ǀ yat ǀ puraḥ ǀ śarma ǀ śāradīḥ ǀ dart ǀ han ǀ dāsīḥ ǀ puru-kutsāya ǀ śikṣan ǁ

    6.20.10 Aṣṭaka 4.6.10.5Anuvāka 6.2.101Interpretations

11. Ṛk 11

    त्वं वृ॒ध इं॑द्र पू॒र्व्यो भू॑र्वरिव॒स्यन्नु॒शने॑ का॒व्याय॑ ।
    परा॒ नव॑वास्त्वमनु॒देयं॑ म॒हे पि॒त्रे द॑दाथ॒ स्वं नपा॑तं ॥

    त्वं वृध इन्द्र पूर्व्यो भूर् वरिवस्यन्न् उशने काव्याय |
    परा नववास्त्वम् अनुदेयम् महे पित्रे ददाथ स्वं नपातम् ||

    tvám vṛdhá indra pūrvyó bhūrvarivasyánnuśáne kāvyā́ya ǀ
    párā návavāstvamanudéyam mahé pitré dadātha svám nápātam ǁ

    tvaṃ vṛdha indra pūrvyo bhūr varivasyann uśane kāvyāya |
    parā navavāstvam anudeyam mahe pitre dadātha svaṃ napātam ||

    त्वम् । वृ॒धः । इ॒न्द्र॒ । पू॒र्व्यः । भूः॒ । व॒रि॒व॒स्यन् । उ॒शने॑ । का॒व्याय॑ ।
    परा॑ । नव॑ऽवास्त्वम् । अ॒नु॒ऽदेय॑म् । म॒हे । पि॒त्रे । द॒दा॒थ॒ । स्वम् । नपा॑तम् ॥

    त्वम् । वृधः । इन्द्र । पूर्व्यः । भूः । वरिवस्यन् । उशने । काव्याय ।
    परा । नवऽवास्त्वम् । अनुऽदेयम् । महे । पित्रे । ददाथ । स्वम् । नपातम् ॥

    tvám ǀ vṛdháḥ ǀ indra ǀ pūrvyáḥ ǀ bhūḥ ǀ varivasyán ǀ uśáne ǀ kāvyā́ya ǀ
    párā ǀ náva-vāstvam ǀ anu-déyam ǀ mahé ǀ pitré ǀ dadātha ǀ svám ǀ nápātam ǁ

    tvam ǀ vṛdhaḥ ǀ indra ǀ pūrvyaḥ ǀ bhūḥ ǀ varivasyan ǀ uśane ǀ kāvyāya ǀ
    parā ǀ nava-vāstvam ǀ anu-deyam ǀ mahe ǀ pitre ǀ dadātha ǀ svam ǀ napātam ǁ

    6.20.11 Aṣṭaka 4.6.10.6Anuvāka 6.2.102Interpretations

12. Ṛk 12

    त्वं धुनि॑रिंद्र॒ धुनि॑मतीर्ऋ॒णोर॒पः सी॒रा न स्रवं॑तीः ।
    प्र यत्स॑मु॒द्रमति॑ शूर॒ पर्षि॑ पा॒रया॑ तु॒र्वशं॒ यदुं॑ स्व॒स्ति ॥

    त्वं धुनिर् इन्द्र धुनिमतीर् ऋणोर् अपः सीरा न स्रवन्तीः |
    प्र यत् समुद्रम् अति शूर पर्षि पारया तुर्वशं यदुं स्वस्ति ||

    tvám dhúnirindra dhúnimatīrṛṇórapáḥ sīrā́ ná srávantīḥ ǀ
    prá yátsamudrámáti śūra párṣi pāráyā turváśam yádum svastí ǁ

    tvaṃ dhunir indra dhunimatīr ṛṇor apaḥ sīrā na sravantīḥ |
    pra yat samudram ati śūra parṣi pārayā turvaśaṃ yaduṃ svasti ||

    त्वम् । धुनिः॑ । इ॒न्द्र॒ । धुनि॑ऽमतीः । ऋ॒णोः । अ॒पः । सी॒राः । न । स्रव॑न्तीः ।
    प्र । यत् । स॒मु॒द्रम् । अति॑ । शू॒र॒ । पर्षि॑ । पा॒रय॑ । तु॒र्वश॑म् । यदु॑म् । स्व॒स्ति ॥

    त्वम् । धुनिः । इन्द्र । धुनिऽमतीः । ऋणोः । अपः । सीराः । न । स्रवन्तीः ।
    प्र । यत् । समुद्रम् । अति । शूर । पर्षि । पारय । तुर्वशम् । यदुम् । स्वस्ति ॥

    tvám ǀ dhúniḥ ǀ indra ǀ dhúni-matīḥ ǀ ṛṇóḥ ǀ apáḥ ǀ sīrā́ḥ ǀ ná ǀ srávantīḥ ǀ
    prá ǀ yát ǀ samudrám ǀ áti ǀ śūra ǀ párṣi ǀ pāráya ǀ turváśam ǀ yádum ǀ svastí ǁ

    tvam ǀ dhuniḥ ǀ indra ǀ dhuni-matīḥ ǀ ṛṇoḥ ǀ apaḥ ǀ sīrāḥ ǀ na ǀ sravantīḥ ǀ
    pra ǀ yat ǀ samudram ǀ ati ǀ śūra ǀ parṣi ǀ pāraya ǀ turvaśam ǀ yadum ǀ svasti ǁ

    6.20.12 Aṣṭaka 4.6.10.7Anuvāka 6.2.103Interpretations

13. Ṛk 13

    तव॑ ह॒ त्यदिं॑द्र॒ विश्व॑मा॒जौ स॒स्तो धुनी॒चुमु॑री॒ या ह॒ सिष्व॑प् ।
    दी॒दय॒दित्तुभ्यं॒ सोमे॑भिः सु॒न्वंद॒भीति॑रि॒ध्मभृ॑तिः प॒क्थ्य१॒॑र्कैः ॥

    तव ह त्यद् इन्द्र विश्वम् आजौ सस्तो धुनीचुमुरी या ह सिष्वप् |
    दीदयद् इत् तुभ्यं सोमेभिः सुन्वन् दभीतिर् इध्मभृतिः पक्थ्य् अर्कैः ||

    táva ha tyádindra víśvamājáu sastó dhúnīcúmurī yā́ ha síṣvap ǀ
    dīdáyadíttúbhyam sómebhiḥ sunvándabhī́tiridhmábhṛtiḥ pakthyárkáiḥ ǁ

    tava ha tyad indra viśvam ājau sasto dhunīcumurī yā ha siṣvap |
    dīdayad it tubhyaṃ somebhiḥ sunvan dabhītir idhmabhṛtiḥ pakthy arkaiḥ ||

    तव॑ । ह॒ । त्यत् । इ॒न्द्र॒ । विश्व॑म् । आ॒जौ । स॒स्तः । धुनी॒चुमु॑री॒ इति॑ । या । ह॒ । सिस्व॑प् ।
    दी॒दय॑त् । इत् । तुभ्य॑म् । सोमे॑भिः । सु॒न्वन् । द॒भीतिः॑ । इ॒ध्मऽभृ॑तिः । प॒क्थी । अ॒र्कैः ॥

    तव । ह । त्यत् । इन्द्र । विश्वम् । आजौ । सस्तः । धुनीचुमुरी इति । या । ह । सिस्वप् ।
    दीदयत् । इत् । तुभ्यम् । सोमेभिः । सुन्वन् । दभीतिः । इध्मऽभृतिः । पक्थी । अर्कैः ॥

    táva ǀ ha ǀ tyát ǀ indra ǀ víśvam ǀ ājáu ǀ sastáḥ ǀ dhúnīcúmurī íti ǀ yā́ ǀ ha ǀ sísvap ǀ
    dīdáyat ǀ ít ǀ túbhyam ǀ sómebhiḥ ǀ sunván ǀ dabhī́tiḥ ǀ idhmá-bhṛtiḥ ǀ pakthī́ ǀ arkáiḥ ǁ

    tava ǀ ha ǀ tyat ǀ indra ǀ viśvam ǀ ājau ǀ sastaḥ ǀ dhunīcumurī iti ǀ yā ǀ ha ǀ sisvap ǀ
    dīdayat ǀ it ǀ tubhyam ǀ somebhiḥ ǀ sunvan ǀ dabhītiḥ ǀ idhma-bhṛtiḥ ǀ pakthī ǀ arkaiḥ ǁ

    6.20.13 Aṣṭaka 4.6.10.8Anuvāka 6.2.104Interpretations

Text, recitation and interpretations from the Ṛgveda database of theveda.org.in.