ĀVDīp zu Ca, 2, Cik., 1, 24.1

358 of 400 · 10 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

सम्प्रति वृष्यप्रयोगसाध्यस्य पुत्रस्योपादेयेतां दर्शयन्नाह अच्छाय इत्यादि ॥ (१।०)

samprati vṛṣyaprayogasādhyasya putrasyopādeyetāṃ darśayannāha acchāya ityādi ||

एकशाख इति एकस्वरूप इत्यर्थः ॥ (२।०)

ekaśākha iti ekasvarūpa ityarthaḥ ||

चित्रलिखितो दीपश्चित्रदीपः ॥ (३।०)

citralikhito dīpaścitradīpaḥ ||

अधातुर् धातुसंनिभ इति असुवर्णादिरूपः सुवर्णादिवद् आभासते यो जातुषकङ्कणादिः ॥ (४।०)

adhātur dhātusaṃnibha iti asuvarṇādirūpaḥ suvarṇādivad ābhāsate yo jātuṣakaṅkaṇādiḥ ||

पूली नपुंसकधर्मित्वात् ॥ (५।०)

pūlī napuṃsakadharmitvāt ||

तृणपूली पुरुषाकृतिरिति भाषया पुरुषार्थक्रियाविरहित्वं दर्शयति ॥ (६।०)

tṛṇapūlī puruṣākṛtiriti bhāṣayā puruṣārthakriyāvirahitvaṃ darśayati ||

कामसुखानि चेत्यनेन पुत्रोत्पादातिरिक्तं नातिश्लाघ्यं फलं दर्शयति ॥ (७।०)

kāmasukhāni cetyanena putrotpādātiriktaṃ nātiślāghyaṃ phalaṃ darśayati ||

कामसुखानि हि ऐहिकान्येव परं न पुत्रवद् उभयलोकोपकारकाणि ॥ (८।०)

kāmasukhāni hi aihikānyeva paraṃ na putravad ubhayalokopakārakāṇi ||

उपभोगे मैथुने सुखं कुर्वन्तीत्युपभोगसुखाः किंवा उपभोक्तुं सुखा उपभोगसुखाः । (९।१)

upabhoge maithune sukhaṃ kurvantītyupabhogasukhāḥ kiṃvā upabhoktuṃ sukhā upabhogasukhāḥ |

वीर्यं शुक्रम् ॥ (९।२)

vīryaṃ śukram ||