ĀVDīp zu Ca, Śār., 1, 127.1

258 of 400 · 14 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

क्रमागतम् असात्म्येन्द्रियार्थसंयोगं विवृणोति अत्युग्रेत्यादि ॥ (१।०)

kramāgatam asātmyendriyārthasaṃyogaṃ vivṛṇoti atyugretyādi ||

सर्वशो न चेति सर्वथोग्रशब्दाश्रवणात् ॥ (२।०)

sarvaśo na ceti sarvathograśabdāśravaṇāt ||

स्पृश्यानाम् इति स्पृश्यत्वेनोक्तानां शास्त्रे ऽभ्यङ्गोत्सादनादीनाम् ॥ (३।०)

spṛśyānām iti spṛśyatvenoktānāṃ śāstre 'bhyaṅgotsādanādīnām ||

भूताः सविषक्रिमिपिशाचादयः ॥ (४।०)

bhūtāḥ saviṣakrimipiśācādayaḥ ||

यो भूतविषवातादीनां संस्पर्शः तथाकालेनागतः स्नेहशीतोष्णसंस्पर्शश्चेति योजना ॥ (५।०)

yo bhūtaviṣavātādīnāṃ saṃsparśaḥ tathākālenāgataḥ snehaśītoṣṇasaṃsparśaśceti yojanā ||

तत्राकाले स्नेहसंस्पर्शो यथा अजीर्णे कफवृद्धिकाले अभ्यङ्गस्पर्शः एवं शीते शीतस्पर्शः उष्णे चोष्णस्पर्शो ऽकालेनागतो ज्ञेयः ॥ (६।०)

tatrākāle snehasaṃsparśo yathā ajīrṇe kaphavṛddhikāle abhyaṅgasparśaḥ evaṃ śīte śītasparśaḥ uṣṇe coṣṇasparśo 'kālenāgato jñeyaḥ ||

सर्वशश्चाप्यदर्शनाद् इति भास्वतां सूक्ष्माणां च सर्वथादर्शनात् ॥ (७।०)

sarvaśaścāpyadarśanād iti bhāsvatāṃ sūkṣmāṇāṃ ca sarvathādarśanāt ||

अतिश्लिष्टमिति नेत्रप्रत्यासन्नम् ॥ (८।०)

atiśliṣṭamiti netrapratyāsannam ||

तामसानां च रूपाणां दर्शनाद्विनश्यति दृष्टिरिति संबन्धः ॥ (९।०)

tāmasānāṃ ca rūpāṇāṃ darśanādvinaśyati dṛṣṭiriti saṃbandhaḥ ||

मिथ्यायोगः स इति द्विष्टभैरवादिदर्शनरूपः ॥ (१०।०)

mithyāyogaḥ sa iti dviṣṭabhairavādidarśanarūpaḥ ||

अतिसूक्ष्मदर्शनं च मिथ्यायोग एव ज्ञेयः ॥ (११।०)

atisūkṣmadarśanaṃ ca mithyāyoga eva jñeyaḥ ||

ओकसात्म्यादिभिर् इति विषमादानमिति संबन्धः ॥ (१२।०)

okasātmyādibhir iti viṣamādānamiti saṃbandhaḥ ||

ओकसात्म्यादिवैषम्येण च राशिदोषवर्जं प्रकृत्यादिसप्तदोषा ग्रहीतव्याः ॥ (१३।०)

okasātmyādivaiṣamyeṇa ca rāśidoṣavarjaṃ prakṛtyādisaptadoṣā grahītavyāḥ ||

त्रिविध इति अयोगातियोगमिथ्यायोगरूपः ॥ (१४।०)

trividha iti ayogātiyogamithyāyogarūpaḥ ||