आयुर्वेददीपिकाĀyurvedadīpikā

ĀVDīp zu Ca, Cik., 1, 37.2

291 of 400 · 10 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.0१.०

यद्यपि द्रव्यान्तराणि दशवर्षशतायुष्कररसायनाधिकृतानि सन्ति तथापि हरीतक्यामलके एव रोगहरत्वायुष्करत्वरूपोभयधर्मयोगाद् अध्यायादौ गुणकर्मभ्यामुच्येते तत्रापि यद्यपि आमलकं वयःस्थापनानाम् इत्युक्तं तथापि रोगहरत्वे हरीतकी प्रकर्षवतीति कृत्वा हरीतक्य् अग्रे ऽभिहिता ॥ (१।०)

yadyapi dravyāntarāṇi daśavarṣaśatāyuṣkararasāyanādhikṛtāni santi tathāpi harītakyāmalake eva rogaharatvāyuṣkaratvarūpobhayadharmayogād adhyāyādau guṇakarmabhyāmucyete tatrāpi yadyapi āmalakaṃ vayaḥsthāpanānām ityuktaṃ tathāpi rogaharatve harītakī prakarṣavatīti kṛtvā harītaky agre 'bhihitā ||

2.0२.०

हरीतक्यादिषु पञ्चरसत्वाद्युत्पादो ऽदृष्टवशाद् भूतसंनिवेशविशेषप्रभावकृतः तेन नात्रोपपत्तयः क्रमन्ते ॥ (२।०)

harītakyādiṣu pañcarasatvādyutpādo 'dṛṣṭavaśād bhūtasaṃniveśaviśeṣaprabhāvakṛtaḥ tena nātropapattayaḥ kramante ||

3.0३.०

शिवामिति कल्याणकरिणीं प्रशस्तगुणयुक्तत्वात् ॥ (३।०)

śivāmiti kalyāṇakariṇīṃ praśastaguṇayuktatvāt ||

4.0४.०

सर्वरोगप्रशमनीमिति संयोगसंस्कारादिना ॥ (४।०)

sarvarogapraśamanīmiti saṃyogasaṃskārādinā ||

5.0५.०

सर्वरोगहरत्वम् अभिधायापि कुष्ठादिहन्तृत्वाभिधानं विशेषेण कुष्ठादिहन्तृत्वोपदर्शनार्थम् ॥ (५।०)

sarvarogaharatvam abhidhāyāpi kuṣṭhādihantṛtvābhidhānaṃ viśeṣeṇa kuṣṭhādihantṛtvopadarśanārtham ||

6.0६.०

प्रवर्तकत्वे ऽप्यतीसारग्रहणीहरत्वं विबद्धदोषप्रवर्तकतया ज्ञेयं यदुक्तं स्तोकं स्तोकं विबद्धं वा सशूलं यो ऽतिसार्येते ॥ (६।०)

pravartakatve 'pyatīsāragrahaṇīharatvaṃ vibaddhadoṣapravartakatayā jñeyaṃ yaduktaṃ stokaṃ stokaṃ vibaddhaṃ vā saśūlaṃ yo 'tisāryete ||

7.0७.०

अभयापिप्पलीकल्कैः सुखोष्णैस्तं विरेचयेद् इति ॥ (७।०)

abhayāpippalīkalkaiḥ sukhoṣṇaistaṃ virecayed iti ||

8.0८.०

बुद्धिस्मृतिप्रदत्वमभिधायापि स्मृतिबुद्धिप्रमोहहरत्वाभिधानं तत्र विशिष्टशक्त्युपदर्शनार्थम् ॥ (८।०)

buddhismṛtipradatvamabhidhāyāpi smṛtibuddhipramohaharatvābhidhānaṃ tatra viśiṣṭaśaktyupadarśanārtham ||

9.0९.०

वीर्यस्य तु विपर्यय इत्यनेनामलकस्य शीतवीर्यत्वम् उक्तम् ॥ (९।०)

vīryasya tu viparyaya ityanenāmalakasya śītavīryatvam uktam ||

10.0१०.०

शस्यानीति अस्थिरहितानि फलानि ॥ (१०।०)

śasyānīti asthirahitāni phalāni ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

ĀVDīp zu Ca, Cik., 1, 37.2

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit