ĀVDīp zu Ca, 2, Cik., 4, 10.2
Select a line for its word-by-word analysis.
जातबलत्वे सत्य् अपि नावश्यम् अपत्यभागित्वं भवतीति वा यथा जातबलः इत्युक्तेऽपि यथा चापत्यवान् भवेत् युक्तम् ॥ (१।०)
jātabalatve saty api nāvaśyam apatyabhāgitvaṃ bhavatīti vā yathā jātabalaḥ ityukte'pi yathā cāpatyavān bhavet yuktam ||
तदेव शुक्रवैचित्र्यं स्फोटयति न हीत्यादि ॥ (२।०)
tadeva śukravaicitryaṃ sphoṭayati na hītyādi ||
न हि जातबलाः सर्वे इत्येकः पक्षः तथा नरा नापत्यभागिनः सर्व इति द्वितीयः पक्षो ज्ञेयः ॥ (३।०)
na hi jātabalāḥ sarve ityekaḥ pakṣaḥ tathā narā nāpatyabhāginaḥ sarva iti dvitīyaḥ pakṣo jñeyaḥ ||
एतच्छुक्रबलभेदप्रसङ्गाद् अपरानपि शुक्रबलविशेषान् आह बृहच्छरीरा इत्यादि ॥ (४।०)
etacchukrabalabhedaprasaṅgād aparānapi śukrabalaviśeṣān āha bṛhaccharīrā ityādi ||
अल्पाश्रया अल्पशरीराः एते च शुक्रसारत्वेन नरीषु बलवन्तो बहुप्रजाश्च भवन्ति ॥ (५।०)
alpāśrayā alpaśarīrāḥ ete ca śukrasāratvena narīṣu balavanto bahuprajāśca bhavanti ||
गजवत् प्रसिञ्चन्तीति शुक्रं बहु विसृजन्ति ॥ (६।०)
gajavat prasiñcantīti śukraṃ bahu visṛjanti ||
कालयोगेन हेमन्तादिकालसम्बन्धेन व्यवाये बलवन्तो भवन्तीति कालयोगबलाः ॥ (७।०)
kālayogena hemantādikālasambandhena vyavāye balavanto bhavantīti kālayogabalāḥ ||
अभ्यसनध्रुवा इति व्यवायाभ्यासेनैव व्यवायसमर्था भवन्ति ॥ (८।०)
abhyasanadhruvā iti vyavāyābhyāsenaiva vyavāyasamarthā bhavanti ||
एवं प्रयत्नैर् व्यज्यन्त इति वृष्यप्रयोगैः स्त्रीषु प्रवर्तन्ते ॥ (९।०)
evaṃ prayatnair vyajyanta iti vṛṣyaprayogaiḥ strīṣu pravartante ||
निरूहानुवासनशुद्धानां वृष्यप्रयोगाः फलदा भवन्तीति निरूहानुवासनाभिधानम् ॥ (११।०)
nirūhānuvāsanaśuddhānāṃ vṛṣyaprayogāḥ phaladā bhavantīti nirūhānuvāsanābhidhānam ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.