आयुर्वेददीपिकाĀyurvedadīpikā

ĀVDīp zu Ca, Cik., 1, 24.2

289 of 400 · 13 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.0१.०

कुटीप्रवेशेन यत् क्रियते तत् कुटीप्रावेशिकम् ॥ (१।०)

kuṭīpraveśena yat kriyate tat kuṭīprāveśikam ||

2.0२.०

वातातपसेवयापि यत् क्रियते तद् वातातपिकम् ॥ (२।०)

vātātapasevayāpi yat kriyate tad vātātapikam ||

3.0३.०

त्रिगर्भां प्रथममेकं गृहं तस्याभ्यन्तरे द्वितीयम् एवं त्रिगर्भास्त्रयो गर्भा अन्तराणि यस्यां सा त्रिगर्भामिति अन्तस् त्रिप्रकोष्ठाम् ॥ (३।०)

trigarbhāṃ prathamamekaṃ gṛhaṃ tasyābhyantare dvitīyam evaṃ trigarbhāstrayo garbhā antarāṇi yasyāṃ sā trigarbhāmiti antas triprakoṣṭhām ||

4.0४.०

सूक्ष्मलोचनामिति अल्पद्वारजालकाम् ॥ (४।०)

sūkṣmalocanāmiti alpadvārajālakām ||

5.0५.०

शुक्ले शुक्लपक्षे ॥ (५।०)

śukle śuklapakṣe ||

6.0६.०

सज्जा वैद्यादयो यस्यां सा तथा ॥ (६।०)

sajjā vaidyādayo yasyāṃ sā tathā ||

7.0७.०

तिथिनक्षत्रपूजित इति शुभतिथिनक्षत्रयोगात् पूजिते ॥ (७।०)

tithinakṣatrapūjita iti śubhatithinakṣatrayogāt pūjite ||

8.0८.०

कृतवापन इति कृतक्षौरः ॥ (८।०)

kṛtavāpana iti kṛtakṣauraḥ ||

9.0९.०

मानसान् दोषानिति कामक्रोधादीन् ॥ (९।०)

mānasān doṣāniti kāmakrodhādīn ||

10.0१०.०

संशोधनैर् इति वमनविरेचनास्थापनशिरोविरेचनैः ॥ (१०।०)

saṃśodhanair iti vamanavirecanāsthāpanaśirovirecanaiḥ ||

11.0११.०

सुखीति अरोगः ॥ (११।०)

sukhīti arogaḥ ||

12.0१२.०

जातबल इति संशोधनापहृतमलतया संसर्जनादिक्रमेण पुनर् जातबलः ॥ (१२।०)

jātabala iti saṃśodhanāpahṛtamalatayā saṃsarjanādikrameṇa punar jātabalaḥ ||

13.0१३.०

यद्यपीह संशोधनैर् इति बहुवचनप्रयोगात् सर्वाण्येव संशोधनानि संमतानि तथापीह रसायने विशेषेण यौगिकत्वाद्धरीतक्यादिप्रयोग एवोक्तः अन्ये तु हरीतक्यादिप्रयोगेणैव परं संशोधनं कर्तव्यम् इत्याहुः संशोधनैर् इति बहुवचनं पुनर् यावच्छुद्धेर् हरीतक्यादिप्रयोगस्यैव करणं दर्शयति ॥ (१३।०)

yadyapīha saṃśodhanair iti bahuvacanaprayogāt sarvāṇyeva saṃśodhanāni saṃmatāni tathāpīha rasāyane viśeṣeṇa yaugikatvāddharītakyādiprayoga evoktaḥ anye tu harītakyādiprayogeṇaiva paraṃ saṃśodhanaṃ kartavyam ityāhuḥ saṃśodhanair iti bahuvacanaṃ punar yāvacchuddher harītakyādiprayogasyaiva karaṇaṃ darśayati ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

ĀVDīp zu Ca, Cik., 1, 24.2

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit