व्याधीनां कालसंप्राप्तिम् आह निर्दिष्टेत्यादि ॥ (१।०)

व्याधिसंग्रह इति कियन्तःशिरसीये । (२।१)

चयप्रकोपप्रशमाः पित्तादीनां यथाक्रमम् । (२।२)

भवन्त्येकैकशः षट्सु कालेष्वभ्रागमादिषु ॥ (२।३)

इत्यनेन तथा ह्युदाहरणेन च ॥ (३।०)

तेन कालसंप्राप्तिर् व्याधीनां यथाचयप्रकोपप्रशमाः पित्तादीनां पुरा निर्दिष्टा इति योज्यम् ॥ (४।०)

उदाहरणान्तरमाह मिथ्येत्यादि ॥ (५।०)

जीर्णेत्यादौ जीर्णाद्यवस्थात्रयविशिष्टस्यान्नस्य कालः तथान्नस्याकालो ऽजीर्णाद्यवस्थालक्षितः ॥ (६।०)

प्रजीर्णं विदग्धम् ॥ (७।०)

रात्रेर्यामास्त्रयश्च य इति त्रयो भागाः पूर्वरात्रमध्यरात्रापररात्ररूपाः न तु यामः प्रहर इति ज्ञेयम् ॥ (८।०)

अन्यत्रापि च भागत्रये यामविभागं कृत्वा अभिधानशास्त्रे त्रियामा निशाभिधीयते ॥ (९।०)

तेषु कालेष्विति जीर्णान्नकालादिषु जीर्णे अपराह्णे रात्रिशेषे च वातिका गदाः भुक्तमात्रे पूर्वाह्णे पूर्वरात्रे च कफजा गदाः प्रजीर्णे मध्याह्ने मध्यरात्रे च पित्तजा नियता रोगाः ॥ (१०।०)

अन्नाकाले चाजीर्णलक्षणे भोजनात् त्रयोऽपि दोषा भवन्तीति ज्ञेयम् ॥ (११।०)

किंवा जीर्णभुक्तप्रजीर्णान्नकाला इति छेदः तेन जीर्णाद्यवस्थायुक्तान्नकालाः पूर्ववद् एव ज्ञेयाः तथा कालस्थितिश्च या इति योजना कालस्थितिशब्देन बाल्यादिवयस्त्रैविध्यम् उच्यते ॥ (१२।०)

तत्र बाल्ये श्लैष्मिकाः यौवने पैत्तिकाः वार्धक्ये वातिका गदा वर्धन्ते इति ज्ञेयम् ॥ (१३।०)