ĀVDīp zu Ca, Sū., 26, 58.2

78 of 400 · 7 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

सम्प्रति विपाकस्यापि रसरूपत्वाल्लक्षणम् आह परमित्यादि ॥ (१।०)

samprati vipākasyāpi rasarūpatvāllakṣaṇam āha paramityādi ||

प्रायोग्रहणात् पिप्पलीकुलत्थादीनां रसाननुगुणपाकितां दर्शयति ॥ (२।०)

prāyograhaṇāt pippalīkulatthādīnāṃ rasānanuguṇapākitāṃ darśayati ||

कटुकादिशब्देन च तदाधारं द्रव्यमुच्यते यतो न रसाः पच्यन्ते किंतु द्रव्यम् एव ॥ (३।०)

kaṭukādiśabdena ca tadādhāraṃ dravyamucyate yato na rasāḥ pacyante kiṃtu dravyam eva ||

लवणस्तथेति लवणोऽपि मधुरविपाकः प्राय इत्यर्थः ॥ (४।०)

lavaṇastatheti lavaṇo'pi madhuravipākaḥ prāya ityarthaḥ ||

विपाकलक्षणं तु जठराग्नियोगाद् आहारस्य निष्ठाकाले यो गुण उत्पद्यते स विपाकः वचनं हि । (५।१)

vipākalakṣaṇaṃ tu jaṭharāgniyogād āhārasya niṣṭhākāle yo guṇa utpadyate sa vipākaḥ vacanaṃ hi |

जाठरेणाग्निना योगाद् यदुदेति रसान्तरम् । (५।२)

jāṭhareṇāgninā yogād yadudeti rasāntaram |

आहारपरिणामान्ते स विपाकः प्रकीर्तितः ॥ (५।३)

āhārapariṇāmānte sa vipākaḥ prakīrtitaḥ ||