ĀVDīp zu Ca, Vim., 1, 22.8

179 of 400 · 10 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

राशिः प्रमाणम् ॥ (१।०)

rāśiḥ pramāṇam ||

मात्रामात्रफलविनिश्चयार्थ इति मात्रावदाहारौषधस्य च यत् फलं शुभम् अमात्रस्य हीनस्यातिरिक्तस्य वा यत् फलम् अशुभम् ॥ (२।०)

mātrāmātraphalaviniścayārtha iti mātrāvadāhārauṣadhasya ca yat phalaṃ śubham amātrasya hīnasyātiriktasya vā yat phalam aśubham ||

यदुक्तं तस्य ज्ञानार्थम् उचितप्रमाणम् अनुचितप्रमाणं च राशिसंज्ञं भवति ॥ (३।०)

yaduktaṃ tasya jñānārtham ucitapramāṇam anucitapramāṇaṃ ca rāśisaṃjñaṃ bhavati ||

सर्वग्रहं विवृणोति तत्रेत्यादि ॥ (४।०)

sarvagrahaṃ vivṛṇoti tatretyādi ||

सर्वस्येति मिश्रीकृतस्यान्नमांससूपादेर् एकपिण्डेन मानम् ॥ (५।०)

sarvasyeti miśrīkṛtasyānnamāṃsasūpāder ekapiṇḍena mānam ||

परिग्रहं विवृणोति परिग्रहः पुनर् इत्यादि ॥ (६।०)

parigrahaṃ vivṛṇoti parigrahaḥ punar ityādi ||

एकैकश्येनेति अन्नस्य कुडवः सूपस्य पलं मांसस्य द्विपलमित्याद्यवयवमानपूर्वकं समुदायमानम् ॥ (७।०)

ekaikaśyeneti annasya kuḍavaḥ sūpasya palaṃ māṃsasya dvipalamityādyavayavamānapūrvakaṃ samudāyamānam ||

सर्वग्रहे प्रत्यवयवमाननियमो नास्ति तेन येन केनचिद् आहारेण प्रत्येकमनियतमानेन सम्पूर्णाहारमात्रानियमनं सर्वग्रहः ॥ (८।०)

sarvagrahe pratyavayavamānaniyamo nāsti tena yena kenacid āhāreṇa pratyekamaniyatamānena sampūrṇāhāramātrāniyamanaṃ sarvagrahaḥ ||

एतदेव शब्दव्युत्पत्त्या दर्शयति सर्वस्य हीत्यादि ॥ (९।०)

etadeva śabdavyutpattyā darśayati sarvasya hītyādi ||

सर्वत इति प्रत्येकावयवत इत्यर्थः ॥ (१०।०)

sarvata iti pratyekāvayavata ityarthaḥ ||