ĀVDīp zu Ca, Śār., 1, 97.2

245 of 400 · 8 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.0१.०

परो हेतुर् इति मूलकारणम् ॥ (१।०)

paro hetur iti mūlakāraṇam ||

2.0२.०

दुःखरूपेणैव दुःखाश्रयः शरीरम् ॥ (२।०)

duḥkharūpeṇaiva duḥkhāśrayaḥ śarīram ||

3.0३.०

भोगतृष्णया हि प्रवर्तमानो धर्माधर्मान् दुःखशरीरोत्पादकान् उपादत्ते सर्वोपधात्यागात्तु न रागद्वेषाभ्यां क्वचित् प्रवर्तते अप्रवर्तमानश्च न धर्माधर्मानुपादत्ते एवम् अनागतधर्माधर्मोपरमः उपात्तधर्माधर्मयोस्तु रागद्वेषशून्यस्योपभोगाद् एव क्षयः तेन सर्वथा कर्मक्षयाद् दुःखशरीराभाव इति भावः ॥ (३।०)

bhogatṛṣṇayā hi pravartamāno dharmādharmān duḥkhaśarīrotpādakān upādatte sarvopadhātyāgāttu na rāgadveṣābhyāṃ kvacit pravartate apravartamānaśca na dharmādharmānupādatte evam anāgatadharmādharmoparamaḥ upāttadharmādharmayostu rāgadveṣaśūnyasyopabhogād eva kṣayaḥ tena sarvathā karmakṣayād duḥkhaśarīrābhāva iti bhāvaḥ ||

4.0४.०

अत्रैव तृष्णाया दुःखकारणत्वे दृष्टान्तमाह कोशकार इत्यादि ॥ (४।०)

atraiva tṛṣṇāyā duḥkhakāraṇatve dṛṣṭāntamāha kośakāra ityādi ||

5.0५.०

कोशकारः स्वनामप्रसिद्धः कीटः ॥ (५।०)

kośakāraḥ svanāmaprasiddhaḥ kīṭaḥ ||

6.0६.०

सदातुर इति सदा संसारदुःखगृहीतः ॥ (६।०)

sadātura iti sadā saṃsāraduḥkhagṛhītaḥ ||

7.0७.०

अनारम्भादिति रागद्वेषपूर्वकारम्भविरहात् ॥ (७।०)

anārambhāditi rāgadveṣapūrvakārambhavirahāt ||