ĀVDīp zu Ca, Cik., 2, 3.4

301 of 400 · 12 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

निद्राहरत्वं रसायनस्य वैकारिकनिद्राहरत्वेन किंवा देववत्सर्वदा प्रबुद्धो निद्रारहितो भवति ॥ (१।०)

nidrāharatvaṃ rasāyanasya vaikārikanidrāharatvena kiṃvā devavatsarvadā prabuddho nidrārahito bhavati ||

तन्द्रालक्षणं तन्त्रान्तरे । (२।१)

tandrālakṣaṇaṃ tantrāntare |

इन्द्रियार्थेष्वसंवित्तिर् गौरवं जृम्भणं क्लमः । (२।२)

indriyārtheṣvasaṃvittir gauravaṃ jṛmbhaṇaṃ klamaḥ |

निद्रार्तस्येव यस्यैते तस्य तन्द्रां विनिर्दिशेत् इति ॥ (२।३)

nidrārtasyeva yasyaite tasya tandrāṃ vinirdiśet iti ||

अबद्धमांसम् अनिबिडमांसम् ॥ (३।०)

abaddhamāṃsam anibiḍamāṃsam ||

उत्तमानि प्रभादीनि करोतीति प्रभावर्णस्वरोत्तमकरम् ॥ (४।०)

uttamāni prabhādīni karotīti prabhāvarṇasvarottamakaram ||

एवंजातीयश् च पूर्वनिपातानियमो ऽप्रतिबन्धेन चरकेऽस्ति स मयूरव्यंसकादिपाठाद् द्रष्टव्यः ॥ (५।०)

evaṃjātīyaś ca pūrvanipātāniyamo 'pratibandhena carake'sti sa mayūravyaṃsakādipāṭhād draṣṭavyaḥ ||

अनेन हीत्यादिना पुरावृत्तकथनेन रसायनानि वक्ष्यमाणानि प्रवृत्त्यर्थं स्तौति ॥ (६।०)

anena hītyādinā purāvṛttakathanena rasāyanāni vakṣyamāṇāni pravṛttyarthaṃ stauti ||

रसायनप्रयोगे वर्जनीयं ग्राम्याहारादि दूषणत्वेन निर्दिशन्नाह सर्वे इत्यादि ॥ (७।०)

rasāyanaprayoge varjanīyaṃ grāmyāhārādi dūṣaṇatvena nirdiśannāha sarve ityādi ||

तिलस्तु अचूर्णितस् तिलः पललं तिलचूर्णम् ॥ (८।०)

tilastu acūrṇitas tilaḥ palalaṃ tilacūrṇam ||

अतोनिमित्तमिति ग्राम्याहारादिकारणकम् ॥ (९।०)

atonimittamiti grāmyāhārādikāraṇakam ||

शुक्रं न प्रवर्तत इति नोत्पद्यते शुक्रमित्यर्थः ॥ (१०।०)

śukraṃ na pravartata iti notpadyate śukramityarthaḥ ||