आयुर्वेददीपिकाĀyurvedadīpikā

ĀVDīp zu Ca, Sū., 20, 12

39 of 400 · 14 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.0१.०

वायोरिदमित्यादौ वायोरिदमात्मरूपं स्वरूपम् ॥ (१।०)

vāyoridamityādau vāyoridamātmarūpaṃ svarūpam ||

2.0२.०

अपरिणामीति सहजसिद्धं नान्योपाधिकृतमित्यर्थः ॥ (२।०)

apariṇāmīti sahajasiddhaṃ nānyopādhikṛtamityarthaḥ ||

3.0३.०

कर्मणश्चेति विकृतस्य वायोः कर्मणः ॥ (३।०)

karmaṇaśceti vikṛtasya vāyoḥ karmaṇaḥ ||

4.1४.१

स्वलक्षणमिति आत्मीयं लक्षणम् । (४।१)

svalakṣaṇamiti ātmīyaṃ lakṣaṇam |

4.2४.२

अत्राप्यपरिणामीति सम्बध्यते अपरिणामीति पित्तश्लेष्मसम्बन्धनिरपेक्षं न तु शरीरावयवानपेक्षमिति यतः ब्रूते तं तं शरीरावयवमाविशतः इति अत एव च स्रंसादीनां शरीरावयवापेक्षत्वेन न सर्वदा भावः ॥ (४।२)

atrāpyapariṇāmīti sambadhyate apariṇāmīti pittaśleṣmasambandhanirapekṣaṃ na tu śarīrāvayavānapekṣamiti yataḥ brūte taṃ taṃ śarīrāvayavamāviśataḥ iti ata eva ca sraṃsādīnāṃ śarīrāvayavāpekṣatvena na sarvadā bhāvaḥ ||

5.0५.०

एवं च पित्तश्लेष्मणोरपि चात्मरूपादि व्याख्येयम् ॥ (५।०)

evaṃ ca pittaśleṣmaṇorapi cātmarūpādi vyākhyeyam ||

6.0६.०

अमूर्तत्वमिति अदृश्यत्वम् ॥ (६।०)

amūrtatvamiti adṛśyatvam ||

7.0७.०

एवंविधत्वादिति रौक्ष्यादियुक्तत्वाद् वायोरिति सम्बन्धः ॥ (७।०)

evaṃvidhatvāditi raukṣyādiyuktatvād vāyoriti sambandhaḥ ||

8.1८.१

स्रंसः किंचित्स्वस्थानचलनम् भ्रंशस्तु दूरगतिः ॥ (८।१)

sraṃsaḥ kiṃcitsvasthānacalanam bhraṃśastu dūragatiḥ ||

9.0९.०

व्यासः विस्तरणम् ॥ (९।०)

vyāsaḥ vistaraṇam ||

10.0१०.०

हर्षः वायोरनवस्थितत्वेन प्रभावाद्वा क्रियते ॥ (१०।०)

harṣaḥ vāyoranavasthitatvena prabhāvādvā kriyate ||

11.0११.०

वर्तुलीकरणं वर्तः ॥ (११।०)

vartulīkaraṇaṃ vartaḥ ||

12.0१२.०

चालः स्पन्दः ॥ (१२।०)

cālaḥ spandaḥ ||

13.0१३.०

रसवर्णौ वायुना रसवर्णरहितेनापि प्रभावात् क्रियेते ॥ (१३।०)

rasavarṇau vāyunā rasavarṇarahitenāpi prabhāvāt kriyete ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

ĀVDīp zu Ca, Sū., 20, 12

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit