पञ्चार्थभाष्यPañcārthabhāṣya

PABh zu PāśupSūtra, 1, 40

41 of 168 · 33 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.0१.०

अत्र सद्यः इत्य् अस्मिन् पदे ऽर्थद्वयं चिन्त्यते ॥ (१।०)

atra sadyaḥ ity asmin pade 'rthadvayaṃ cintyate ||

2.0२.०

संश् च आद्यश् च ॥ (२।०)

saṃś ca ādyaś ca ||

3.0३.०

आप्तिपालनवत् ॥ (३।०)

āptipālanavat ||

4.0४.०

अत्र सद् इति नित्यत्वे ॥ (४।०)

atra sad iti nityatve ||

5.0५.०

कस्मात् ॥ (५।०)

kasmāt ||

6.0६.०

विनाशहेत्वभावात् ॥ (६।०)

vināśahetvabhāvāt ||

7.0७.०

नित्यं ध्रुवम् अविनाशि पत्युः पतित्वं नान्येषाम् इत्य् अतोऽभिधीयते सद् इति ॥ (७।०)

nityaṃ dhruvam avināśi patyuḥ patitvaṃ nānyeṣām ity ato'bhidhīyate sad iti ||

8.0८.०

आह किम् अयम् आदिमत्त्वे सति नित्यो मोक्षवत् ॥ (८।०)

āha kim ayam ādimattve sati nityo mokṣavat ||

9.0९.०

उच्यते न ॥ (९।०)

ucyate na ||

10.0१०.०

यस्माद् आह आद्यः ॥ (१०।०)

yasmād āha ādyaḥ ||

11.0११.०

तद्व्यतिरिक्तस्य ॥ (११।०)

tadvyatiriktasya ||

12.0१२.०

हेतोर् असंभवाद् आद्यमन् आगन्तुकं पत्युः पतित्वं नान्येषाम् इत्यर्थः ॥ (१२।०)

hetor asaṃbhavād ādyaman āgantukaṃ patyuḥ patitvaṃ nānyeṣām ityarthaḥ ||

13.0१३.०

आह किं नित्यानादित्वे सति पुरुषवज् जायते ॥ (१३।०)

āha kiṃ nityānāditve sati puruṣavaj jāyate ||

14.0१४.०

उच्यते न ॥ (१४।०)

ucyate na ||

15.0१५.०

यस्माद् आह अजातः ॥ (१५।०)

yasmād āha ajātaḥ ||

16.0१६.०

अत्र अकारो जन्ममृत्युप्रतिषेधे ॥ (१६।०)

atra akāro janmamṛtyupratiṣedhe ||

17.0१७.०

जन्ममृत्युरहितो भगवान् निरञ्जनः ॥ (१७।०)

janmamṛtyurahito bhagavān nirañjanaḥ ||

18.0१८.०

कस्मात् ॥ (१८।०)

kasmāt ||

19.0१९.०

साञ्जनवृत्त्यलाभात् ॥ (१९।०)

sāñjanavṛttyalābhāt ||

20.0२०.०

निरभिमानित्वं नान्येषाम् इत्यतः ॥ (२०।०)

nirabhimānitvaṃ nānyeṣām ityataḥ ||

21.0२१.०

अजातम् इति कर्म ॥ (२१।०)

ajātam iti karma ||

22.0२२.०

आह अथैतत् सत्त्वम् आद्यत्वम् अजातत्वं च गुणं कारणे ज्ञात्वा साधकेन किं कर्तव्यम् ॥ (२२।०)

āha athaitat sattvam ādyatvam ajātatvaṃ ca guṇaṃ kāraṇe jñātvā sādhakena kiṃ kartavyam ||

23.0२३.०

तद् उच्यते प्रपत्तव्यम् ॥ (२३।०)

tad ucyate prapattavyam ||

24.0२४.०

यस्माद् आह प्रपद्यामि ॥ (२४।०)

yasmād āha prapadyāmi ||

25.0२५.०

इति साधकापदेशः ॥ (२५।०)

iti sādhakāpadeśaḥ ||

26.0२६.०

यथा अग्ने व्रतपते व्रतं चरिष्यामि इति ॥ (२६।०)

yathā agne vratapate vrataṃ cariṣyāmi iti ||

27.0२७.०

अत्र प्रशब्दः कारणान्तरेषु सत्त्वाद्यत्वाजातत्वप्रतिषेधार्थो भृशार्थश् च ॥ (२७।०)

atra praśabdaḥ kāraṇāntareṣu sattvādyatvājātatvapratiṣedhārtho bhṛśārthaś ca ||

28.0२८.०

तस्मात् सर्वभावानभिष्वङ्गेण तद् एव कारणं प्रपत्तव्यम् ॥ (२८।०)

tasmāt sarvabhāvānabhiṣvaṅgeṇa tad eva kāraṇaṃ prapattavyam ||

29.0२९.०

शरणम् अभ्युपगन्तव्यम् इत्य् अर्थः ॥ (२९।०)

śaraṇam abhyupagantavyam ity arthaḥ ||

30.0३०.०

आह अत्र प्रपन्नः किं करिष्यति ॥ (३०।०)

āha atra prapannaḥ kiṃ kariṣyati ||

31.0३१.०

किं वा दास्यति ॥ (३१।०)

kiṃ vā dāsyati ||

32.0३२.०

तद् उच्यते पूजां करिष्यत्य् आत्मानं च दास्यति ॥ (३२।०)

tad ucyate pūjāṃ kariṣyaty ātmānaṃ ca dāsyati ||

33.0३३.०

यथाह ॥ (३३।०)

yathāha ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

PABh zu PāśupSūtra, 1, 40

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit