अत्र जितता जयः ॥ (१।०)

तस्माज् जयाद् असङ्गतादि भवति ॥ (२।०)

अत्र परिग्रहतयेश्वराणि इन्द्रियाणि बुद्ध्यादीनि वागन्तानि त्रयोदश करणानि ॥ (३।०)

तेषाम् अभिजयाद् इत्यर्थः ॥ (४।०)

आह कथं बुद्धिसिद्धिरिति चेत् ॥ (५।०)

तदुच्यते सिद्धत्वात् ॥ (६।०)

अत्र मतिबुद्धिपिधानस्थापनोद्देशाद् घटपटवत् सिद्धत्वाच् च बुद्धिः सिद्धा तथा परोपदेशात् स्वात्मपरात्मप्रतिविभागदर्शनात् सुरोऽहं नरोऽहमिति भिन्नवृत्तित्वाच् चाहंकारः सिद्धः ॥ (७।०)

तथा मनः प्रवर्तते मनोजवी मनोऽमन इति संकल्पविकल्पवृत्तिनानात्वं च सिद्धम् ॥ (८।०)

एवं त्रिकालवृत्त्यन्तःकरणं पुरुषस्य व्याख्यातम् ॥ (९।०)

तथा बुद्धीन्द्रियाणां श्रोत्रं व्याख्यातम् ॥ (१०।०)

परपरिवादादिवचनाद् उच्चैरुभयथा प्रमुखे द्विर् अधिष्ठाने संनिविष्टं सामन्ताच्छब्दव्यञ्जनसमर्थं सिद्धम् ॥ (११।०)

तथातितपोपदेशात् त्वग् अन्तर्बहिश्च शरीरं व्याप्य संनिविष्टा स्पर्शव्यञ्जनसमर्था सिद्धा ॥ (१२।०)

तथा मूत्रपुरीषदर्शनप्रतिषेधात् कृतान्नादिवचनाच् च चक्षुः उच्चैर् उभयथा प्रमुखे द्विर् अधिष्ठाने संनिविष्टं घटरूपादि व्यञ्जनसमर्थं सिद्धम् ॥ (१३।०)

तथा मांसलवणोपदेशाज् जिह्वा तन्मुखे मांसपेश्यां संनिविष्टा रसज्ञानजननसमर्था सिद्धा ॥ (१४।१)

तथा प्राणायामोपदेशाद् घ्राणं प्रमुखे उच्चैरुभयथा द्विर् अधिष्ठाने संनिविष्टं गन्धग्रहणसमर्थं सिद्धम् ॥ (१५।०)

एवमधिकारिवृत्तिभिर्बुध्यत्य् एभिः पुरुष इति बुद्धीन्द्रियाणि ॥ (१६।०)

तथा कर्मेन्द्रियाणि ॥ (१७।०)

मण्टनविहरणोपदेशात् पादेन्द्रियम् अधस्ताद् द्विर् अधिष्ठाने संनिविष्टं गमनक्रियासमर्थं सिद्धम् ॥ (१८।०)

तथा मूत्रपुरीषदर्शनप्रतिषेधात् पाय्विन्द्रियं गुह्यप्रदेशे संनिविष्टम् उत्सर्गक्रियासमर्थं सिद्धम् ॥ (१९।०)

तथा स्त्रीप्रतिषेधाद् उपस्थेन्द्रियं त्रिवलीगुह्यप्रदेशसंनिविष्टम् आनन्दक्रियासमर्थं सिद्धम् ॥ (२०।०)

तथा अपि तत्कर्मोपदेशात् हस्तेन्द्रियम् उच्चैरुभयथा द्विर् अधिष्ठाने भुजान्तर्देशे संनिविष्टम् आदानक्रियासमर्थं सिद्धम् ॥ (२१।०)

तथा अपि तद्भाषणोपदेशाद् वागिन्द्रियं वाक्तालुजिह्वादिषु स्थानेषु संनिविष्टं वचनक्रियासमर्थं सिद्धम् ॥ (२२।०)

अत्र विकारतद्वृत्तिभिः कर्मोत्पत्तिः पुरुषे इति कर्मेन्द्रियाणि एवमेतानि त्रयोदश करणानीन्द्रियाणि सूत्रतो व्याख्यातानि ॥ (२३।०)

कस्मात् ॥ (२४।०)

इन्द्रियाणामिति सामान्यग्रहणाद् विकरणवत् सामान्यप्रतिषेधाच् च ॥ (२५।०)

इन्द्रियाणाम् इति षष्ठीबहुवचनम् ॥ (२६।०)

उक्तं हि । (२७।१)

आदानाद् ग्रहणात् त्यागाद् रङ्गणाद् गमनात् तथा । (२७।२)

इङ्गनाद्रवणाच् चैव तस्माद् इन्द्रियमुच्यते ॥ (२७।३)

अभिजयाद् इति ॥ (२८।०)

अभिशब्दः अत्यन्तविजये वशीकरणे च ॥ (२९।०)

आक्रम्य वशीकर्तव्यानि ॥ (३०।०)

वायुकामक्रोधपाटलिपुत्रवत् ॥ (३१।०)

तस्माद् अकुशलेभ्यो व्यावर्तयित्वा कामतः कुशलं योजितानि तदा जितानि भवन्ति ॥ (३२।०)

तस्माद् उक्तम् इन्द्रियाणाम् अभिजयादिति असङ्गादिजन्मनिमित्तत्वात् पञ्चमी द्रष्टव्या ॥ (३३।०)

आह अन्यत्र सांख्ययोगादीनाम् असङ्गादियुक्ताः मुक्ताः शान्तिं प्राप्ताः ॥ (३४।०)

निरभिलप्या मुक्ता इत्युच्यन्ते मुक्त एव न युक्त इति क्व सिद्धम् ॥ (३५।०)

तदुच्यते इह यस्मादाह ॥ (३६।०)