अत्र कला नाम कार्यकरणाख्याः कलाः ॥ (१।०)

तत्र कार्याख्याः पृथिव्यापस्तेजो वायुराकाशः ॥ (२।०)

आकाशः शब्दगुणः ॥ (३।०)

शब्दस्पर्शगुणो वायुस्तौ च रूपं च तेजसि । (४।१)

ते रसश्च जले ज्ञेयास्ते च गन्धः क्षिताव् अपि ॥ (४।२)

शब्दस्पर्शरूपरसगन्धाः ॥ (५।०)

तथा करणाख्याः श्रोत्रं त्वक् चक्षुः जिह्वा घ्राणं पादः पायुः उपस्थः हस्तः वाक् मनः अहंकारः बुद्धिर् इति ॥ (६।०)

तासां विकरणो भगवानीश्वरः ॥ (७।०)

कस्मात् ॥ (८।०)

दृक्क्रियाशक्त्योरप्रतीघातात् ॥ (९।०)

विकरणत्वं नाम स्थानशरीरेन्द्रियविषयादिसंनिवेशेन विस्तरविभागविशेषतश्च कार्यकरणाख्याभिः कलाभिर् धर्मज्ञानवैराग्यैश्वर्याधर्माज्ञानावैराग्यानैश्वर्यादिभिश्च क्षेत्रज्ञसंयोजनमित्येतद् भगवत्य् अभ्यधिकत्वं शेषेषु च पुरुषेषु न्यूनत्वं ज्ञात्वा युक्तं वक्तुं कलविकरणाय नमः ॥ (१०।०)

अत्रापि कलविकरणाय इति चतुर्थी । (११।१)

नम इत्यात्मप्रदाने पूजायां च ॥ (११।२)

सम्भावनान्यत्वाच् चापुनरुक्तोऽयं नमःशदः ॥ (१२।०)

आह कालनविकरणत्वाद् अवान्तरसृष्ट्यां कर्मक्षये वृत्तिलाभे चापेक्षते नेति ॥ (१३।०)

धर्मज्ञानवैराग्यैश्वर्यादीनां वा किमेष भगवान् प्रभुर्भवति नेति ॥ (१४।०)

उच्यते प्रभुः ॥ (१५।०)

यस्मादाह ॥ (१६।०)