पञ्चार्थभाष्यPañcārthabhāṣya
PABh zu PāśupSūtra, 5, 21
143 of 168 · 35 verses
Select a line for its word-by-word analysis.
1.0१.०अत्र ऋचम् ऋचामित्यप्यदुष्टः पाठः ॥ (१।०)
atra ṛcam ṛcāmityapyaduṣṭaḥ pāṭhaḥ ||
2.0२.०अत्र ऋचा नामाघोरा ॥ (२।०)
5.0५.०सद्योजाततत्पुरुषेशानवद् अर्चिवर्चगाः ॥ (५।०)
sadyojātatatpuruṣeśānavad arcivarcagāḥ ||
6.0६.०इष्टा चेयं तत्र तत्र जप्तव्यत्वेन गुणीकृतत्वात् ॥ (६।०)
iṣṭā ceyaṃ tatra tatra japtavyatvena guṇīkṛtatvāt ||
7.0७.०पूर्वोत्तरसूत्रेषु जप्तव्यत्वेन गायत्र्या सहाध्यानाद् आशुभावसमाध्यासादनाच् च इष्टा ॥ (७।०)
pūrvottarasūtreṣu japtavyatvena gāyatryā sahādhyānād āśubhāvasamādhyāsādanāc ca iṣṭā ||
8.0८.०अध्ययनम् इति जप्यपर्यायः ॥ (८।०)
adhyayanam iti japyaparyāyaḥ ||
9.0९.०ईत इत्याज्ञायां नियोगे च ॥ (९।०)
īta ityājñāyāṃ niyoge ca ||
10.0१०.०मानसम् एवाधीयीतेत्यर्थः ॥ (१०।०)
mānasam evādhīyītetyarthaḥ ||
11.0११.०आह किम् ऋचैवैकाध्येतव्या ॥ (११।०)
āha kim ṛcaivaikādhyetavyā ||
13.0१३.०यस्माद् आह गायत्रीम् इति ॥ (१३।०)
yasmād āha gāyatrīm iti ||
14.0१४.०गायत्री नाम तत्पुरुषा ॥ (१४।०)
gāyatrī nāma tatpuruṣā ||
15.0१५.०निरुक्तमस्याः पूर्वोक्तम् ॥ (१५।०)
niruktamasyāḥ pūrvoktam ||
16.0१६.०मानसम् एवाधीयीतेत्यर्थः ॥ (१६।०)
mānasam evādhīyītetyarthaḥ ||
18.0१८.०तदुच्यते आत्मयन्त्रितः ॥ (१८।०)
taducyate ātmayantritaḥ ||
19.0१९.०आत्मयन्त्रणमिति प्रत्याहारपर्यायः ॥ (१९।०)
ātmayantraṇamiti pratyāhāraparyāyaḥ ||
20.0२०.०आत्मेति क्षेत्रज्ञ उच्यते ॥ (२०।०)
ātmeti kṣetrajña ucyate ||
21.0२१.०आत्मत्वमस्य चैतन्यम् ॥ (२१।०)
ātmatvamasya caitanyam ||
22.0२२.०आप्तव्यं कार्यं करणं विषयाश्च ॥ (२२।०)
āptavyaṃ kāryaṃ karaṇaṃ viṣayāśca ||
23.0२३.०आत्मयन्त्रणमित्यत्र सति त्रिके युज्यते ॥ (२३।०)
ātmayantraṇamityatra sati trike yujyate ||
24.0२४.०यन्त्रणं नाम यथायम् आत्मभावो ब्रह्मण्य् अक्षरपदपङ्क्त्यां युक्तो वर्तते तदात्मा यन्त्रितो भवति ॥ (२४।०)
yantraṇaṃ nāma yathāyam ātmabhāvo brahmaṇy akṣarapadapaṅktyāṃ yukto vartate tadātmā yantrito bhavati ||
26.0२६.०नृत्यप्रसक्तचित्तदृष्टान्तात् कस्मात् ॥ (२६।०)
nṛtyaprasaktacittadṛṣṭāntāt kasmāt ||
27.0२७.०आत्मात्मभावयोर् अव्युच्छेदात् ॥ (२७।०)
ātmātmabhāvayor avyucchedāt ||
28.0२८.०गुणगुणिनोरपि तथा युगपद्भावः ॥ (२८।०)
guṇaguṇinorapi tathā yugapadbhāvaḥ ||
30.0३०.०यष्टुं प्रवृत्तो यन्त्रयितुं च प्रवृत्त एव भवति ॥ (३०।०)
yaṣṭuṃ pravṛtto yantrayituṃ ca pravṛtta eva bhavati ||
32.0३२.०तस्माद् यन्त्रणमेवैष प्रत्याहार इति ॥ (३२।०)
tasmād yantraṇamevaiṣa pratyāhāra iti ||
33.0३३.०आह अत्र गायत्रीबहुत्वात् संदेहः ॥ (३३।०)
āha atra gāyatrībahutvāt saṃdehaḥ ||
34.0३४.०कथमवगम्यते ऋचा अघोरेण वा तत्पुरुषेणेति ॥ (३४।०)
kathamavagamyate ṛcā aghoreṇa vā tatpuruṣeṇeti ||
Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.