पञ्चार्थभाष्यPañcārthabhāṣya

PABh zu PāśupSūtra, 5, 9.1

131 of 168 · 15 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.0१.०

इति ॥ (१।०)

iti ||

2.0२.०

अत्र शून्यमेवागारं शून्यागारम् ॥ (२।०)

atra śūnyamevāgāraṃ śūnyāgāram ||

3.0३.०

शून्यं विविक्तं निर्जनमित्यर्थः ॥ (३।०)

śūnyaṃ viviktaṃ nirjanamityarthaḥ ||

4.0४.०

आगारम् इति गृहपर्यायः आगारं गृहं वेश्म सदनमिति पर्यायः ॥ (४।०)

āgāram iti gṛhaparyāyaḥ āgāraṃ gṛhaṃ veśma sadanamiti paryāyaḥ ||

5.0५.०

गुहू संवरणे ॥ (५।०)

guhū saṃvaraṇe ||

6.0६.०

प्रविष्टं साधकम् आवरयति गोपयतीति गुहा ॥ (६।०)

praviṣṭaṃ sādhakam āvarayati gopayatīti guhā ||

7.0७.०

आह आवरकत्वाविशेषाच् छून्यागारगुहयोर् अविशेष इति चेत् तदुच्यते मृत्तृणकाष्ठादिकृतम् अगारं पर्वतगुहाद्या गुहा ॥ (७।०)

āha āvarakatvāviśeṣāc chūnyāgāraguhayor aviśeṣa iti cet taducyate mṛttṛṇakāṣṭhādikṛtam agāraṃ parvataguhādyā guhā ||

8.0८.०

तस्मान् नाविशेष इति ॥ (८।०)

tasmān nāviśeṣa iti ||

9.0९.०

यथा सति विभुत्वे ज्ञत्वं साधर्म्यं पुरुषेश्वरयोः सर्वज्ञत्वतो विशेषः ॥ (९।०)

yathā sati vibhutve jñatvaṃ sādharmyaṃ puruṣeśvarayoḥ sarvajñatvato viśeṣaḥ ||

10.0१०.०

तस्माद् आयतने ऽविविक्तदोषं दृष्ट्वा शून्यागारे गुहायां वा यथोपपत्तितो विचार्य विविक्तं विवेच्य यन्मात्रस्थानासनशयनादिभिर् उपजीवति तन्मात्रं संस्करणमर्यादयोपयोगक्रियाभिनिविष्टेन वस्तव्यम् ॥ (१०।०)

tasmād āyatane 'viviktadoṣaṃ dṛṣṭvā śūnyāgāre guhāyāṃ vā yathopapattito vicārya viviktaṃ vivecya yanmātrasthānāsanaśayanādibhir upajīvati tanmātraṃ saṃskaraṇamaryādayopayogakriyābhiniviṣṭena vastavyam ||

11.0११.०

वसतिसंयोगाद् गुहावासी भवति ॥ (११।०)

vasatisaṃyogād guhāvāsī bhavati ||

12.0१२.०

पुलिनवासिवत् ॥ (१२।०)

pulinavāsivat ||

13.0१३.०

आह तत् कथं ज्ञेयं यथा जितानीन्द्रियाणि ॥ (१३।०)

āha tat kathaṃ jñeyaṃ yathā jitānīndriyāṇi ||

14.0१४.०

तेषां जितानां वा किं लक्षणम् ॥ (१४।०)

teṣāṃ jitānāṃ vā kiṃ lakṣaṇam ||

15.0१५.०

तदुच्यते ॥ (१५।०)

taducyate ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

PABh zu PāśupSūtra, 5, 9.1

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit