PABh zu PāśupSūtra, 3, 6

78 of 168 · 10 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

भवतीति वाक्यशेषो वचनाधिकाराद् गम्यते ॥ (१।०)

bhavatīti vākyaśeṣo vacanādhikārād gamyate ||

अत्र अप वर्जने आघाते नाशे च ॥ (२।०)

atra apa varjane āghāte nāśe ca ||

अपहता अन्यतनष्टा इत्यर्थः ॥ (३।०)

apahatā anyatanaṣṭā ityarthaḥ ||

पाप्मानोऽत्र द्विविधाः सुलक्षणाः दुःखलक्षणाश्च ॥ (४।०)

pāpmāno'tra dvividhāḥ sulakṣaṇāḥ duḥkhalakṣaṇāśca ||

तत्र सुखलक्षणाः उन्मादः मदः मोहः निद्रा आलस्यं कोणता अलिङ्गः नित्यमसद्वादित्वं बहुभोजनमित्येवमाद्याः ॥ (५।०)

tatra sukhalakṣaṇāḥ unmādaḥ madaḥ mohaḥ nidrā ālasyaṃ koṇatā aliṅgaḥ nityamasadvāditvaṃ bahubhojanamityevamādyāḥ ||

तथा दुःखलक्षणाः शिरोरोगदन्तरोगाक्षिरोगाद्याः ॥ (६।०)

tathā duḥkhalakṣaṇāḥ śirorogadantarogākṣirogādyāḥ ||

एवमेते पाप्मान आत्मगताः कायकरणेष्व् आदर्शप्रतिरूपकवदभिव्यक्ताः ॥ (७।०)

evamete pāpmāna ātmagatāḥ kāyakaraṇeṣv ādarśapratirūpakavadabhivyaktāḥ ||

कृत्स्नाः अपहताः पाप्मानः सो ऽयमपहतपाप्मा भवतीत्यर्थः ॥ (८।०)

kṛtsnāḥ apahatāḥ pāpmānaḥ so 'yamapahatapāpmā bhavatītyarthaḥ ||

आह किमवमानः परिभवश्च कायिकं मानसं साधनद्वयमेवास्य पापक्षयशुद्धिहेतुः आहोस्विद् वाचिकमप्यस्ति नेति ॥ (९।०)

āha kimavamānaḥ paribhavaśca kāyikaṃ mānasaṃ sādhanadvayamevāsya pāpakṣayaśuddhihetuḥ āhosvid vācikamapyasti neti ||

उच्यते यस्मादाह ॥ (१०।०)

ucyate yasmādāha ||