पञ्चार्थभाष्यPañcārthabhāṣya

PABh zu PāśupSūtra, 2, 14

59 of 168 · 23 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.0१.०

माहात्म्यं नाम अर्यम् अप्रकाशवत् ॥ (१।०)

māhātmyaṃ nāma aryam aprakāśavat ||

2.0२.०

तदुत यस्य सांनिध्याद् अयं ब्राह्मणः परिदृष्टार्थोऽपि भूत्वा दुष्टाश्वतररथस्थानीयैर् देहेन्द्रियादिभिर् अपनीयते अपह्रियते तद् अमाहात्म्यम् ॥ (२।०)

taduta yasya sāṃnidhyād ayaṃ brāhmaṇaḥ paridṛṣṭārtho'pi bhūtvā duṣṭāśvatararathasthānīyair dehendriyādibhir apanīyate apahriyate tad amāhātmyam ||

3.0३.०

विधियोगाभिनिवेशासामर्थ्यम् अधर्मबलम् ॥ (३।०)

vidhiyogābhiniveśāsāmarthyam adharmabalam ||

4.1४.१

उक्तं हि । (४।१)

uktaṃ hi |

4.2४.२

ह्रियते बुद्धिर्मनोऽपि नरस्य देहेन्द्रियैः । (४।२)

hriyate buddhirmano'pi narasya dehendriyaiḥ |

4.3४.३

अमूढसंज्ञो दुर्दान्तैर् दुष्टाश्वैरिव सारथिः ॥ (४।३)

amūḍhasaṃjño durdāntair duṣṭāśvairiva sārathiḥ ||

5.0५.०

माहात्म्यमतो विपरीतम् ॥ (५।०)

māhātmyamato viparītam ||

6.0६.०

यस्य सांनिध्याद् अयं ब्राह्मणः स्नानशयनानुस्नानादिक्राथनस्पन्दनाध्ययनध्यानस्मरणकरणसमर्थो भवति परया श्रद्धया युक्तस् तन्माहात्म्यम् ॥ (६।०)

yasya sāṃnidhyād ayaṃ brāhmaṇaḥ snānaśayanānusnānādikrāthanaspandanādhyayanadhyānasmaraṇakaraṇasamartho bhavati parayā śraddhayā yuktas tanmāhātmyam ||

7.0७.०

आह किं तदिति ॥ (७।०)

āha kiṃ taditi ||

8.0८.०

उच्यते यदेतत् प्रभ्रष्टस्य तपसो वीर्यं तपोबलं तपःशक्तिस् तन्माहात्म्यम् ॥ (८।०)

ucyate yadetat prabhraṣṭasya tapaso vīryaṃ tapobalaṃ tapaḥśaktis tanmāhātmyam ||

9.0९.०

कथं गम्यते ॥ (९।०)

kathaṃ gamyate ||

10.0१०.०

चर्यानन्तरोक्तत्वात् ॥ (१०।०)

caryānantaroktatvāt ||

11.0११.०

यदनन्तरं यदवाप्नोति तत एव तद् आसादयतीत्यर्थः ॥ (११।०)

yadanantaraṃ yadavāpnoti tata eva tad āsādayatītyarthaḥ ||

12.0१२.०

आह प्राप्नोतीति अस्तु पाठः ॥ (१२।०)

āha prāpnotīti astu pāṭhaḥ ||

13.0१३.०

लब्धुर् भविष्यतीत्युच्यते ॥ (१३।०)

labdhur bhaviṣyatītyucyate ||

14.0१४.०

अवरम्य क्षणगतिप्रीतिप्राप्त्यर्थत्वात् तेन विधिचरणेन रक्षते हर्षविशेषाणाम् अभिप्रीतिविशेषणम् अतिगतिसंस्तवनावाप्तिश् च ॥ (१४।०)

avaramya kṣaṇagatiprītiprāptyarthatvāt tena vidhicaraṇena rakṣate harṣaviśeṣāṇām abhiprītiviśeṣaṇam atigatisaṃstavanāvāptiś ca ||

15.0१५.०

तस्मान् मन्त्रबलवद् धर्मबलमेवास्य माहात्म्यम् अवाप्नोतीत्यर्थः ॥ (१५।०)

tasmān mantrabalavad dharmabalamevāsya māhātmyam avāpnotītyarthaḥ ||

16.0१६.०

आह कः सो ऽभ्युपायः ॥ (१६।०)

āha kaḥ so 'bhyupāyaḥ ||

17.0१७.०

कानि वा तानि धर्मसाधनानि यैर् हर्षोत्पत्तिर् माहात्म्यलाभश्च भवति ॥ (१७।०)

kāni vā tāni dharmasādhanāni yair harṣotpattir māhātmyalābhaśca bhavati ||

18.0१८.०

चरिक्रियाणां वा कतिविधो विभागः ॥ (१८।०)

carikriyāṇāṃ vā katividho vibhāgaḥ ||

19.0१९.०

दानादीनां वा पूर्वोक्तानां विशेषणं किमस्ति नेति ॥ (१९।०)

dānādīnāṃ vā pūrvoktānāṃ viśeṣaṇaṃ kimasti neti ||

20.0२०.०

उच्यतेऽस्ति ॥ (२०।०)

ucyate'sti ||

21.0२१.०

यस्मादाह ॥ (२१।०)

yasmādāha ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

PABh zu PāśupSūtra, 2, 14

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit