कूर्मपुराणKūrmapurāṇa

KūPur, 1, 12

12 of 95 · 48 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

सूत उवाच । (१।१)

sūta uvāca

1.2१.२

भृगोः ख्यात्यां समुत्पन्ना लक्ष्मीर्नारायणप्रिया । (१।२)

bhṛgoḥ khyātyāṃ samutpannā lakṣmīrnārāyaṇapriyā |

1.3१.३

देवौ धाताविधातारौ मेरोर्जामातरौ तथा ॥ (१।३)

devau dhātāvidhātārau merorjāmātarau tathā ||

2.1२.१

आयतिर्नियतिर्मेरोः कन्ये चैव महात्मनः । (२।१)

āyatirniyatirmeroḥ kanye caiva mahātmanaḥ |

2.2२.२

धाताविधात्रोस्ते भार्ये तयोर्जातौ सुतावुभौ ॥ (२।२)

dhātāvidhātroste bhārye tayorjātau sutāvubhau ||

3.1३.१

प्राणश्चैव मृकण्डुश्च मार्कण्डेयो मृकण्डुतः । (३।१)

prāṇaścaiva mṛkaṇḍuśca mārkaṇḍeyo mṛkaṇḍutaḥ |

3.2३.२

तथा वेदशिरा नाम प्राणस्य द्युतिमान् सुतः ॥ (३।२)

tathā vedaśirā nāma prāṇasya dyutimān sutaḥ ||

4.1४.१

मरीचेरपि संभूतिः पौर्णमासमसूयत । (४।१)

marīcerapi saṃbhūtiḥ paurṇamāsamasūyata |

4.2४.२

कन्याचतुष्टयं चैव सर्वलक्षणसंयुतम् ॥ (४।२)

kanyācatuṣṭayaṃ caiva sarvalakṣaṇasaṃyutam ||

5.1५.१

तुष्टिर्ज्येष्ठा तथा वृष्टिः कृष्टिश्चापचितिस्तथा । (५।१)

tuṣṭirjyeṣṭhā tathā vṛṣṭiḥ kṛṣṭiścāpacitistathā |

5.2५.२

विरजाः पर्वतश्चैव पौर्णमासस्य तौ सुतौ ॥ (५।२)

virajāḥ parvataścaiva paurṇamāsasya tau sutau ||

6.1६.१

क्षमा तु सुषुवे पुत्रान् पुलहस्य प्रजापतेः । (६।१)

kṣamā tu suṣuve putrān pulahasya prajāpateḥ |

6.2६.२

कर्दमं च वरीयांसं सहिष्णुं मुनिसत्तमम् ॥ (६।२)

kardamaṃ ca varīyāṃsaṃ sahiṣṇuṃ munisattamam ||

7.1७.१

तथैव च कनीयांसं तपोनिर्धूतकल्मषम् । (७।१)

tathaiva ca kanīyāṃsaṃ taponirdhūtakalmaṣam |

7.2७.२

अनसूया तथैवात्रेर्जज्ञे पुत्रानकल्मषान् ॥ (७।२)

anasūyā tathaivātrerjajñe putrānakalmaṣān ||

8.1८.१

सोमं दुर्वाससं चैव दत्तात्रेयं च योगिनम् । (८।१)

somaṃ durvāsasaṃ caiva dattātreyaṃ ca yoginam |

8.2८.२

स्मृतिश्चाङ्गिरसः पुत्रीर्जज्ञे लक्षणसंयुताः ॥ (८।२)

smṛtiścāṅgirasaḥ putrīrjajñe lakṣaṇasaṃyutāḥ ||

9.1९.१

सिनीवालीं कुहूं चैव राकामनुमतिं तथा । (९।१)

sinīvālīṃ kuhūṃ caiva rākāmanumatiṃ tathā |

9.2९.२

प्रीत्यां पुलस्त्यो भगवान् दत्तात्रिमसृजत् प्रभुः ॥ (९।२)

prītyāṃ pulastyo bhagavān dattātrimasṛjat prabhuḥ ||

10.1१०.१

पूर्वजन्मनि सो ऽगस्त्यः स्मृतः स्वायंभुवे ऽन्तरे । (१०।१)

pūrvajanmani so 'gastyaḥ smṛtaḥ svāyaṃbhuve 'ntare |

10.2१०.२

वेदबाहुं तथा कन्यां संनतिं नाम नामतः ॥ (१०।२)

vedabāhuṃ tathā kanyāṃ saṃnatiṃ nāma nāmataḥ ||

11.1११.१

पुत्राणां षष्टिसाहस्रं संततिः सुषुवे क्रतोः । (११।१)

putrāṇāṃ ṣaṣṭisāhasraṃ saṃtatiḥ suṣuve kratoḥ |

11.2११.२

ते चोर्ध्वरेतसः सर्वे वालखिल्या इति स्मृताः ॥ (११।२)

te cordhvaretasaḥ sarve vālakhilyā iti smṛtāḥ ||

12.1१२.१

वसिष्ठश्च तथोर्जायां सप्तपुत्रानजीजनत् । (१२।१)

vasiṣṭhaśca tathorjāyāṃ saptaputrānajījanat |

12.2१२.२

कन्यां च पुण्डरीकाक्षां सर्वशोभासमन्विताम् ॥ (१२।२)

kanyāṃ ca puṇḍarīkākṣāṃ sarvaśobhāsamanvitām ||

13.1१३.१

रजोहश्चोर्ध्वबाहुश्च सवनश्चानघस्तथा । (१३।१)

rajohaścordhvabāhuśca savanaścānaghastathā |

13.2१३.२

सुतपाः शुक्र इत्येते सप्त पुत्रा महौजसः ॥ (१३।२)

sutapāḥ śukra ityete sapta putrā mahaujasaḥ ||

14.1१४.१

यो ऽसौ रुद्रात्मको वह्निर्ब्रह्मणस्तनयो द्विजाः । (१४।१)

yo 'sau rudrātmako vahnirbrahmaṇastanayo dvijāḥ |

14.2१४.२

स्वाहा तस्मात् सुतान् लेभे त्रीनुदारान् महौजसः ॥ (१४।२)

svāhā tasmāt sutān lebhe trīnudārān mahaujasaḥ ||

15.1१५.१

पावकः पवमानश्च शुचिरग्निश्च ते त्रयः । (१५।१)

pāvakaḥ pavamānaśca śuciragniśca te trayaḥ |

15.2१५.२

निर्मथ्यः पवमानः स्याद् वैद्युतः पावकः स्मृतः ॥ (१५।२)

nirmathyaḥ pavamānaḥ syād vaidyutaḥ pāvakaḥ smṛtaḥ ||

16.1१६.१

यश्चासौ तपते सूर्यः शुचिरग्निस्त्वसौ स्मृतः । (१६।१)

yaścāsau tapate sūryaḥ śuciragnistvasau smṛtaḥ |

16.2१६.२

तेषां तु संततावन्ये चत्वारिंशच्च पञ्च च ॥ (१६।२)

teṣāṃ tu saṃtatāvanye catvāriṃśacca pañca ca ||

17.1१७.१

पावकः पवमानश्च शुचिस्तेषां पिता च यः । (१७।१)

pāvakaḥ pavamānaśca śucisteṣāṃ pitā ca yaḥ |

17.2१७.२

एते चैकोनपञ्चाशद् वह्नयः परिकीर्तितः ॥ (१७।२)

ete caikonapañcāśad vahnayaḥ parikīrtitaḥ ||

18.1१८.१

सर्वे तपस्विनः प्रोक्ताः सर्वे यज्ञेषु भागिनः । (१८।१)

sarve tapasvinaḥ proktāḥ sarve yajñeṣu bhāginaḥ |

18.2१८.२

रुद्रात्मकाः स्मृताः सर्वे त्रिपुण्ड्राङ्कितमस्तकाः ॥ (१८।२)

rudrātmakāḥ smṛtāḥ sarve tripuṇḍrāṅkitamastakāḥ ||

19.1१९.१

अयज्वानश्च यज्वानः पितरो ब्रह्मणः स्मृताः । (१९।१)

ayajvānaśca yajvānaḥ pitaro brahmaṇaḥ smṛtāḥ |

19.2१९.२

अग्निष्वात्ता बर्हिषदो द्विधा तेषां व्यवस्थितिः ॥ (१९।२)

agniṣvāttā barhiṣado dvidhā teṣāṃ vyavasthitiḥ ||

20.1२०.१

तेभ्यः स्वधा सुतां जज्ञे मेनां वैतरणीं तथा । (२०।१)

tebhyaḥ svadhā sutāṃ jajñe menāṃ vaitaraṇīṃ tathā |

20.2२०.२

ते उभे ब्रह्मवादिन्यौ योगिन्यौ मुनिसत्तमाः ॥ (२०।२)

te ubhe brahmavādinyau yoginyau munisattamāḥ ||

21.1२१.१

असूत मेना मैनाकं क्रौञ्चं तस्यानुजं तथा । (२१।१)

asūta menā mainākaṃ krauñcaṃ tasyānujaṃ tathā |

21.2२१.२

गङ्गा हिमवतो जज्ञे सर्वलोकैकपावनी ॥ (२१।२)

gaṅgā himavato jajñe sarvalokaikapāvanī ||

22.1२२.१

स्वयोगाग्निबलाद् देवीं लेभे पुत्रीं महेश्वरीं । (२२।१)

svayogāgnibalād devīṃ lebhe putrīṃ maheśvarīṃ |

22.2२२.२

यथावत् कथितं पूर्वं देव्या माहात्म्यमुत्तमम् ॥ (२२।२)

yathāvat kathitaṃ pūrvaṃ devyā māhātmyamuttamam ||

23.1२३.१

एषा दक्षस्य कन्यानां मयापत्यानुसंततिः । (२३।१)

eṣā dakṣasya kanyānāṃ mayāpatyānusaṃtatiḥ |

23.2२३.२

व्याख्याता भवतामद्य मनोः सृष्टिं निबोधत ॥ (२३।२)

vyākhyātā bhavatāmadya manoḥ sṛṣṭiṃ nibodhata ||

24.1२४.१

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्र्यां संहितायां पूर्वविभागे द्वादशो ऽध्यायः ॥ (२४।१)

iti śrīkūrmapurāṇe ṣaṭsāhasryāṃ saṃhitāyāṃ pūrvavibhāge dvādaśo 'dhyāyaḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

KūPur, 1, 12

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit