व्यास उवाच । (१।१)

प्राङ्मुखो ऽन्नानि भुञ्जीत सूर्याभिमुख एव वा । (१।२)

आसीनस्त्वासने शुद्धे भूम्यां पादौ निधाय तु ॥ (१।३)

आयुष्यं प्राङ्मुखो भुङ्क्ते यशस्यं दक्षिणामुखः । (२।१)

श्रियं प्रत्यङ्मुखो भुङ्क्ते ऋतं भुङ्क्ते उदङ्मुखाः ॥ (२।२)

पञ्चार्द्रे भोजनं कुर्याद् भूमौ पात्रं निधाय तु । (३।१)

उपवासेन तत्तुल्यं मनुराह प्रजापतिः ॥ (३।२)

उपलिप्ते शुचौ देशे पादौ प्रक्षाल्य वै करौ । (४।१)

आचम्यार्द्राननो ऽक्रोधः पञ्चार्द्रे भोजनं चरेत् ॥ (४।२)

महाव्याहृतिभिस्त्वन्नं परिधायोदकेन तु । (५।१)

अमृतोपस्तरणमसीत्यापोशानक्रियां चरेत् ॥ (५।२)

स्वाहाप्रणवसंयुक्तां प्राणायाद्याहुतिं ततः । (६।१)

अपानाय ततो हुत्वा व्यानाय तदनन्तरम् ॥ (६।२)

उदानाय ततः कुर्यात् समानायेति पञ्चमीम् । (७।१)

विज्ञाय तत्त्वमेतेषां जुहुयादात्मनि द्विजः ॥ (७।२)

शेषमन्नं यथाकामं भुञ्जीत व्यञ्जनैर् युतम् । (८।१)

ध्यात्वा तन्मनसा देवमात्मानं वै प्रजापतिम् ॥ (८।२)

अमृतापिधानमसीत्युपरिष्टादपः पिबेत् । (९।१)

आचान्तः पुनर् आचामेद् आयं गौरिति मन्त्रतः ॥ (९।२)

द्रुपदां वा त्रिरावर्त्य सर्वपापप्रणाशनीम् । (१०।१)

प्राणानां ग्रन्थिर् असीत्य् आलभेद्धृदयं ततः ॥ (१०।२)

आचम्याङ्गुष्ठमात्रेति पादाङ्गुष्ठे ऽथ दक्षिणे । (११।१)

निःस्रवयेद् हस्तजलमूर्ध्वहस्तः समाहितः ॥ (११।२)

हुतानुमन्त्रणं कुर्यात् श्रद्धायामिति मन्त्रतः । (१२।१)

अथाक्षरेण स्वात्मानं योजयेद् ब्रह्मणेति हि ॥ (१२।२)

सर्वेषामेव यागानामात्मयागः परः स्मृतः । (१३।१)

यो ऽनेन विधिना कुर्यात् स याति ब्रह्मणः क्षयम् ॥ (१३।२)

यज्ञोपवीती भुञ्जीत स्रग्गन्धालंकृतः शुचिः । (१४।१)

सायंप्रातर् नान्तरा वै संध्यायां तु विशेषतः ॥ (१४।२)

नाद्यात् सूर्यग्रहात् पूर्वमह्नि सायं शशिग्रहात् । (१५।१)

ग्रहकाले च नाश्नीयात् स्नात्वाश्नीयात् तु मुक्तयोः ॥ (१५।२)

मुक्ते शशिनि भुञ्जीत यदि न स्यान्महानिशा । (१६।१)

अमुक्तयोर् अस्तंगतयोर् अद्याद् दृष्ट्वा परे ऽहनि ॥ (१६।२)

नाश्नीयात् प्रेक्षमाणानामप्रदायैव दुर्मतिः । (१७।१)

न यज्ञशिष्टादन्द् वा न क्रुद्धो नान्यमानसः ॥ (१७।२)

आत्मार्थं भोजनं यस्य रत्यर्थं यस्य मैथुनम् । (१८।१)

वृत्त्यर्थं यस्य चाधीतं निष्फलं तस्य जीवितम् ॥ (१८।२)

यद्भुङ्क्ते वेष्टितशिरा यच्च भुङ्क्ते उदङ्मुखः । (१९।१)

सोपानत्कश्च यद् भुङ्क्ते सर्वं विद्यात् तदासुरम् ॥ (१९।२)

नार्धरात्रे न मध्याह्ने नाजीर्णे नार्द्रवस्त्रधृक् । (२०।१)

न च भिन्नासनगतो न शयानः स्थितो ऽपि वा ॥ (२०।२)

न भिन्नभाजने चैव न भूम्यां न च पाणिषु । (२१।१)

नोच्छिष्टो घृतमादद्यान्न मूर्धानं स्पृशेदपि ॥ (२१।२)

न ब्रह्म कीर्तयन् वापि न निःशेषं न भार्यया । (२२।१)

नान्धकारे न चाकाशे न च देवालयादिषु ॥ (२२।२)

नैकवस्त्रस्तु भुञ्जीत न यानशयनस्थितः । (२३।१)

न पादुकानिर्गतो ऽथ न हसन् विलपन्नपि ॥ (२३।२)

भुक्त्वैवं सुखमास्थाय तदन्नं परिणामयेत् । (२४।१)

इतिहासपुराणाभ्यां वेदार्थान् उपबृंहयेत् ॥ (२४।२)

ततः संध्यामुपासीत पूर्वोक्तविधिना द्विजः । (२५।१)

आसीनस्तु जपेद् देवीं गायत्रीं पश्चिमां प्रति ॥ (२५।२)

न तिष्ठति तु यः पूर्वां नास्ते संध्यां तु पश्चिमाम् । (२६।१)

स शूद्रेण समो लोके सर्वधर्मविवर्जितः ॥ (२६।२)

हुत्वाग्निं विधिवन्मन्त्रैर्भुक्त्वा यज्ञावशिष्टकम् । (२७।१)

सभृत्यबान्धवजनः स्वपेच्छुष्कपदो निशि ॥ (२७।२)

नोत्तराभिमुखः स्वप्यात् पश्चिमाभिमुखो न च । (२८।१)

न चाकाशे न नग्नो वा नाशुचिर्नासने क्वचित् ॥ (२८।२)

न शीर्णायां तु खट्वायां शून्यागारे न चैव हि । (२९।१)

नानुवंशं न पालाशे शयने वा कदाचन ॥ (२९।२)

इत्येतदखिलेनोक्तमहन्यहनि वै मया । (३०।१)

ब्राह्मणानां कृत्यजातमपवर्गफलप्रदम् ॥ (३०।२)

नास्तिक्यादथवालस्यात् ब्राह्मणो न करोति यः । (३१।१)

स याति नरकान् घोरान् काकयोनौ च जायते ॥ (३१।२)

नान्यो विमुक्तये पन्था मुक्त्वाश्रमविधिं स्वकम् । (३२।१)

तस्मात् कर्माणि कुर्वीत तुष्टये परमेष्ठिनः ॥ (३२।२)

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्र्यां संहितायाम् उपरिविभागे एकोनविंशो ऽध्यायः ॥ (३३।१)