कूर्मपुराणKūrmapurāṇa

KūPur, 2, 10

61 of 95 · 36 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

ईश्वर उवाच । (१।१)

īśvara uvāca

1.2१.२

अलिङ्गमेकमव्यक्तं लिङ्गं ब्रह्मेति निश्चितम् । (१।२)

aliṅgamekamavyaktaṃ liṅgaṃ brahmeti niścitam |

1.3१.३

स्वयंज्योतिः परं तत्त्वं परे व्योम्नि व्यवस्थितम् ॥ (१।३)

svayaṃjyotiḥ paraṃ tattvaṃ pare vyomni vyavasthitam ||

2.1२.१

अव्यक्तं कारणं यत्तदक्षरं परमं पदम् । (२।१)

avyaktaṃ kāraṇaṃ yattadakṣaraṃ paramaṃ padam |

2.2२.२

निर्गुणं शुद्धविज्ञानं तद् वै पश्यन्ति सूरयः ॥ (२।२)

nirguṇaṃ śuddhavijñānaṃ tad vai paśyanti sūrayaḥ ||

3.1३.१

तन्निष्ठाः शान्तसंकल्पा नित्यं तद्भावभाविताः । (३।१)

tanniṣṭhāḥ śāntasaṃkalpā nityaṃ tadbhāvabhāvitāḥ |

3.2३.२

पश्यन्ति तत् परं ब्रह्म यत्तल्लिङ्गमिति श्रुतिः ॥ (३।२)

paśyanti tat paraṃ brahma yattalliṅgamiti śrutiḥ ||

4.1४.१

अन्यथा नहि मां द्रष्टुं शक्यं वै मुनिपुङ्गवाः । (४।१)

anyathā nahi māṃ draṣṭuṃ śakyaṃ vai munipuṅgavāḥ |

4.2४.२

नहि तद् विद्यते ज्ञानं यतस्तज्ज्ञायते परम् ॥ (४।२)

nahi tad vidyate jñānaṃ yatastajjñāyate param ||

5.1५.१

एतत्तत्परमं ज्ञानं केवलं कवयो विदुः । (५।१)

etattatparamaṃ jñānaṃ kevalaṃ kavayo viduḥ |

5.2५.२

अज्ञानमितरत् सर्वं यस्मान् मायामयं जगत् ॥ (५।२)

ajñānamitarat sarvaṃ yasmān māyāmayaṃ jagat ||

6.1६.१

यज्ज्ञानं निर्मलं सूक्ष्मं निर्विकल्पं यदव्ययम् । (६।१)

yajjñānaṃ nirmalaṃ sūkṣmaṃ nirvikalpaṃ yadavyayam |

6.2६.२

ममात्मासौ तदेवम् इति प्राहुर्विपश्चितः ॥ (६।२)

mamātmāsau tadevam iti prāhurvipaścitaḥ ||

7.1७.१

ये ऽप्यनेकं प्रपश्यन्ति ते ऽपि पश्यन्ति तत्परम् । (७।१)

ye 'pyanekaṃ prapaśyanti te 'pi paśyanti tatparam |

7.2७.२

आश्रिताः परमां निष्ठां बुद्ध्वैकं तत्त्वमव्ययम् ॥ (७।२)

āśritāḥ paramāṃ niṣṭhāṃ buddhvaikaṃ tattvamavyayam ||

8.1८.१

ये पुनः परमं तत्त्वमेकं वानेकमीश्वरम् । (८।१)

ye punaḥ paramaṃ tattvamekaṃ vānekamīśvaram |

8.2८.२

भक्त्या मां सम्प्रपश्यन्ति विज्ञेयास्ते तदात्मकाः ॥ (८।२)

bhaktyā māṃ samprapaśyanti vijñeyāste tadātmakāḥ ||

9.1९.१

साक्षादेव प्रपश्यन्ति स्वात्मानं परमेश्वरम् । (९।१)

sākṣādeva prapaśyanti svātmānaṃ parameśvaram |

9.2९.२

नित्यानन्दं निर्विकल्पं सत्यरूपमिति स्थितिः ॥ (९।२)

nityānandaṃ nirvikalpaṃ satyarūpamiti sthitiḥ ||

10.1१०.१

भजन्ते परमानन्दं सर्वगं यत्तदात्मकम् । (१०।१)

bhajante paramānandaṃ sarvagaṃ yattadātmakam |

10.2१०.२

स्वात्मन्यवस्थिताः शान्ताः परे ऽव्यक्ते परस्य तु ॥ (१०।२)

svātmanyavasthitāḥ śāntāḥ pare 'vyakte parasya tu ||

11.1११.१

एषा विमुक्तिः परमा मम सायुज्यमुत्तमम् । (११।१)

eṣā vimuktiḥ paramā mama sāyujyamuttamam |

11.2११.२

निर्वाणं ब्रह्मणा चैक्यं कैवल्यं कवयो विदुः ॥ (११।२)

nirvāṇaṃ brahmaṇā caikyaṃ kaivalyaṃ kavayo viduḥ ||

12.1१२.१

तस्माद् अनादिमध्यान्तं वस्त्वेकं परमं शिवम् । (१२।१)

tasmād anādimadhyāntaṃ vastvekaṃ paramaṃ śivam |

12.2१२.२

स ईश्वरो महादेवस् तं विज्ञाय विमुच्यते ॥ (१२।२)

sa īśvaro mahādevas taṃ vijñāya vimucyate ||

13.1१३.१

न तत्र सूर्यः प्रविभातीह चन्द्रो न नक्षत्राणि तपनो नोत विद्युत् । (१३।१)

na tatra sūryaḥ pravibhātīha candro na nakṣatrāṇi tapano nota vidyut |

13.2१३.२

तद्भासेदमखिलं भाति नित्यं तन्नित्यभासमचलं सद्विभाति ॥ (१३।२)

tadbhāsedamakhilaṃ bhāti nityaṃ tannityabhāsamacalaṃ sadvibhāti ||

14.1१४.१

नित्योदितं संविदा निर्विकल्पं शुद्धं बृहन्तं परमं यद्विभाति । (१४।१)

nityoditaṃ saṃvidā nirvikalpaṃ śuddhaṃ bṛhantaṃ paramaṃ yadvibhāti |

14.2१४.२

अत्रान्तरं ब्रह्मविदो ऽथ नित्यं पश्यन्ति तत्त्वमचलं यत् स ईशः ॥ (१४।२)

atrāntaraṃ brahmavido 'tha nityaṃ paśyanti tattvamacalaṃ yat sa īśaḥ ||

15.1१५.१

नित्यानन्दममृतं सत्यरूपं शुद्धं वदन्ति पुरुषं सर्ववेदाः । (१५।१)

nityānandamamṛtaṃ satyarūpaṃ śuddhaṃ vadanti puruṣaṃ sarvavedāḥ |

15.2१५.२

तमोमिति प्रणवेनेशितारं ध्यायन्ति वेदार्थविनिश्चितार्थाः ॥ (१५।२)

tamomiti praṇaveneśitāraṃ dhyāyanti vedārthaviniścitārthāḥ ||

16.1१६.१

न भूमिरापो न मनो न वह्निः प्राणो ऽनिलो गगनं नोत बुद्धिः । (१६।१)

na bhūmirāpo na mano na vahniḥ prāṇo 'nilo gaganaṃ nota buddhiḥ |

16.2१६.२

न चेतनो ऽन्यत् परमाकाशमध्ये विभाति देवः शिव एव केवलः ॥ (१६।२)

na cetano 'nyat paramākāśamadhye vibhāti devaḥ śiva eva kevalaḥ ||

17.1१७.१

इत्येतदुक्तं परमं रहस्यं ज्ञानामृतं सर्ववेदेषु गूढम् । (१७।१)

ityetaduktaṃ paramaṃ rahasyaṃ jñānāmṛtaṃ sarvavedeṣu gūḍham |

17.2१७.२

जानाति योगी विजने ऽथ देशे युञ्जीत योगं प्रयतो ह्यजस्रम् ॥ (१७।२)

jānāti yogī vijane 'tha deśe yuñjīta yogaṃ prayato hyajasram ||

18.1१८.१

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्र्यां संहितायामुपरिविभागे ईश्वरगीतासु दशमो ऽध्यायः ॥ (१८।१)

iti śrīkūrmapurāṇe ṣaṭsāhasryāṃ saṃhitāyāmuparivibhāge īśvaragītāsu daśamo 'dhyāyaḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

KūPur, 2, 10

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit