कूर्मपुराणKūrmapurāṇa

KūPur, 2, 40

91 of 95 · 88 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

मार्कण्डेय उवाच । (१।१)

mārkaṇḍeya uvāca

1.2१.२

ततो गच्छेत राजेन्द्र भृगुतीर्थम् अनुत्तमम् । (१।२)

tato gaccheta rājendra bhṛgutīrtham anuttamam |

1.3१.३

तत्र देवो भृगुः पूर्वं रुद्रमाराधयत् पुरा ॥ (१।३)

tatra devo bhṛguḥ pūrvaṃ rudramārādhayat purā ||

2.1२.१

दर्शनात् तस्य देवस्य सद्यः पापात् प्रमुच्यते । (२।१)

darśanāt tasya devasya sadyaḥ pāpāt pramucyate |

2.2२.२

एतत् क्षेत्रं सुविपुलं सर्वपापप्रणाशनम् ॥ (२।२)

etat kṣetraṃ suvipulaṃ sarvapāpapraṇāśanam ||

3.1३.१

तत्र स्नात्वा दिवं यान्ति ये मृतास्ते ऽपुनर्भवाः । (३।१)

tatra snātvā divaṃ yānti ye mṛtāste 'punarbhavāḥ |

3.2३.२

उपानहोस्तथा युग्मं देयमन्नं सकाञ्चनम् । (३।२)

upānahostathā yugmaṃ deyamannaṃ sakāñcanam |

3.3३.३

भोजनं च यथाशक्ति तदस्याक्षयमुच्यते ॥ (३।३)

bhojanaṃ ca yathāśakti tadasyākṣayamucyate ||

4.1४.१

क्षरन्ति सर्वदानानि यज्ञदानं तपः क्रिया । (४।१)

kṣaranti sarvadānāni yajñadānaṃ tapaḥ kriyā |

4.2४.२

अक्षयं तत् तपस्तप्तं भृगुतीर्थे युधिष्ठिर ॥ (४।२)

akṣayaṃ tat tapastaptaṃ bhṛgutīrthe yudhiṣṭhira ||

5.1५.१

तस्यैव तपसोग्रेण तुष्टेन त्रिपुरारिणा । (५।१)

tasyaiva tapasogreṇa tuṣṭena tripurāriṇā |

5.2५.२

सान्निध्यं तत्र कथितं भृगुतीर्थे युधिष्ठिर ॥ (५।२)

sānnidhyaṃ tatra kathitaṃ bhṛgutīrthe yudhiṣṭhira ||

6.1६.१

ततो गच्छेत राजेन्द्र गौतमेश्वरमुत्तमम् । (६।१)

tato gaccheta rājendra gautameśvaramuttamam |

6.2६.२

यत्राराध्य त्रिशूलाङ्कं गौतमः सिद्धिमाप्नुयात् ॥ (६।२)

yatrārādhya triśūlāṅkaṃ gautamaḥ siddhimāpnuyāt ||

7.1७.१

तत्र स्नात्वा नरो राजन् उपवासपरायणः । (७।१)

tatra snātvā naro rājan upavāsaparāyaṇaḥ |

7.2७.२

काञ्चनेन विमानेन ब्रह्मलोके महीयते ॥ (७।२)

kāñcanena vimānena brahmaloke mahīyate ||

8.1८.१

वृषोत्सर्गं ततो गच्छेच्छाश्वतं पदमाप्नुयात् । (८।१)

vṛṣotsargaṃ tato gacchecchāśvataṃ padamāpnuyāt |

8.2८.२

न जानन्ति नरा मूढा विष्णोर्मायाविमोहिताः ॥ (८।२)

na jānanti narā mūḍhā viṣṇormāyāvimohitāḥ ||

9.1९.१

धौतपापं ततो गच्छेद् धौतं यत्र वृषेण तु । (९।१)

dhautapāpaṃ tato gacched dhautaṃ yatra vṛṣeṇa tu |

9.2९.२

नर्मदायां स्थितं राजन् सर्वपातकनाशनम् । (९।२)

narmadāyāṃ sthitaṃ rājan sarvapātakanāśanam |

9.3९.३

तत्र तीर्थे नरः स्नात्वा ब्रह्महत्यां व्यपोहति ॥ (९।३)

tatra tīrthe naraḥ snātvā brahmahatyāṃ vyapohati ||

10.1१०.१

तत्र तीर्थे तु राजेन्द्र प्राणत्यागं करोति यः । (१०।१)

tatra tīrthe tu rājendra prāṇatyāgaṃ karoti yaḥ |

10.2१०.२

चतुर्भुजस् त्रिनेत्रश् च हरतुल्यबलो भवेत् ॥ (१०।२)

caturbhujas trinetraś ca haratulyabalo bhavet ||

11.1११.१

वसेत् कल्पायुतं साग्रं शिवतुल्यपराक्रमः । (११।१)

vaset kalpāyutaṃ sāgraṃ śivatulyaparākramaḥ |

11.2११.२

कालेन महता जातः पृथिव्यामेकराड् भवेत् ॥ (११।२)

kālena mahatā jātaḥ pṛthivyāmekarāḍ bhavet ||

12.1१२.१

ततो गच्छेत राजेन्द्र हंसतीर्थम् अनुत्तमम् । (१२।१)

tato gaccheta rājendra haṃsatīrtham anuttamam |

12.2१२.२

तत्र स्नात्वा नरो राजन् ब्रह्मलोके महीयते ॥ (१२।२)

tatra snātvā naro rājan brahmaloke mahīyate ||

13.1१३.१

ततो गच्छेत राजेन्द्र सिद्धो यत्र जनार्दनः । (१३।१)

tato gaccheta rājendra siddho yatra janārdanaḥ |

13.2१३.२

वराहतीर्थम् आख्यातं विष्णुलोकगतिप्रदम् ॥ (१३।२)

varāhatīrtham ākhyātaṃ viṣṇulokagatipradam ||

14.1१४.१

ततो गच्छेत राजेन्द्र चन्द्रतीर्थमनुत्तमम् । (१४।१)

tato gaccheta rājendra candratīrthamanuttamam |

14.2१४.२

पौर्णमास्यां विशेषेण स्नानं तत्र समाचरेत् । (१४।२)

paurṇamāsyāṃ viśeṣeṇa snānaṃ tatra samācaret |

14.3१४.३

स्नातमात्रो नरस्तत्र चन्द्रलोके महीयते ॥ (१४।३)

snātamātro narastatra candraloke mahīyate ||

15.1१५.१

ततो गच्छेत राजेन्द्र कन्यातीर्थमनुत्तमम् । (१५।१)

tato gaccheta rājendra kanyātīrthamanuttamam |

15.2१५.२

शुक्लपक्षे तृतीयायां स्नानं तत्र समाचरेत् । (१५।२)

śuklapakṣe tṛtīyāyāṃ snānaṃ tatra samācaret |

15.3१५.३

स्नातमात्रो नरस्तत्र पृथिव्यामेकराड् भवेत् ॥ (१५।३)

snātamātro narastatra pṛthivyāmekarāḍ bhavet ||

16.1१६.१

देवतीर्थं ततो गच्छेत् सर्वदेवनमस्कृतम् । (१६।१)

devatīrthaṃ tato gacchet sarvadevanamaskṛtam |

16.2१६.२

तत्र स्नात्वा च राजेन्द्र दैवतैः सह मोदते ॥ (१६।२)

tatra snātvā ca rājendra daivataiḥ saha modate ||

17.1१७.१

ततो गच्छेत राजेन्द्र शिखितीर्थमनुत्तमम् । (१७।१)

tato gaccheta rājendra śikhitīrthamanuttamam |

17.2१७.२

यत् तत्र दीयते दानं सर्वं कोटिगुणं भवेत् ॥ (१७।२)

yat tatra dīyate dānaṃ sarvaṃ koṭiguṇaṃ bhavet ||

18.1१८.१

ततो गच्छेत राजेन्द्र तीर्थं पैतामहं शुभम् । (१८।१)

tato gaccheta rājendra tīrthaṃ paitāmahaṃ śubham |

18.2१८.२

यत्तत्र क्रियते श्राद्धं सर्वं तदक्षयं भवेत् ॥ (१८।२)

yattatra kriyate śrāddhaṃ sarvaṃ tadakṣayaṃ bhavet ||

19.1१९.१

सावित्रीतीर्थमासाद्य यस्तु प्राणान् परित्यजेत् । (१९।१)

sāvitrītīrthamāsādya yastu prāṇān parityajet |

19.2१९.२

विधूय सर्वपापानि ब्रह्मलोके महीयते ॥ (१९।२)

vidhūya sarvapāpāni brahmaloke mahīyate ||

20.1२०.१

मनोहरं तु तत्रैव तीर्थं परमशोभनम् । (२०।१)

manoharaṃ tu tatraiva tīrthaṃ paramaśobhanam |

20.2२०.२

तत्र स्नात्वा नरो राजन् दैवतैः सह मोदते ॥ (२०।२)

tatra snātvā naro rājan daivataiḥ saha modate ||

21.1२१.१

ततो गच्छेत राजेन्द्र मानसं तीर्थमुत्तमम् । (२१।१)

tato gaccheta rājendra mānasaṃ tīrthamuttamam |

21.2२१.२

स्नात्वा तत्र नरो राजन् रुद्रलोके महीयते ॥ (२१।२)

snātvā tatra naro rājan rudraloke mahīyate ||

22.1२२.१

स्वर्गबिन्दुं ततो गच्छेत्तीर्थं देवनमस्कृतम् । (२२।१)

svargabinduṃ tato gacchettīrthaṃ devanamaskṛtam |

22.2२२.२

तत्र स्नात्वा नरो राजन् दुर्गतिं नैव गच्छति ॥ (२२।२)

tatra snātvā naro rājan durgatiṃ naiva gacchati ||

23.1२३.१

अप्सरेशं ततो गच्छेत् स्नानं तत्र समाचरेत् । (२३।१)

apsareśaṃ tato gacchet snānaṃ tatra samācaret |

23.2२३.२

क्रीडते नाकलोकस्थो ह्यप्सरोभिः स मोदते ॥ (२३।२)

krīḍate nākalokastho hyapsarobhiḥ sa modate ||

24.1२४.१

ततो गच्छेत राजेन्द्र भारभूतिमनुत्तमम् । (२४।१)

tato gaccheta rājendra bhārabhūtimanuttamam |

24.2२४.२

उपोषितो ऽर्चयेद् ईशं रुद्रलोके महीयते । (२४।२)

upoṣito 'rcayed īśaṃ rudraloke mahīyate |

24.3२४.३

अस्मिंस्तीर्थे मृतो राजन् गाणपत्यमवाप्नुयात् ॥ (२४।३)

asmiṃstīrthe mṛto rājan gāṇapatyamavāpnuyāt ||

25.1२५.१

कार्तिके मासि देवेशमर्चयेत् पार्वतीपतिम् । (२५।१)

kārtike māsi deveśamarcayet pārvatīpatim |

25.2२५.२

अश्वमेधाद् दशगुणं प्रवदन्ति मनीषिणः ॥ (२५।२)

aśvamedhād daśaguṇaṃ pravadanti manīṣiṇaḥ ||

26.1२६.१

वृषभं यः प्रयच्छेत तत्र कुन्देन्दुसप्रभम् । (२६।१)

vṛṣabhaṃ yaḥ prayaccheta tatra kundendusaprabham |

26.2२६.२

वृषयुक्तेन यानेन रुद्रलोकं स गच्छति ॥ (२६।२)

vṛṣayuktena yānena rudralokaṃ sa gacchati ||

27.1२७.१

एतत् तीर्थं समासाद्य यस्तु प्राणान् परित्यजेत् । (२७।१)

etat tīrthaṃ samāsādya yastu prāṇān parityajet |

27.2२७.२

सर्वपापविशुद्धात्मा रुद्रलोकं स गच्छति ॥ (२७।२)

sarvapāpaviśuddhātmā rudralokaṃ sa gacchati ||

28.1२८.१

जलप्रवेशं यः कुर्यात् तस्मिंस्तीर्थे नराधिप । (२८।१)

jalapraveśaṃ yaḥ kuryāt tasmiṃstīrthe narādhipa |

28.2२८.२

हंसयुक्तेन यानेन स्वर्गलोकं स गच्छति ॥ (२८।२)

haṃsayuktena yānena svargalokaṃ sa gacchati ||

29.1२९.१

एरण्ड्या नर्मदायास्तु संगमं लोकविश्रुतम् । (२९।१)

eraṇḍyā narmadāyāstu saṃgamaṃ lokaviśrutam |

29.2२९.२

तत्र तीर्थं महापुण्यं सर्वपापप्रणाशनम् ॥ (२९।२)

tatra tīrthaṃ mahāpuṇyaṃ sarvapāpapraṇāśanam ||

30.1३०.१

उपवासपरो भूत्वा नित्यं व्रतपरायणः । (३०।१)

upavāsaparo bhūtvā nityaṃ vrataparāyaṇaḥ |

30.2३०.२

तत्र स्नात्वा तु राजेन्द्र मुच्यते ब्रह्महत्यया ॥ (३०।२)

tatra snātvā tu rājendra mucyate brahmahatyayā ||

31.1३१.१

ततो गच्छेत राजेन्द्र नर्मदोदधिसंगमम् । (३१।१)

tato gaccheta rājendra narmadodadhisaṃgamam |

31.2३१.२

जमदग्निरिति ख्यातः सिद्धो यत्र जनार्दनः ॥ (३१।२)

jamadagniriti khyātaḥ siddho yatra janārdanaḥ ||

32.1३२.१

तत्र स्नात्वा नरो राजन् नर्मदोदधिसंगमे । (३२।१)

tatra snātvā naro rājan narmadodadhisaṃgame |

32.2३२.२

त्रिगुणं चाश्वमेधस्य फलं प्राप्नोति मानवः ॥ (३२।२)

triguṇaṃ cāśvamedhasya phalaṃ prāpnoti mānavaḥ ||

33.1३३.१

ततो गच्छेत राजेन्द्र पिङ्गलेश्वरमुत्तमम् । (३३।१)

tato gaccheta rājendra piṅgaleśvaramuttamam |

33.2३३.२

तत्र स्नात्वा नरो राजन् रुद्रलोके महीयते ॥ (३३।२)

tatra snātvā naro rājan rudraloke mahīyate ||

34.1३४.१

तत्रोपवासं यः कृत्वा पश्येत विमलेश्वरम् । (३४।१)

tatropavāsaṃ yaḥ kṛtvā paśyeta vimaleśvaram |

34.2३४.२

सप्तजन्मकृतं पापं हित्वा याति शिवालयम् ॥ (३४।२)

saptajanmakṛtaṃ pāpaṃ hitvā yāti śivālayam ||

35.1३५.१

ततो गच्छेत राजेन्द्र आलिकातीर्थमुत्तमम् । (३५।१)

tato gaccheta rājendra ālikātīrthamuttamam |

35.2३५.२

उपोष्य रजनीमेकां नियतो नियताशनः । (३५।२)

upoṣya rajanīmekāṃ niyato niyatāśanaḥ |

35.3३५.३

अस्य तीर्थस्य माहात्म्यान्मुच्यते ब्रह्महत्यया ॥ (३५।३)

asya tīrthasya māhātmyānmucyate brahmahatyayā ||

36.1३६.१

एतानि तव संक्षेपात् प्राधान्यात् कथितानि तु । (३६।१)

etāni tava saṃkṣepāt prādhānyāt kathitāni tu |

36.2३६.२

न शक्या विस्तराद् वक्तुं संख्या तीर्थेषु पाण्डव ॥ (३६।२)

na śakyā vistarād vaktuṃ saṃkhyā tīrtheṣu pāṇḍava ||

37.1३७.१

एषा पवित्रा विमला नदी त्रैलोक्यविश्रुता । (३७।१)

eṣā pavitrā vimalā nadī trailokyaviśrutā |

37.2३७.२

नर्मदा सरितां श्रेष्ठा महादेवस्य वल्लभा ॥ (३७।२)

narmadā saritāṃ śreṣṭhā mahādevasya vallabhā ||

38.1३८.१

मनसा संस्मरेद्यस्तु नर्मदां वै युधिष्ठिर । (३८।१)

manasā saṃsmaredyastu narmadāṃ vai yudhiṣṭhira |

38.2३८.२

चान्द्रायणशतं साग्रं लभते नात्र संशयः ॥ (३८।२)

cāndrāyaṇaśataṃ sāgraṃ labhate nātra saṃśayaḥ ||

39.1३९.१

अश्रद्दधानाः पुरुषा नास्तिक्यं घोरमाश्रिताः । (३९।१)

aśraddadhānāḥ puruṣā nāstikyaṃ ghoramāśritāḥ |

39.2३९.२

पतन्ति नरके घोरे इत्याह परमेश्वरः ॥ (३९।२)

patanti narake ghore ityāha parameśvaraḥ ||

40.1४०.१

नर्मदां सेवते नित्यं स्वयं देवो महेश्वरः । (४०।१)

narmadāṃ sevate nityaṃ svayaṃ devo maheśvaraḥ |

40.2४०.२

तेन पुण्या नदी ज्ञेया ब्रह्महत्यापहारिणी ॥ (४०।२)

tena puṇyā nadī jñeyā brahmahatyāpahāriṇī ||

41.1४१.१

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्र्यां संहितायामुपरिविभागे चत्वारिंशो ऽध्यायः ॥ (४१।१)

iti śrīkūrmapurāṇe ṣaṭsāhasryāṃ saṃhitāyāmuparivibhāge catvāriṃśo 'dhyāyaḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

KūPur, 2, 40

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit