कूर्मपुराणKūrmapurāṇa

KūPur, 2, 35

86 of 95 · 78 verses

Select a line for its word-by-word analysis.

1.1१.१

सूत उवाच । (१।१)

sūta uvāca

1.2१.२

अन्यत् पवित्रं विपुलं तीर्थं त्रैलोक्यविश्रुतम् । (१।२)

anyat pavitraṃ vipulaṃ tīrthaṃ trailokyaviśrutam |

1.3१.३

रुद्रकोटिरिति ख्यातं रुद्रस्य परमेष्ठिनः ॥ (१।३)

rudrakoṭiriti khyātaṃ rudrasya parameṣṭhinaḥ ||

2.1२.१

पुरा पुण्यतमे काले देवदर्शनतत्पराः । (२।१)

purā puṇyatame kāle devadarśanatatparāḥ |

2.2२.२

कोटिब्रह्मर्षयो दान्तास्तं देशमगमन् परम् ॥ (२।२)

koṭibrahmarṣayo dāntāstaṃ deśamagaman param ||

3.1३.१

अहं द्रक्ष्यामि गिरिशं पूर्वमेव पिनाकिनम् । (३।१)

ahaṃ drakṣyāmi giriśaṃ pūrvameva pinākinam |

3.2३.२

अन्योन्यं भक्तियुक्तानां व्याघातो जायते किल ॥ (३।२)

anyonyaṃ bhaktiyuktānāṃ vyāghāto jāyate kila ||

4.1४.१

तेषां भक्तिं तदा दृष्ट्वा गिरिशो योगिनां गुरुः । (४।१)

teṣāṃ bhaktiṃ tadā dṛṣṭvā giriśo yogināṃ guruḥ |

4.2४.२

कोटिरूपो ऽभवद् रुद्रो रुद्रकोटिस्ततः स्मृतः ॥ (४।२)

koṭirūpo 'bhavad rudro rudrakoṭistataḥ smṛtaḥ ||

5.1५.१

ते स्म सर्वे महादेवं हरं गिरिगुहाशयम् । (५।१)

te sma sarve mahādevaṃ haraṃ giriguhāśayam |

5.2५.२

पश्यन्तः पार्वतीनाथं हृष्टपुष्टधियो ऽभवन् ॥ (५।२)

paśyantaḥ pārvatīnāthaṃ hṛṣṭapuṣṭadhiyo 'bhavan ||

6.1६.१

अनाद्यन्तं महादेवं पूर्वमेवाहमीश्वरम् । (६।१)

anādyantaṃ mahādevaṃ pūrvamevāhamīśvaram |

6.2६.२

दृष्टवानिति भक्त्या ते रुद्रन्यस्तधियो ऽभवन् ॥ (६।२)

dṛṣṭavāniti bhaktyā te rudranyastadhiyo 'bhavan ||

7.1७.१

अथान्तरिक्षे विमलं पश्यन्ति स्म महत्तरम् । (७।१)

athāntarikṣe vimalaṃ paśyanti sma mahattaram |

7.2७.२

ज्योतिस्तत्रैव ते सर्वे ऽभिलषन्तः परं पदम् ॥ (७।२)

jyotistatraiva te sarve 'bhilaṣantaḥ paraṃ padam ||

8.1८.१

एतत् सदेशाध्युषितं तीर्थं पुण्यतमं शुभम् । (८।१)

etat sadeśādhyuṣitaṃ tīrthaṃ puṇyatamaṃ śubham |

8.2८.२

दृष्ट्वा रुद्रं समभ्यर्च्य रुद्रसामीप्यमाप्नुयात् ॥ (८।२)

dṛṣṭvā rudraṃ samabhyarcya rudrasāmīpyamāpnuyāt ||

9.1९.१

अन्यच्च तीर्थप्रवरं नाम्ना मधुवनं स्मृतम् । (९।१)

anyacca tīrthapravaraṃ nāmnā madhuvanaṃ smṛtam |

9.2९.२

तत्र गत्वा नियमवानिन्द्रस्यार्धासनं लभेत् ॥ (९।२)

tatra gatvā niyamavānindrasyārdhāsanaṃ labhet ||

10.1१०.१

अथान्यत्पुष्पनगरी देशः पुण्यतमः शुभः । (१०।१)

athānyatpuṣpanagarī deśaḥ puṇyatamaḥ śubhaḥ |

10.2१०.२

तत्र गत्वा पितॄन् पूज्य कुलानां तारयेच्छतम् ॥ (१०।२)

tatra gatvā pitṝn pūjya kulānāṃ tārayecchatam ||

11.1११.१

कालञ्जरं महातीर्थं लोके रुद्रो महेश्वरः । (११।१)

kālañjaraṃ mahātīrthaṃ loke rudro maheśvaraḥ |

11.2११.२

कालं जरितवान् देवो यत्र भक्तिप्रियो हरः ॥ (११।२)

kālaṃ jaritavān devo yatra bhaktipriyo haraḥ ||

12.1१२.१

श्वेतो नाम शिवे भक्तो राजर्षिप्रवरः पुरा । (१२।१)

śveto nāma śive bhakto rājarṣipravaraḥ purā |

12.2१२.२

तदाशीस्तन्नमस्कारः पूजयामास शूलिनम् ॥ (१२।२)

tadāśīstannamaskāraḥ pūjayāmāsa śūlinam ||

13.1१३.१

संस्थाप्य विधिना लिङ्गं भक्तियोगपुरःसरः । (१३।१)

saṃsthāpya vidhinā liṅgaṃ bhaktiyogapuraḥsaraḥ |

13.2१३.२

जजाप रुद्रमनिशं तत्र संन्यस्तमानसः ॥ (१३।२)

jajāpa rudramaniśaṃ tatra saṃnyastamānasaḥ ||

14.1१४.१

स तं कालो ऽथ दीप्तात्मा शूलमादाय भीषणम् । (१४।१)

sa taṃ kālo 'tha dīptātmā śūlamādāya bhīṣaṇam |

14.2१४.२

नेतुमभ्यागतो देशं स राजा यत्र तिष्ठति ॥ (१४।२)

netumabhyāgato deśaṃ sa rājā yatra tiṣṭhati ||

15.1१५.१

वीक्ष्य राजा भयाविष्टः शूलहस्तं समागतम् । (१५।१)

vīkṣya rājā bhayāviṣṭaḥ śūlahastaṃ samāgatam |

15.2१५.२

कालं कालकरं घोरं भीषणं चण्डदीधितिम् ॥ (१५।२)

kālaṃ kālakaraṃ ghoraṃ bhīṣaṇaṃ caṇḍadīdhitim ||

16.1१६.१

उभाभ्यामथ हस्ताभ्यां स्पृष्ट्वासौ लिङ्गमैश्वरम् । (१६।१)

ubhābhyāmatha hastābhyāṃ spṛṣṭvāsau liṅgamaiśvaram |

16.2१६.२

ननाम शिरसा रुद्रं जजाप शतरुद्रियम् ॥ (१६।२)

nanāma śirasā rudraṃ jajāpa śatarudriyam ||

17.1१७.१

जपन्तमाह राजानं नमन्तमसकृद् भवम् । (१७।१)

japantamāha rājānaṃ namantamasakṛd bhavam |

17.2१७.२

एह्येहीति पुरः स्थित्वा कृतान्तः प्रहसन्निव ॥ (१७।२)

ehyehīti puraḥ sthitvā kṛtāntaḥ prahasanniva ||

18.1१८.१

तमुवाच भयाविष्टो राजा रुद्रपरायणः । (१८।१)

tamuvāca bhayāviṣṭo rājā rudraparāyaṇaḥ |

18.2१८.२

एकमीशार्चनरतं विहायान्यं निषूदय ॥ (१८।२)

ekamīśārcanarataṃ vihāyānyaṃ niṣūdaya ||

19.1१९.१

इत्युक्तवन्तं भगवानब्रवीद् भीतमानसम् । (१९।१)

ityuktavantaṃ bhagavānabravīd bhītamānasam |

19.2१९.२

रुद्रार्चनरतो वान्यो मद्वशे को न तिष्ठति ॥ (१९।२)

rudrārcanarato vānyo madvaśe ko na tiṣṭhati ||

20.1२०.१

एवमुक्त्वा स राजानं कालो लोकप्रकालनः । (२०।१)

evamuktvā sa rājānaṃ kālo lokaprakālanaḥ |

20.2२०.२

बबन्ध पाशै राजापि जजाप शतरुद्रियम् ॥ (२०।२)

babandha pāśai rājāpi jajāpa śatarudriyam ||

21.1२१.१

अथान्तरिक्षे विमलं दीप्यमानं तेजोराशिं भूतभर्तुः पुराणम् । (२१।१)

athāntarikṣe vimalaṃ dīpyamānaṃ tejorāśiṃ bhūtabhartuḥ purāṇam |

21.2२१.२

ज्वालामालासंवृतं व्याप्य विश्वं प्रादुर्भूतं संस्थितं संददर्श ॥ (२१।२)

jvālāmālāsaṃvṛtaṃ vyāpya viśvaṃ prādurbhūtaṃ saṃsthitaṃ saṃdadarśa ||

22.1२२.१

तन्मध्ये ऽसौ पुरुषं रुक्मवर्णं देव्या देवं चन्द्रलेखोज्ज्वलाङ्गम् । (२२।१)

tanmadhye 'sau puruṣaṃ rukmavarṇaṃ devyā devaṃ candralekhojjvalāṅgam |

22.2२२.२

तेजोरूपं पश्यति स्मातिहृष्टो मेने चास्मन्नाथ आगच्छतीति ॥ (२२।२)

tejorūpaṃ paśyati smātihṛṣṭo mene cāsmannātha āgacchatīti ||

23.1२३.१

आगच्छन्तं नातिदूरे ऽथ दृष्ट्वा कालो रुद्रं देवदेव्या महेशम् । (२३।१)

āgacchantaṃ nātidūre 'tha dṛṣṭvā kālo rudraṃ devadevyā maheśam |

23.2२३.२

व्यपेतभीर् अखिलेशैकनाथं राजर्षिस्तं नेतुमभ्याजगाम ॥ (२३।२)

vyapetabhīr akhileśaikanāthaṃ rājarṣistaṃ netumabhyājagāma ||

24.1२४.१

आलोक्यासौ भगवानुग्रकर्मा देवो रुद्रो भूतभर्ता पुराणः । (२४।१)

ālokyāsau bhagavānugrakarmā devo rudro bhūtabhartā purāṇaḥ |

24.2२४.२

एकं भक्तं मत्परं मां स्मरन्तं देहीतीमं कालमूचे ममेति ॥ (२४।२)

ekaṃ bhaktaṃ matparaṃ māṃ smarantaṃ dehītīmaṃ kālamūce mameti ||

25.1२५.१

श्रुत्वा वाक्यं गोपतेरुग्रभावः कालात्मासौ मन्यमानः स्वभावम् । (२५।१)

śrutvā vākyaṃ gopaterugrabhāvaḥ kālātmāsau manyamānaḥ svabhāvam |

25.2२५.२

बद्ध्वा भक्तं पुनरेवाथ पाशैः क्रुद्धो रुद्रमभिदुद्राव वेगात् ॥ (२५।२)

baddhvā bhaktaṃ punarevātha pāśaiḥ kruddho rudramabhidudrāva vegāt ||

26.1२६.१

प्रेक्ष्यायान्तं शैलपुत्रीमथेशः सो ऽन्वीक्ष्यान्ते विश्वमायाविधिज्ञः । (२६।१)

prekṣyāyāntaṃ śailaputrīmatheśaḥ so 'nvīkṣyānte viśvamāyāvidhijñaḥ |

26.2२६.२

सावज्ञं वै वामपादेन मृत्युं श्वेतस्यैनं पश्यतो व्याजघान ॥ (२६।२)

sāvajñaṃ vai vāmapādena mṛtyuṃ śvetasyainaṃ paśyato vyājaghāna ||

27.1२७.१

ममार सो ऽतिभीषणो महेशपादघातितः । (२७।१)

mamāra so 'tibhīṣaṇo maheśapādaghātitaḥ |

27.2२७.२

रराज देवतापतिः सहोमया पिनाकधृक् ॥ (२७।२)

rarāja devatāpatiḥ sahomayā pinākadhṛk ||

28.1२८.१

निरीक्ष्य देवमीश्वरं प्रहृष्टमानसो हरम् । (२८।१)

nirīkṣya devamīśvaraṃ prahṛṣṭamānaso haram |

28.2२८.२

ननाम साम्बमव्ययं स राजपुङ्गवस्तदा ॥ (२८।२)

nanāma sāmbamavyayaṃ sa rājapuṅgavastadā ||

29.1२९.१

नमो भवाय हेतवे हराय विश्वसंभवे । (२९।१)

namo bhavāya hetave harāya viśvasaṃbhave |

29.2२९.२

नमः शिवाय धीमते नमो ऽपवर्गदायिने ॥ (२९।२)

namaḥ śivāya dhīmate namo 'pavargadāyine ||

30.1३०.१

नमो नमो नमो ऽस्तु ते महाविभूतये नमः । (३०।१)

namo namo namo 'stu te mahāvibhūtaye namaḥ |

30.2३०.२

विभागहीनरूपिणे नमो नराधिपाय ते ॥ (३०।२)

vibhāgahīnarūpiṇe namo narādhipāya te ||

31.1३१.१

नमो ऽस्तु ते गणेश्वर प्रपन्नदुःखनाशन । (३१।१)

namo 'stu te gaṇeśvara prapannaduḥkhanāśana |

31.2३१.२

अनादिनित्यभूतये वराहशृङ्गधारिणे ॥ (३१।२)

anādinityabhūtaye varāhaśṛṅgadhāriṇe ||

32.1३२.१

नमो वृषध्वजाय ते कपालमालिने नमः । (३२।१)

namo vṛṣadhvajāya te kapālamāline namaḥ |

32.2३२.२

नमो महानटाय ते नमो वृषध्वजाय ते ॥ (३२।२)

namo mahānaṭāya te namo vṛṣadhvajāya te ||

33.1३३.१

अथानुगृह्य शङ्करः प्रणामतत्परं नृपम् । (३३।१)

athānugṛhya śaṅkaraḥ praṇāmatatparaṃ nṛpam |

33.2३३.२

स्वगाणपत्यमव्ययं सरूपतामथो ददौ ॥ (३३।२)

svagāṇapatyamavyayaṃ sarūpatāmatho dadau ||

34.1३४.१

सहोमया सपार्षदः सराजपुङ्गवो हरः । (३४।१)

sahomayā sapārṣadaḥ sarājapuṅgavo haraḥ |

34.2३४.२

मुनीशसिद्धवन्दितः क्षणाददृश्यतामगात् ॥ (३४।२)

munīśasiddhavanditaḥ kṣaṇādadṛśyatāmagāt ||

35.1३५.१

काले महेशाभिहते लोकनाथः पितामहः । (३५।१)

kāle maheśābhihate lokanāthaḥ pitāmahaḥ |

35.2३५.२

अयाचत वरं रुद्रं सजीवो ऽयं भवत्विति ॥ (३५।२)

ayācata varaṃ rudraṃ sajīvo 'yaṃ bhavatviti ||

36.1३६.१

नास्ति कश्चिदपीशान दोषलेशो वृषध्वज । (३६।१)

nāsti kaścidapīśāna doṣaleśo vṛṣadhvaja |

36.2३६.२

कृतान्तस्यैव भवता तत्कार्ये विनियोजितः ॥ (३६।२)

kṛtāntasyaiva bhavatā tatkārye viniyojitaḥ ||

37.1३७.१

स देवदेववचनाद् देवदेवेश्वरो हरः । (३७।१)

sa devadevavacanād devadeveśvaro haraḥ |

37.2३७.२

तथास्त्वित्याह विश्वात्मा सो ऽपि तादृग्विधो ऽभवत् ॥ (३७।२)

tathāstvityāha viśvātmā so 'pi tādṛgvidho 'bhavat ||

38.1३८.१

इत्येतत् परमं तीर्थं कालञ्जरमिति श्रुतम् । (३८।१)

ityetat paramaṃ tīrthaṃ kālañjaramiti śrutam |

38.2३८.२

गत्वाभ्यर्च्य महादेवं गाणपत्यं स विन्दति ॥ (३८।२)

gatvābhyarcya mahādevaṃ gāṇapatyaṃ sa vindati ||

39.1३९.१

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्र्यां संहितायामुपरिविभागे पञ्चत्रिंशो ऽध्यायः ॥ (३९।१)

iti śrīkūrmapurāṇe ṣaṭsāhasryāṃ saṃhitāyāmuparivibhāge pañcatriṃśo 'dhyāyaḥ ||

Data courtesy of The Digital Corpus of Sanskrit.

KūPur, 2, 35

Word analysis

Select a line of the text

Each word appears with its dictionary form and grammar. Select a word to read its meanings in the DCS, Apte and Monier-Williams dictionaries.

j k next and previous line · ← → chapters

Analysis: Digital Corpus of Sanskrit