सूत उवाच । (१।१)

स शिष्यैः संवृतो धीमान् गुरुर्द्वैपायनो मुनिः । (१।२)

जगाम विपुलं लिङ्गम् ओङ्कारं मुक्तिदायकम् ॥ (१।३)

तत्राभ्यर्च्य महादेवं शिष्यैः सह महामुनिः । (२।१)

प्रोवाच तस्य माहात्म्यं मुनीनां भावितात्मनाम् ॥ (२।२)

इदं तद् विमलं लिङ्गम् ओङ्कारं नाम शोभनम् । (३।१)

अस्य स्मरणमात्रेण मुच्यते सर्वपातकैः ॥ (३।२)

एतत् परतरं ज्ञानं पञ्चायतनम् उत्तमम् । (४।१)

सेवितं सूरिभिर्नित्यं वाराणस्यां विमोक्षदम् ॥ (४।२)

अत्र साक्षान्महादेवः पञ्चायतनविग्रहः । (५।१)

रमते भगवान् रुद्रो जन्तूनामपवर्गदः ॥ (५।२)

यत् तत् पाशुपतं ज्ञानं पञ्चार्थमिति शब्द्यते । (६।१)

तदेतद् विमलं लिङ्गम् ओङ्कारे समवस्थितम् ॥ (६।२)

शान्त्यतीता तथा शान्तिर्विद्या चैव परा कला । (७।१)

प्रतिष्ठा च निवृत्तिश्च पञ्चार्थं लिङ्गमैश्वरम् ॥ (७।२)

पञ्चानामपि देवानां ब्रह्मादीनां सदाश्रयम् । (८।१)

ओङ्कारबोधकं लिङ्गं पञ्चायतनमुच्यते ॥ (८।२)

संस्मरेदैश्वरं लिङ्गं पञ्चायतनमव्ययम् । (९।१)

देहान्ते तत्परं ज्योतिरानन्दं विशते बुधः ॥ (९।२)

अत्र देवर्षयः पूर्वं सिद्धा ब्रह्मर्षयस्तथा । (१०।१)

उपास्य देवमीशानं प्राप्तवन्तः परं पदम् ॥ (१०।२)

मत्स्योदर्यास्तटे पुण्यं स्थानं गुह्यतमं शुभम् । (११।१)

गोचर्ममात्रं विप्रेन्द्रा ॐकारेश्वरम् उत्तमम् ॥ (११।२)

कृत्तिवासेश्वरं लिङ्गं मध्यमेश्वरमुत्तमम् । (१२।१)

विश्वेश्वरं तथौंकारं कपर्देश्वरमेव च ॥ (१२।२)

एतानि गुह्यलिङ्गानि वाराणस्यां द्विजोत्तमाः । (१३।१)

न कश्चिदिह जानाति विना शंभोरनुग्रहात् ॥ (१३।२)

एवमुक्त्वा ययौ कृष्णः पाराशर्यो महामुनिः । (१४।१)

कृत्तिवासेश्वरं लिङ्गं द्रष्टुं देवस्य शूलिनः ॥ (१४।२)

समभ्यर्च्य तथा शिष्यैर्माहात्म्यं कृत्तिवाससः । (१५।१)

कथयामास शिष्येभ्यो भगवान् ब्रह्मवित्तमः ॥ (१५।२)

अस्मिन् स्थाने पुरा दैत्यो हस्ती भूत्वा भवान्तिकम् । (१६।१)

ब्राह्मणान् हन्तुमायातो ये ऽत्र नित्यमुपासते ॥ (१६।२)

तेषां लिङ्गान्महादेवः प्रादुरासीत् त्रिलोचनः । (१७।१)

रक्षणार्थं द्विजश्रेष्ठा भक्तानां भक्तवत्सलः ॥ (१७।२)

हत्वा गजाकृतिं दैत्यं शूलेनावज्ञया हरः । (१८।१)

वासस् तस्याकरोत् कृत्तिं कृत्तिवासेश्वरस्ततः ॥ (१८।२)

अत्र सिद्धिं परां प्राप्ता मुनयो मुनिपुङ्गवाः । (१९।१)

तेनैव च शरीरेण प्राप्तास्तत् परमं पदम् ॥ (१९।२)

विद्या विद्येश्वरा रुद्राः शिवा ये च प्रकीर्तिताः । (२०।१)

कृत्तिवासेश्वरं लिङ्गं नित्यमावृत्य संस्थिताः ॥ (२०।२)

ज्ञात्वा कलियुगं घोरमधर्मबहुलं जनाः । (२१।१)

कृत्तिवासं न मुञ्चन्ति कृतार्थास्ते न संशयः ॥ (२१।२)

जन्मान्तरसहस्रेण मोक्षो ऽन्यत्राप्यते न वा । (२२।१)

एकेन जन्मना मोक्षः कृत्तिवासे तु लभ्यते ॥ (२२।२)

आलयः सर्वसिद्धानामेतत् स्थानं वदन्ति हि । (२३।१)

गोपितं देवदेवेन महादेवेन शंभुना ॥ (२३।२)

युगे युगे ह्यत्र दान्ता ब्राह्मणा वेदपारगाः । (२४।१)

उपासते महादेवं जपन्ति शतरुद्रियम् ॥ (२४।२)

स्तुवन्ति सततं देवं त्र्यम्बकं कृत्तिवाससम् । (२५।१)

ध्यायन्ति हृदये देवं स्थाणुं सर्वान्तरं शिवम् ॥ (२५।२)

गायन्ति सिद्धाः किल गीतकानि ये वाराणस्यां निवसन्ति विप्राः । (२६।१)

तेषामथैकेन भवेन मुक्तिर् ये कृत्तिवासं शरणं प्रपन्नाः ॥ (२६।२)

सम्प्राप्य लोके जगतामभीष्टं सुदुर्लभं विप्रकुलेषु जन्म । (२७।१)

ध्याने समाधाय जपन्ति रुद्रं ध्यायन्ति चित्ते यतयो महेशम् ॥ (२७।२)

आराधयन्ति प्रभुमीशितारं वाराणसीमध्यगता मुनीन्द्राः । (२८।१)

यजन्ति यज्ञैरभिसंधिहीनाः स्तुवन्ति रुद्रं प्रणमन्ति शंभुम् ॥ (२८।२)

नमो भवायामलयोगधाम्ने स्थाणुं प्रपद्ये गिरिशं पुराणम् । (२९।१)

स्मरामि रुद्रं हृदये निविष्टं जाने महादेवमनेकरूपम् ॥ (२९।२)

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्र्यां संहितायां पूर्वविभागे त्रिंशो ऽध्यायः ॥ (३०।१)